Cảng hàng không Nà Sản kỳ vọng mở lại đường bay, đánh thức tiềm năng Tây Bắc
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến góp ý hồ sơ quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Nà Sản thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Quy hoạch Cảng hàng không Nà Sản
Bộ Xây dựng đã giao Cục Hàng không Việt Nam phối hợp với các đơn vị tư vấn nghiên cứu, lập quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Nà Sản thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đến nay, hồ sơ quy hoạch chi tiết đã được Cục Hàng không Việt Nam hoàn thành và đang được lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị liên quan.
Cục Hàng không Việt Nam có trách nhiệm kiểm tra thông tin, kết quả tiếp nhận hồ sơ, kịp thời bổ sung tài liệu; đồng thời tiếp thu, giải trình các ý kiến góp ý và hoàn thiện hồ sơ để báo cáo Bộ Xây dựng.
Theo hồ sơ quy hoạch, Nà Sản được định hướng đầu tư trở lại theo tiêu chuẩn 4C, công suất 1 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và 2 triệu hành khách/năm vào năm 2050, mở thêm kỳ vọng về một cửa ngõ hàng không kết nối Sơn La với các trung tâm kinh tế, du lịch trong cả nước.
Động thái này được xem là bước tiếp theo trong quá trình nghiên cứu khôi phục sân bay Nà Sản - một sân bay có lịch sử hình thành và khai thác khá lâu năm tại khu vực Tây Bắc.
Theo Quyết định số 1140 ngày 1/7/2026 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng về điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Nà Sản được định hướng đầu tư xây dựng trên khu đất có tổng diện tích hơn 544 ha.
Đây không phải lần đầu Nà Sản được đặt trong các kế hoạch phát triển, nâng cấp. Trước đó, quy hoạch điều chỉnh năm 2015 từng xác định Nà Sản là cảng hàng không nội địa cấp 4C, dùng chung dân dụng và quân sự, với mục tiêu đến năm 2030 đạt 1,5 triệu hành khách/năm.
Đến năm 2022, lãnh đạo chính phủ đã đi khảo sát trực tiếp cảng hàng không này và nghe báo cáo phương án nâng cấp, cải tạo. Khi đó, Nà Sản được xác định nằm trên Quốc lộ 6, cách thành phố Sơn La khoảng 20 km về phía Nam.
Sân bay lưỡng dụng
Theo báo cáo giữa kỳ do Công ty TNHH MTV Thiết kế và Tư vấn xây dựng công trình hàng không ADCC lập, Nà Sản hiện thuộc khu vực Chiềng Mung và Mai Sơn, tỉnh Sơn La.
Sân bay có lịch sử đặc biệt. Theo tài liệu tư vấn, Nà Sản được người Pháp xây dựng với một đường cất hạ cánh bằng đất. Sau ngày đất nước giải phóng, Không quân Việt Nam đưa sân bay vào khai thác, phục vụ các chuyến bay bằng máy bay AN2 từ những năm 1961-1962.
Đến giai đoạn 1983-1985, hàng không dân dụng bắt đầu khai thác Nà Sản bằng các loại máy bay AN24, YAK40. Do lượng hành khách còn thấp, tần suất khai thác chưa ổn định. Từ năm 1996, hoạt động bay dần đi vào ổn định, khoảng 2 chuyến/tuần bằng máy bay ATR72.
Giai đoạn từ năm 2001 đến đầu năm 2004, tần suất khai thác được nâng lên khoảng 5 chuyến/tuần bằng ATR72 do Vietnam Airlines khai thác.
Tuy nhiên, sau nhiều năm vận hành, hạ tầng đường cất hạ cánh xuống cấp nghiêm trọng khiến sân bay phải dừng khai thác. Nà Sản từ đó trở thành một trong những sân bay được nhắc tới trong bài toán khôi phục năng lực hàng không cho khu vực Tây Bắc.
“Cửa ngõ” mới cho Sơn La và Tây Bắc
Nếu được khôi phục khai thác, Nà Sản có lợi thế trở thành điểm kết nối hàng không quan trọng của tỉnh Sơn La và khu vực Tây Bắc. Bởi hiện Sơn La vẫn phụ thuộc đáng kể vào đường bộ trong việc kết nối với Hà Nội và các địa phương khác.
Từ Hà Nội tới Sơn La bằng đường bộ mất khoảng 6 giờ 30 phút; trong khi sân bay gần nhất là Điện Biên cách trung tâm Sơn La gần 170 km, thời gian di chuyển khoảng 3 giờ.
Bởi vậy, nếu Nà Sản được đầu tư, khôi phục và đưa vào khai thác ổn định, khoảng cách tiếp cận Sơn La bằng đường hàng không sẽ được rút ngắn đáng kể, tạo thêm lựa chọn đi lại cho người dân, doanh nghiệp và du khách.
Đặc biệt, lợi ích của Nà Sản có thể vượt ra ngoài phạm vi tỉnh Sơn La. Khu vực Tây Bắc sở hữu nhiều điểm đến nổi tiếng như Mộc Châu, Tà Xùa, Bắc Yên, sông Đà, các vùng văn hóa dân tộc và hệ thống cửa khẩu kết nối với Lào.
Trong đó, Mộc Châu đang được xác định là một trong những trọng điểm phát triển du lịch của Sơn La; Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026 cũng được tổ chức với quy mô cấp tỉnh, hướng tới quảng bá hình ảnh khu du lịch quốc gia này và tăng cường liên kết du lịch với các địa phương trong cả nước.
Ở góc độ kết nối vùng, Nà Sản có thể đóng vai trò cửa ngõ hàng không chính, hỗ trợ đưa khách từ Hà Nội, TP.HCM và các trung tâm kinh tế lớn đến gần hơn với Sơn La, Mộc Châu và các điểm đến Tây Bắc. Đồng thời, sân bay cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc vận chuyển hàng hóa có giá trị, nông sản đặc trưng của địa phương, góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ.