C919 của Trung Quốc hoàn thành chuyến bay thương mại quốc tế đầu tiên

Ngày 12/8, chuyến bay CA723 của Air China sử dụng máy bay C919 khởi hành từ sân bay quốc tế Thủ đô Bắc Kinh lúc 15h (giờ địa phương) và hạ cánh tại sân bay quốc tế Thành Cát Tư Hãn (UBN) ở Ulaanbaatar, Mông Cổ, khoảng 17h giờ địa phương. Máy bay được chào đón bằng màn phun vòi rồng khi hạ cánh.

C919 sẽ tiếp tục khai thác đường bay Bắc Kinh - Ulaanbaatar với số hiệu CA723/CA724 hàng ngày. Air China hiện sở hữu 12 chiếc C919, trong khi China Eastern Airlines và China Southern Airlines cũng đã đưa dòng máy bay này vào khai thác thương mại.

Đây là lần đầu tiên C919 thực hiện một tuyến bay quốc tế theo lịch trình tới một quốc gia ngoài Trung Quốc. Trước đó, China Eastern đã khai thác C919 trên các chuyến bay thường lệ giữa Thượng Hải và Hồng Kông (Trung Quốc) từ tháng 1/2025, còn Air China bắt đầu khai thác tuyến Bắc Kinh - Hồng Kông bằng C919 vào cuối năm 2025.

Từ chương trình nội địa đến khai thác thương mại

C919 bắt đầu khai thác thương mại với China Eastern từ ngày 28/5/2023. Sau hơn 3 năm, chương trình đã chuyển dần từ giai đoạn thử nghiệm sang vận hành thường xuyên trên mạng đường bay của các hãng hàng không Trung Quốc.

Theo số liệu của COMAC, tính đến ngày 10/8, C919 do Air China, China Eastern và China Southern khai thác đã phục vụ hơn 7,5 triệu hành khách trên 57 tuyến bay, kết nối 25 thành phố.

Một số liệu khác được Nhân dân Nhật báo công bố ngày 12/8 cho thấy mạng lưới đã mở rộng lên 58 tuyến và 26 thành phố, nhiều khả năng do khác biệt về thời điểm thống kê hơn là sự thay đổi trong xu hướng chung.

Theo Global Times, đến ngày 20/7, COMAC đã bàn giao 41 chiếc C919, với tổng thời gian bay an toàn vượt 130.000 giờ. Những con số này cho thấy C919 đang dần hình thành một đội bay thương mại thực tế thay vì chỉ là chương trình máy bay mới trên giấy.

Tuy nhiên, sản xuất vẫn là một trong những thách thức lớn của COMAC. Trong năm 2025, hãng chỉ bàn giao 15 chiếc C919, thấp hơn đáng kể so với mục tiêu ban đầu 75 chiếc.

Nhà sản xuất Trung Quốc hiện phải đồng thời tăng sản lượng, mở rộng chuỗi cung ứng và xây dựng năng lực bảo trì để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn từ các hãng hàng không trong nước.

Bước thử nghiệm quan trọng ngoài Trung Quốc

Chuyến bay tới Ulaanbaatar có ý nghĩa lớn hơn một đường bay mới. Với COMAC, đây là cơ hội để C919 bắt đầu tích lũy kinh nghiệm vận hành trong môi trường quốc tế.

Khi máy bay được đưa ra ngoài mạng lưới nội địa, các hãng hàng không phải bảo đảm nhiều yếu tố hơn, từ phi hành đoàn, bảo dưỡng, phụ tùng đến hỗ trợ kỹ thuật. Đây cũng là phép thử đối với khả năng duy trì hoạt động ổn định của C919 khi không ở gần các căn cứ chính tại Trung Quốc.

Tuyến Bắc Kinh - Ulaanbaatar tương đối ngắn và Mông Cổ nằm ngay sát Trung Quốc, vì vậy đây chưa phải bước nhảy vọt về phạm vi khai thác. Tuy nhiên, ngành hàng không quốc tế thường được mở rộng từng tuyến một và chuyến bay này có thể trở thành nền tảng cho những bước tiến tiếp theo.

Song song với việc mở rộng mạng khai thác, COMAC cũng đang phát triển các biến thể mới của C919.

Gần đây, nhà sản xuất Trung Quốc đã hoàn thành chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của biến thể hoạt động ở độ cao lớn, hướng tới các sân bay trên cao nguyên Trung Quốc. Phiên bản này có thân máy bay được rút ngắn cùng một số thay đổi về thiết kế, với sức chứa dự kiến khoảng 140-160 hành khách.

Nhu cầu đối với biến thể này tại Trung Quốc khá lớn. Theo số liệu được Global Times trích dẫn, nước này có 43 sân bay nằm ở độ cao từ 1.524 m trở lên, trong đó 23 sân bay ở độ cao ít nhất 2.438 m.

Việc phát triển các biến thể như vậy cho thấy COMAC đang muốn biến C919 thành một dòng máy bay đa dụng hơn, thay vì chỉ tập trung vào phiên bản cơ bản.

Thách thức lớn nhất vẫn là thị trường quốc tế

Một chuyến bay tới Mông Cổ chưa thể biến C919 thành đối thủ toàn cầu của Airbus A320 hay Boeing 737.

Thách thức lớn hơn đối với COMAC là xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ đủ mạnh để máy bay có thể hoạt động ổn định tại nhiều quốc gia.

C919 đã được Trung Quốc cấp chứng nhận kiểu loại, nhưng quá trình chứng nhận tại châu Âu vẫn đang được tiến hành.

Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA) còn phải thực hiện các hoạt động thử nghiệm bay và đánh giá kỹ thuật, đồng nghĩa quá trình tiếp cận thị trường châu Âu vẫn cần thêm thời gian.

Chuỗi cung ứng cũng là vấn đề cần được giải quyết. C919 hiện sử dụng động cơ LEAP-1C của CFM International cùng nhiều hệ thống quan trọng từ các nhà cung cấp quốc tế.

Trung Quốc đang phát triển động cơ CJ-1000A để từng bước thay thế các nguồn cung nước ngoài, nhưng chương trình này vẫn trong quá trình phát triển và chứng nhận.

Điều đó khiến việc xây dựng mạng lưới bảo dưỡng, cung ứng phụ tùng và hỗ trợ kỹ thuật bên ngoài Trung Quốc trở thành yếu tố quyết định nếu COMAC muốn đưa C919 tới nhiều thị trường hơn.

Sau hơn 3 năm khai thác thương mại, C919 đã đạt được một loạt dấu mốc quan trọng: được ba hãng hàng không lớn của Trung Quốc vận hành, phục vụ hàng triệu hành khách, mở rộng mạng đường bay và giờ đây lần đầu tiên khai thác một tuyến quốc tế thường lệ tới nước ngoài.

Giai đoạn tiếp theo không chỉ là chứng minh C919 có thể vượt qua biên giới, COMAC cần cho thấy hãng có thể tăng sản lượng, duy trì độ tin cậy, bảo đảm phụ tùng và dịch vụ kỹ thuật, đồng thời xây dựng niềm tin với các cơ quan quản lý và khách hàng quốc tế.

Nếu giải quyết được những bài toán này, chuyến bay tới Ulaanbaatar có thể được xem là bước mở đầu cho quá trình C919 chuyển từ một chương trình máy bay chủ yếu phục vụ thị trường Trung Quốc thành một sản phẩm có tham vọng vươn ra thị trường toàn cầu.

Trung Kiên