Mỹ tháo gỡ rào cản cho taxi bay điện eVTOL và máy bay siêu thanh
FAA đang đẩy nhanh xây dựng khung pháp lý để sớm đưa taxi bay điện, máy bay siêu thanh, UAV và các hoạt động phóng tàu vũ trụ thương mại vào khai thác.
Trả lời Reuters bên lề triển lãm Hàng không Quốc tế Farnborough 2026 đang diễn ra tại Anh, Phó Giám đốc Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), ông Chris Rocheleau cho biết cơ quan này đang tập trung tháo gỡ các rào cản về chứng nhận và quy định để tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển công nghệ mới.
"Chúng tôi muốn đảm bảo rằng mình không đưa ra những tiêu chuẩn quá khắt khe và để ngành công nghiệp tự dẫn dắt sự đổi mới", ông Rocheleau nói.
Sớm thương mại hóa taxi bay điện
Một trong những ưu tiên hàng đầu của FAA hiện nay là hỗ trợ ngành công nghiệp taxi hàng không chạy điện (eVTOL), lĩnh vực được kỳ vọng sẽ tạo ra cuộc cách mạng trong giao thông đô thị.
Từ năm ngoái, FAA đã triển khai chương trình thí điểm eVTOL với sự tham gia của 8 doanh nghiệp tại 26 bang của Mỹ. Dữ liệu thu thập được sẽ là cơ sở để xây dựng các tiêu chuẩn chứng nhận và quy trình đưa loại máy bay mới này vào khai thác.
Theo ông Rocheleau, mục tiêu của chương trình là đưa các phương tiện hàng không thế hệ mới gia nhập Hệ thống Hàng không Quốc gia một cách an toàn và hiệu quả.
Hiện các nhà sản xuất eVTOL trên toàn cầu đang chạy đua để được cấp chứng nhận và thương mại hóa sản phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu di chuyển nhanh trong đô thị. Hầu hết các mẫu taxi hàng không đều được thiết kế để cất hạ cánh thẳng đứng, đưa hành khách từ trung tâm thành phố đến sân bay hoặc thực hiện các chuyến bay ngắn, giúp giảm ùn tắc giao thông và khí thải.
Tại Farnborough 2026, CEO Archer Aviation Adam Goldstein cho biết chiến lược phát triển taxi hàng không sẽ tương tự cách Google triển khai xe tự lái Waymo.
Theo ông Goldstein, thay vì mở rộng đồng loạt, ngành eVTOL nên bắt đầu từ một số thành phố với phạm vi hoạt động giới hạn để hoàn thiện công nghệ và quy trình vận hành trước khi nhân rộng.
"Thế giới đã học được rất nhiều từ cách xe tự lái được triển khai. Chương trình thí điểm của FAA cho phép ngành eVTOL triển khai tại một vài thành phố để có thể xử lý các vấn đề phát sinh trước khi mở rộng quy mô", ông Goldstein nói.
Mở đường cho máy bay siêu thanh
Bên cạnh taxi bay, FAA cũng đang thúc đẩy sự trở lại của hàng không siêu thanh.
Tháng 6 vừa qua, cơ quan này đã đề xuất quy định đầu tiên trong hai quy định cần thiết nhằm từng bước dỡ bỏ lệnh cấm các chuyến bay siêu thanh trên đất liền, vốn được Mỹ áp dụng từ năm 1973 do lo ngại tiếng ồn.
FAA cũng dự định ban hành quy định thứ hai nhằm xác định giới hạn tiếng ồn đối với các giai đoạn cất cánh, hạ cánh và bay hành trình của máy bay siêu thanh. Cả hai bộ quy định dự kiến được hoàn thiện vào giữa năm 2027.
"Chúng tôi cho rằng nhiều quy định hiện nay đã cũ và không còn phù hợp", ông Rocheleau cho biết.
Sau khi khung pháp lý hoàn tất, FAA cùng các cơ quan quản lý hàng không khác sẽ tiến hành quá trình chứng nhận các mẫu máy bay siêu thanh thương mại trước khi cho phép khai thác.
Kỷ nguyên hàng không siêu thanh từng kết thúc vào năm 2003, khi Concorde của Air France và British Airways chính thức ngừng khai thác sau 27 năm hoạt động. Tuy nhiên, với sự xuất hiện của các công nghệ mới và nhu cầu rút ngắn thời gian bay, Mỹ đang kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý để đưa các chuyến bay siêu thanh quay trở lại bầu trời trong những năm tới.