Tàu bay mất điện cabin khi còn trên sân đỗ có đáng lo?
Sự cố mất điện trên cabin một chuyến bay từ Hà Nội đi TP.HCM trước giờ cất cánh sáng 22/7, đang thu hút sự quan tâm của dư luận
Mất điện khi chuẩn bị cất cánh
Trong đoạn video được chia sẻ trên mạng xã hội, một số hành khách đứng gần cửa máy bay, liên tục lớn tiếng tranh cãi với nhân viên dịch vụ mặt đất, sau khi cabin bất ngờ bị mất điện lúc máy bay chuẩn bị khởi hành.
Một nam hành khách nói: "Theo anh hiểu, sự cố này là cực kỳ nghiêm trọng và không thể sửa sơ qua thế này được, mà phải sửa toàn diện". Một hành khách khác tiếp lời: "Nếu máy bay chỉ bay được 50 m thôi thì chuyện gì sẽ xảy ra?".
Đoạn clip sau khi được đăng tải đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm lớn của cộng đồng mạng với hơn 1,6 triệu lượt xem cùng hàng nghìn bình luận. Phần lớn ý kiến đều cho rằng hành khách có quyền lo lắng khi chứng kiến sự cố xảy ra ngay trước giờ cất cánh, đồng thời bày tỏ quan điểm "an toàn luôn phải đặt lên trên hết".
Bên cạnh đó cũng có nhiều người đặt câu hỏi liệu việc cabin bất ngờ mất điện có phải dấu hiệu của một sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, ảnh hưởng đến khả năng bay của máy bay hay không?
Theo thông tin được chia sẻ, chuyến bay vào ngày 22/7 dự kiến cất cánh lúc 8h10 bằng tàu bay Airbus A320, thời gian bay khoảng 1 giờ 47 phút và dự kiến hạ cánh lúc 10h20. Tuy nhiên, chuyến bay này đã phải đổi lại thời gian bay là 12h29 vì sự cố.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí Hàng không sáng 23/7, đại diện hãng hàng không cho biết cho biết đã tiếp nhận thông tin về vụ việc và đang phối hợp với các đơn vị liên quan để xác minh. Sau khi có kết luận chính thức từ các cơ quan chức năng, hãng sẽ cung cấp thông tin tới báo chí.
Hiện tượng kỹ thuật đã được tính đến
Thực tế, việc cabin mất điện khi máy bay vẫn đang đỗ tại sân bay lại là tình huống không quá hiếm trong hoạt động khai thác tàu bay.
Khi máy bay chưa khởi động động cơ chính, điện năng và điều hòa cho toàn bộ khoang hành khách chưa được lấy từ động cơ mà chủ yếu đến từ hai nguồn khác. Nguồn thứ nhất là hệ thống cấp điện mặt đất (Ground Power Unit - GPU) được cắm từ bên ngoài. Nguồn thứ hai là APU (Auxiliary Power Unit) - tổ máy phát điện phụ đặt ở phần đuôi máy bay.
Trong quá trình chuyển đổi giữa hai nguồn điện này, nếu APU chưa hoạt động ổn định, nguồn điện mặt đất được ngắt sớm hoặc xảy ra trục trặc trong quá trình chuyển đổi, cabin có thể mất điện trong vài giây, thậm chí vài phút. Đây là hiện tượng kỹ thuật đã được tính đến trong quá trình thiết kế và khai thác máy bay.
Đặc biệt, đối với những hãng hàng không có cường độ khai thác lớn, thời gian quay đầu tàu bay ngắn, việc chờ xe cấp điện mặt đất hoặc chờ APU hoạt động trong điều kiện sân bay nắng nóng là điều có thể xảy ra. Do đó, hiện tượng mất điện trong cabin không đồng nghĩa với việc máy bay mất khả năng bay an toàn.
Đặc biệt, các dòng máy bay thương mại hiện đại như Airbus A320 được thiết kế theo nguyên tắc dự phòng nhiều lớp. Hệ thống điện phục vụ hành khách như đèn chiếu sáng, đèn đọc sách, điều hòa hay hệ thống giải trí được tách biệt hoàn toàn với hệ thống điện phục vụ an toàn bay.
Toàn bộ thiết bị quan trọng như buồng lái, máy tính điều khiển chuyến bay, hệ thống dẫn đường, thông tin liên lạc, điều khiển động cơ đều sử dụng nguồn điện riêng với nhiều cấp dự phòng. Ngoài máy phát điện chính gắn trên động cơ, máy bay còn có ắc-quy dự phòng và trong tình huống cực đoan hơn nữa vẫn còn hệ thống RAT (Ram Air Turbine) - một cánh quạt nhỏ tự bung ra khi máy bay đang bay để tạo điện duy trì hoạt động cho các hệ thống thiết yếu.
Nói một cách đơn giản, việc đèn trong khoang hành khách bị tắt không đồng nghĩa với việc máy bay mất điều khiển hay có nguy cơ rơi. Hai hệ thống này hoạt động độc lập và được thiết kế với các tiêu chuẩn an toàn rất nghiêm ngặt.
Theo quy định khai thác hàng không, bất kỳ dấu hiệu bất thường nào xuất hiện trước chuyến bay đều phải được đội ngũ kỹ thuật kiểm tra theo đúng tài liệu bảo dưỡng của nhà sản xuất. Chỉ khi kỹ sư bảo dưỡng xác nhận máy bay đáp ứng đầy đủ các điều kiện khai thác và tổ lái chấp nhận tình trạng kỹ thuật của tàu bay thì chuyến bay mới được phép thực hiện.
Ngược lại, nếu sự cố ảnh hưởng đến an toàn bay hoặc chưa được khắc phục theo đúng quy trình, máy bay sẽ không được cấp phép cất cánh.
Mẫu máy bay thành công nhất thế giới
Airbus A320 - dòng máy bay thân hẹp nổi tiếng của tập đoàn Airbus, được đưa vào khai thác thương mại từ năm 1988 và hiện là một trong những mẫu máy bay thành công nhất thế giới.
A320 có chiều dài khoảng 37,6 m, sải cánh gần 36 m, sức chứa từ 150 đến 186 hành khách tùy cấu hình. Máy bay có tầm bay khoảng 6.000 km và được trang bị hệ thống điều khiển bay điện tử, công nghệ giúp giảm tải công việc cho phi công đồng thời tăng mức độ an toàn trong quá trình vận hành.
Đến nay, gia đình Airbus A320 gồm A318, A319, A320 và A321 đã nhận hơn 20.000 đơn đặt hàng từ khắp thế giới. Hơn 600 hãng hàng không đang khai thác dòng máy bay này trên hàng triệu chuyến bay mỗi năm, trong đó có nhiều hãng lớn như Lufthansa, Air France, British Airways, easyJet, IndiGo và tại Việt Nam là Vietnam Airlines, Vietjet Air và Pacific Airlines.
Với hệ thống dự phòng nhiều tầng, quy trình kiểm tra nghiêm ngặt cùng hàng chục năm khai thác trên toàn cầu, Airbus A320 được đánh giá là một trong những dòng máy bay thương mại có độ an toàn cao nhất hiện nay.
Vì vậy, việc xuất hiện một hiện tượng kỹ thuật như mất điện cabin khi máy bay còn đang đỗ tại sân bay không nên vội vàng được hiểu là máy bay không còn an toàn để thực hiện chuyến bay. Chỉ khi các cơ quan chức năng và đơn vị khai thác hoàn tất việc kiểm tra, đánh giá theo đúng quy trình kỹ thuật, máy bay mới được phép đưa vào khai thác.