COMAC C909 Trung Quốc mở rộng thị phần tại Đông Nam Á

Air Cambodia nhận COMAC C909 từ cuối năm 2026

Theo ch-aviation, Air Cambodia dự kiến nhận hai chiếc COMAC C909 đầu tiên vào tháng 11/2026, đánh dấu bước tiến mới của dòng máy bay phản lực khu vực do Trung Quốc sản xuất tại thị trường Đông Nam Á.

Theo kế hoạch, hai chiếc tiếp theo sẽ được bàn giao trong năm 2027, ba chiếc vào năm 2028 và ba chiếc cuối cùng vào năm 2029. Như vậy, 10 máy bay C909 đặt mua chắc chắn sẽ được giao trong khoảng ba năm.

Air Cambodia đã ký thỏa thuận mua bán với Tập đoàn Máy bay Thương mại Trung Quốc (COMAC) tại Thượng Hải ngày 17/7/2026, sau biên bản ghi nhớ ký tháng 9/2025. Thỏa thuận bao gồm 10 đơn đặt hàng chắc chắn và 10 quyền chọn, nâng tổng số C909 mà hãng có thể sở hữu lên 20 chiếc.

Đáng chú ý, Air Cambodia là hãng hàng không quốc gia nước ngoài đầu tiên đặt mua C909 với số lượng lớn.

Hiện ngoài Trung Quốc, C909 mới được khai thác bởi TransNusa của Indonesia với 5 chiếc và Lao Airlines với 2 chiếc. Khi Air Cambodia tiếp nhận thêm 10 chiếc, đội bay C909 tại Đông Nam Á tăng đáng kể.

Thỏa thuận giữa Air Cambodia và COMAC không chỉ dừng ở việc mua máy bay.

Cục Hàng không Dân dụng Campuchia cũng ký biên bản ghi nhớ với COMAC nhằm hỗ trợ hoạt động của C909, bao gồm cơ sở hạ tầng, vận hành, đào tạo nhân lực và bảo dưỡng máy bay.

Theo phía Campuchia, hợp tác còn bao gồm đào tạo nhân viên hàng không và các quan chức quản lý hàng không dân dụng. Chính phủ nước này sẽ hỗ trợ phối hợp giữa COMAC và các cơ quan liên quan.

Động thái này cho thấy COMAC đang tìm cách xây dựng hệ sinh thái hậu mãi và đào tạo tại thị trường Đông Nam Á, thay vì chỉ bán máy bay.

Vietjet có thể đưa thêm 10 chiếc C909 vào khai thác

Việt Nam cũng đang trở thành một thị trường quan trọng đối với C909 khi Vietjet dự kiến thuê khô tối đa 10 chiếc C909 từ SPDB Financial Leasing, công ty con của Ngân hàng Phát triển Phố Đông Thượng Hải.

Theo thỏa thuận công bố tháng 4/2026, hai bên thống nhất tài trợ máy bay theo hình thức thuê vận hành. Vietjet dự kiến sử dụng C909 trên các đường bay kết nối Việt Nam và Trung Quốc. Tuy nhiên, thời điểm bàn giao cụ thể chưa được công bố.

Vietjet không phải là hãng hoàn toàn mới với C909. Trước đó, hãng từng thuê hai chiếc C909 từ Chengdu Airlines để khai thác các chuyến bay nội địa, qua đó đã có kinh nghiệm vận hành dòng máy bay này.

Động thái thuê C909 cũng diễn ra trong bối cảnh Vietjet mở rộng mạng bay Trung Quốc với nhiều đường bay mới, tăng nhu cầu về máy bay phản lực khu vực phù hợp với các thị trường có lưu lượng vừa phải.

COMAC C909 tìm chỗ đứng tại Đông Nam Á

Sự tham gia của Air Cambodia và Vietjet có thể tạo bước ngoặt đối với C909 tại khu vực.

Nếu các kế hoạch được triển khai đầy đủ, Đông Nam Á sẽ trở thành một trong những thị trường nước ngoài quan trọng nhất của C909, với đội bay được vận hành bởi nhiều hãng hàng không trong khu vực.

Đây cũng là thị trường mà COMAC có cơ hội cạnh tranh trực tiếp với các dòng máy bay phản lực khu vực và thân hẹp của Airbus, Boeing và Embraer.

C909 có lợi thế khi được thiết kế cho các đường bay ngắn và trung bình, phù hợp với mạng bay nội khu vực Đông Nam Á cũng như các tuyến kết nối các thành phố của Trung Quốc với ASEAN.

Với Air Cambodia mua 10 chiếc và có thể mở rộng lên 20 chiếc và Vietjet dự kiến thuê tới 10 chiếc, COMAC đang từng bước biến Đông Nam Á thành bàn đạp quan trọng để mở rộng thị trường quốc tế cho C909.

Kể từ khi đưa vào khai thác thương mại tháng 6/2016, COMAC đã bàn giao 186 chiếc C909 cho hơn 10 khách hàng, chiếm khoảng 70% đội bay phản lực khu vực tại Trung Quốc.

Sau một thập kỷ hoạt động, C909 đã vận chuyển hơn 37 triệu lượt hành khách. Dòng máy bay này cũng đang mở rộng ra thị trường quốc tế, với 25 đường bay kết nối 28 thành phố tại Đông Nam Á, trong đó có Indonesia, Lào và Việt Nam.

Tính riêng ngoài Trung Quốc, C909 đã vận chuyển hơn 1 triệu lượt hành khách, cho thấy dấu ấn ngày càng rõ nét của máy bay Trung Quốc tại thị trường khu vực.

Trung Kiên