Diễn tập ứng phó tình huống drone xâm nhập vùng cấm bay tại Nội Bài
Buổi diễn tập được tổ chức nhằm kiểm tra khả năng phối hợp, trao đổi thông tin và ra quyết định của các đơn vị, đồng thời đánh giá năng lực duy trì và phục hồi khai thác sau sự cố
Ngày 25/8, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) và Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) đã phối hợp tổ chức Diễn tập mô phỏng Tình huống drone xâm nhập vùng cấm bay, đe doạ uy hiếp an toàn bay tại Cảng HKQT Nội Bài.
Theo đó, tình huống drone xâm nhập vùng cấm bay, đe doạ uy hiếp an toàn bay tại Cảng HKQT Nội Bài, có tên gọi 3A.2026 thể hiện ba trụ cột có mối quan hệ trực tiếp và liên tục trong chuỗi khai thác hàng không: bảo đảm hoạt động bay - cảng hàng không - hãng hàng không.
Đây cũng là ba mắt xích cần được kết nối chặt chẽ trong mọi tình huống bất thường để bảo đảm an toàn và duy trì hoạt động khai thác.
Qua đó, các bên có thể nhận diện những điểm cần hoàn thiện trong quy trình ứng phó cũng như khả năng khôi phục khai thác sau khi tình huống được kiểm soát.
Mô phỏng tình huống UAV xâm nhập
Để kiểm tra khả năng phối hợp trong điều kiện sát với thực tế, phần diễn tập chính được tổ chức dưới hình thức mô phỏng, sử dụng video, dữ liệu chuyến bay cùng các thông tin và tình huống giả định theo đề bài.
Tình huống cụ thể không được công bố trước nhằm kiểm tra khả năng phản ứng thực tế của các lực lượng tham gia và mức độ tuân thủ quy trình khi phải xử lý một sự cố bất thường.
Theo kịch bản được xây dựng, drone xuất hiện trái phép trong khu vực có khả năng ảnh hưởng đến hoạt động tại Cảng HKQT Nội Bài vào thời điểm khai thác cao điểm. Khi đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm an toàn cho tàu bay đang hoạt động trên không mà còn phải đồng thời kiểm soát các hoạt động dưới mặt đất.
Từ đó, kịch bản vì vậy được xây dựng theo hướng tạo ra tác động dây chuyền tới vùng trời tiếp cận, khu bay, sân đỗ, nhà ga, dịch vụ mặt đất, đội tàu, tổ bay và hành khách.
Toàn bộ dữ liệu phục vụ diễn tập được tách biệt với hệ thống khai thác thực tế, bảo đảm không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường tại Cảng HKQT Nội Bài.
An toàn luôn là ưu tiên cao nhất
Trên cơ sở tình huống giả định này, trọng tâm của 3A.2026 là kiểm tra toàn bộ chuỗi phối hợp, từ tiếp nhận và xác minh thông tin, đánh giá tình huống, thiết lập bức tranh tình huống chung đến triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn và điều phối hoạt động khai thác.
Cụ thể, về phía VATM, các cơ sở điều hành bay và quản lý luồng không lưu tham gia phối hợp điều hành, điều tiết luồng không lưu từ sớm, từ xa, đồng thời duy trì phối hợp với các cơ sở kiểm soát không lưu có liên quan.
Qua đó, việc điều tiết được đặt trong mối quan hệ với tình hình khai thác thực tế, góp phần hạn chế nguy cơ phát sinh thêm ảnh hưởng dây chuyền.
Song song với công tác điều hành trên vùng trời, ACV đảm nhiệm vai trò phối hợp điều hành tại cảng, bao gồm khu bay, sân đỗ và nhà ga.
Trong trường hợp một tình huống bất thường có khả năng ảnh hưởng tới hoạt động bay xuất hiện, việc tổ chức khai thác dưới mặt đất phải được triển khai đồng bộ với các quyết định điều hành trên vùng trời.
Ở khâu khai thác của hãng, Vietnam Airlines phối hợp điều chỉnh kế hoạch khai thác, đội tàu bay, tổ bay và phương án phục vụ hành khách.
Đây là mắt xích đặc biệt quan trọng, bởi một sự cố tại khu vực sân bay có thể nhanh chóng tạo ra hiệu ứng dây chuyền đối với lịch bay, tàu bay, tổ bay và hành khách nếu thời gian xử lý kéo dài.
Một điểm đáng chú ý khác trong kịch bản 3A.2026 là diễn tập còn kiểm tra khả năng xử lý những tác động phát sinh và từng bước đưa hoạt động khai thác trở lại bình thường.
Qua đó, các bên không chỉ đánh giá khả năng phản ứng trước nguy cơ mà còn kiểm tra năng lực phối hợp trong quá trình phục hồi khai thác.
Từ kết quả diễn tập, VATM, ACV và Vietnam Airlines khẳng định an toàn luôn là ưu tiên cao nhất. Vì vậy, thông qua việc chủ động chuẩn bị, thường xuyên kiểm tra và hoàn thiện cơ chế phối hợp, ba đơn vị hướng tới nâng cao khả năng ứng phó, duy trì hoạt động hàng không an toàn, điều hòa, hiệu quả và liên tục, đồng thời hạn chế thấp nhất ảnh hưởng đến hành khách và hoạt động khai thác của các hãng hàng không.
Kịch bản 3A.2026 được xây dựng trên cơ sở quy định của pháp luật Việt Nam, các hướng dẫn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), khu vực châu Á - Thái Bình Dương, CANSO và các thực hành tốt về quản lý tình huống bất thường, quản lý luồng không lưu hợp tác, phối hợp ra quyết định tại sân bay và phục hồi khai thác.
Thông qua diễn tập, VATM, ACV và Vietnam Airlines đánh giá mức độ sẵn sàng của từng đơn vị và hiệu quả phối hợp liên tổ chức; đồng thời rà soát quy trình, phương án ứng phó, đầu mối phối hợp, kênh liên lạc, nguồn lực và thẩm quyền trong xử lý tình huống.
Các kết quả, kinh nghiệm rút ra từ 3A.2026 sẽ là cơ sở để các đơn vị tiếp tục hoàn thiện phương án ứng phó, chương trình huấn luyện và cơ chế phối hợp thường xuyên; đồng thời nâng cao khả năng sẵn sàng cho các tình huống bất thường trong thực tế và các cuộc diễn tập có quy mô lớn hơn.