Va phải chim, động cơ Boeing 737 chở 181 người ‘bốc cháy’

Động cơ gặp sự cố sau khi va phải chim

Sự cố xảy ra sáng 10/8 trên chuyến bay 1760 của American Airlines, khai thác bằng Boeing 737-800 từ Sân bay quốc tế Myrtle Beach (MYR) đến Sân bay quốc tế Charlotte Douglas (CLT).

Theo dữ liệu từ FlightAware, máy bay cất cánh khoảng 8h theo giờ địa phương. Chỉ ít phút sau, chiếc Boeing 737-800 va phải chim, khiến động cơ bên trái gặp sự cố.

Hành khách và những người chứng kiến từ mặt đất cho biết họ nghe thấy nhiều tiếng nổ lớn, sau đó nhìn thấy ánh sáng màu cam và khói bốc lên từ khu vực cánh trái. Một đoạn video do hành khách ghi lại cũng cho thấy lửa xuất hiện ở khu vực động cơ.

Trong đoạn ghi âm liên lạc với kiểm soát không lưu được LiveATC thu lại, phi công phát tín hiệu khẩn cấp: “Cứu nguy, cứu nguy, cứu nguy. Chúng tôi gặp sự cố động cơ”.

Phi công sau đó đề nghị được ưu tiên quay trở lại Myrtle Beach. Một phi công khác trên cùng tần số cũng cho biết đã nhìn thấy máy bay va phải chim, dường như ở động cơ bên trái.

Phi hành đoàn nhanh chóng thực hiện vòng quay đầu và đưa máy bay trở lại Myrtle Beach. Chiếc Boeing 737-800 hạ cánh an toàn khoảng 8 giờ 40 phút, chỉ khoảng 36-40 phút sau khi khởi hành.

Toàn bộ hành khách trên máy bay đều được đưa xuống an toàn và không có thương vong được báo cáo.

American Airlines xác nhận chuyến bay phải quay lại do sự cố kỹ thuật. Máy bay được đưa khỏi khai thác để kiểm tra và bảo dưỡng, trong khi hãng bố trí máy bay khác để đưa hành khách tiếp tục hành trình tới Charlotte.

Hãng cũng cho biết chưa có dấu hiệu cho thấy động cơ thực sự bị cháy, đồng thời nguyên nhân cụ thể khiến lửa xuất hiện trong đoạn video vẫn đang được xác định.

Sau sự cố, nhân viên sân bay phát hiện một lượng lớn chim và mảnh vụn trên đường băng và tiến hành dọn dẹp để đảm bảo an toàn cho các chuyến bay tiếp theo.

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã mở cuộc điều tra vụ việc.

Va phải chim - rủi ro thường trực với hàng không

Sự cố tại Myrtle Beach một lần nữa cho thấy nguy cơ từ chim và động vật hoang dã đối với hoạt động hàng không, đặc biệt trong giai đoạn máy bay cất cánh và hạ cánh.

Trước đó, vo sáng 6/8/2026, một chuyến bay của Jet2 từ Anh đến Tây Ban Nha đã phải chuyển hướng và hạ cánh khẩn cấp do nghi va phải chim ngay sau khi cất cánh.

Một hành khách trên chuyến bay nói với Liverpool Echo rằng máy bay khi đó rung mạnh và phát ra tiếng động lớn hơn bình thường. Dù không đến mức gây hoảng loạn, nhiều hành khách đều cảm nhận có điều gì đó bất thường.

Ngày 21/3/2026, chuyến bay CZ3554 của China Southern Airlines từ Thượng Hải đến Thâm Quyến phải quay lại sân bay khởi hành sau khi va phải chim trong giai đoạn cất cánh. Va chạm làm hư hỏng phần chóp mũi chứa radar thời tiết của chiếc Airbus A330-300. Phi hành đoàn kiểm soát tình huống và hạ cánh an toàn tại Cảng hàng không quốc tế Hồng Kiều.

Theo dữ liệu của FAA, khoảng 292.000 vụ va chạm giữa máy bay dân dụng và động vật hoang dã đã được báo cáo tại Mỹ trong giai đoạn 1990-2023. Riêng năm 2023, khoảng 19.700 vụ được ghi nhận tại 780 sân bay của Mỹ. Các hãng hàng không Mỹ cũng báo cáo thêm khoảng 5.100 vụ va chạm tại các sân bay nước ngoài trong cùng giai đoạn.

Đáng chú ý, nguy cơ không phân bổ đều trong năm. Khoảng 54% các vụ va chạm với chim xảy ra từ tháng 7 đến tháng 10, thời điểm chim non bắt đầu rời tổ và mùa di cư mùa thu diễn ra.

Về thời điểm trong ngày, khoảng 62% vụ va chạm xảy ra ban ngày, 8% vào lúc bình minh hoặc hoàng hôn và 30% vào ban đêm.

Độ cao cũng là yếu tố quan trọng. Khoảng 70% vụ va chạm xảy ra ở độ cao từ 0 đến 500 feet (152 m) so với mặt đất. Với máy bay dân dụng cánh cố định, khoảng 61% vụ va chạm xảy ra trong các giai đoạn hạ cánh, tiếp cận và lăn; 36% xảy ra khi máy bay chạy đà và leo cao.

FAA vẫn ghi nhận 31 vụ va chạm với máy bay thương mại ở độ cao từ 20.000 đến 32.000 feet trong giai đoạn 1990-2023.

Động cơ và cánh chịu ảnh hưởng lớn nhất

Đối với máy bay dân dụng, cánh và động cơ là hai bộ phận bị hư hại nhiều nhất do va phải chim, mỗi bộ phận chiếm khoảng 25% tổng số bộ phận máy bay bị hư hại được ghi nhận trong giai đoạn 1990-2023.

Tác động tài chính cũng không nhỏ. Tổng thiệt hại được báo cáo đối với máy bay dân dụng Mỹ trong 34 năm lên tới khoảng 1,48 tỷ USD. Nếu tính cả những vụ va chạm không có thông tin đầy đủ về chi phí, tổng thiệt hại ước tính có thể lên tới 300 triệu USD mỗi năm.

Trên phạm vi toàn cầu, từ năm 1988 đến tháng 10/2024, các vụ va chạm giữa máy bay và động vật hoang dã đã khiến 499 người thiệt mạng và 361 máy bay bị phá hủy, tính cả hàng không dân dụng và quân sự.

Một trong những thảm họa nghiêm trọng nhất xảy ra ngày 4/10/1960, khi chuyến bay 375 của Eastern Air Lines va phải một đàn chim sáo đá châu Âu ngay sau khi cất cánh. Cả bốn động cơ bị hư hỏng, máy bay rơi xuống cảng Boston và khiến 62 người thiệt mạng.

Trung Kiên