Máy bay chở hàng hybrid điều khiển từ xa bay thử thành công
Máy bay Chaparral của Elroy Air hoàn thành chuyến bay thử nghiệm chở hàng bằng công nghệ lai điện tại Louisiana, mở hướng phát triển vận tải hàng hóa tự động.
Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cho biết Elroy Air - một nhà phát triển UAM có trụ sở tại Mỹ phối hợp với Sở Giao thông và Phát triển Louisiana đã thực hiện chuyến bay thử nghiệm tại sân bay Houma-Terrebonne (HUM).
Đây là chuyến bay thử nghiệm máy bay điều khiển từ xa đầu tiên thuộc Chương trình Thí điểm Tích hợp eVTOL (eIPP) của FAA, nhằm đánh giá khả năng tích hợp các công nghệ hàng không tiên tiến (AAM) vào Hệ thống Không phận Quốc gia của Mỹ, trong đó có máy bay cất, hạ cánh thẳng đứng (eVTOL), hệ thống động cơ lai điện và phương tiện điều khiển từ xa.
Chaparral hướng tới vận chuyển hàng hóa nặng
Chaparral được Elroy Air phát triển như một máy bay eVTOL lai điện, có mức độ tự động hóa cao và được thiết kế để vận chuyển hàng hóa nặng giữa những địa điểm không có cơ sở hạ tầng sân bay truyền thống.
Khác với máy bay thông thường, Chaparral không cần phi công trên khoang mà được điều khiển từ xa, mở ra khả năng khai thác những tuyến vận chuyển mà máy bay có người lái có thể không hiệu quả về chi phí hoặc khó tiếp cận.
Giám đốc FAA, Bryan Bedford đánh giá chuyến bay thử nghiệm tại Louisiana cung cấp dữ liệu cần thiết để đưa công nghệ từ giai đoạn thử nghiệm tiến gần hơn tới ứng dụng thực tế. Theo ông, chuyến bay này cũng cho thấy cách máy bay thế hệ mới có thể mở rộng lựa chọn vận chuyển hàng hóa tới nhiều cộng đồng và hỗ trợ cải thiện hạ tầng logistics.
Andrew Clare, CEO Elroy Air, cho biết Chaparral được thiết kế để tự động vận chuyển hàng hóa nặng tới những khu vực có nhu cầu cao, chẳng hạn các giàn khoan năng lượng ngoài khơi, chuỗi cung ứng công nghiệp, khu vực ứng phó thảm họa và những cộng đồng nằm ngoài phạm vi phục vụ của hạ tầng vận tải truyền thống.
Kết hợp nhiều công nghệ mới
Điểm đáng chú ý của chương trình không chỉ nằm ở khả năng vận chuyển hàng hóa không người lái, mà còn ở việc kết hợp nhiều công nghệ mới trong cùng một nền tảng.
Hệ thống động cơ lai điện sử dụng động cơ điện kết hợp với một nguồn năng lượng khác, qua đó hướng tới giảm mức tiêu thụ nhiên liệu và lượng khí thải nhưng vẫn duy trì tầm hoạt động cần thiết cho các nhiệm vụ thương mại.
Trong khi đó, việc loại bỏ phi công khỏi khoang có thể giúp giảm trọng lượng và mở rộng không gian dành cho hàng hóa.
Vận tải hàng hóa được xem là một trong những lĩnh vực phù hợp nhất với máy bay không người lái. Không giống vận tải hành khách, máy bay chở hàng không cần dành không gian và hệ thống an toàn cho người trên khoang, cho phép các nhà sản xuất tập trung nhiều hơn vào tải trọng, hiệu quả năng lượng và khả năng hoạt động tại những địa điểm đặc thù.
FAA vẫn phải giải quyết nhiều bài toán an toàn
Dù tiềm năng lớn, máy bay lai điện điều khiển từ xa vẫn còn trong giai đoạn thử nghiệm và phải vượt qua nhiều yêu cầu trước khi có thể khai thác thương mại rộng rãi.
Một trong những vấn đề quan trọng là khả năng vận hành an toàn trong không phận hiện hữu. Cơ quan quản lý cần đánh giá cách phi công mặt đất liên lạc và điều khiển máy bay, khả năng phản ứng trước thời tiết hoặc thay đổi giao thông, cũng như phương án xử lý các tình huống bất thường.
Máy bay không người lái thương mại cũng phải chia sẻ không phận với máy bay chở khách, máy bay tư nhân, trực thăng và các phương tiện khác. Vì vậy, hệ thống liên lạc, định vị, giám sát và điều khiển phải đạt độ tin cậy cao.
Công nghệ lai điện cũng đặt ra những yêu cầu riêng trong quá trình chứng nhận. FAA sẽ phải đánh giá pin, động cơ điện, hệ thống quản lý năng lượng và sự tương tác giữa hệ thống điện với động cơ truyền thống.
Những chuyến bay trình diễn như tại Louisiana vì thế có vai trò quan trọng, khi cung cấp dữ liệu vận hành thực tế để nhà quản lý xây dựng tiêu chuẩn và yêu cầu chứng nhận cho các loại máy bay mới.
Có thể bổ sung cho máy bay chở hàng truyền thống
Nếu vượt qua các rào cản về công nghệ và quy định, máy bay lai điện điều khiển từ xa có thể tạo ra một phân khúc mới trong ngành vận tải hàng không.
Các nhà khai thác có thể sử dụng loại máy bay này để vận chuyển hàng hóa giữa trung tâm phân phối, sân bay và các cộng đồng nhỏ; phục vụ chuỗi cung ứng công nghiệp; hoặc đưa hàng tới những khu vực bị cô lập sau thiên tai.
Tuy nhiên, máy bay không người lái nhiều khả năng chỉ bổ sung chứ không thể thay thế máy bay chở hàng truyền thống. Máy bay cỡ lớn vẫn giữ vai trò chủ đạo trên những tuyến đường dài và vận chuyển khối lượng lớn, trong khi Chaparral và các phương tiện tương tự có thể đảm nhiệm những chặng ngắn, linh hoạt và đặc thù hơn.
Chuyến bay tại Louisiana vì vậy được xem là một bước thử nghiệm quan trọng trong quá trình đưa động cơ điện, tự động hóa và máy bay điều khiển từ xa vào hoạt động hàng không thực tế. Giai đoạn tiếp theo sẽ tập trung vào thử nghiệm, chứng nhận và hoàn thiện quy định để biến những công nghệ này thành hệ thống vận tải an toàn, tin cậy và có khả năng mở rộng.