SpaceX hủy chuyến bay thử nghiệm Starship thứ 13, cổ phiếu ‘thủng đáy’ IPO

Cổ phiếu SpaceX "thủng đáy" khi chuyến bay thử nghiệm Starship thứ 13 bị hủy

Theo kế hoạch, Starship sẽ được phóng lúc 6h45 tối ngày 16/7/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ (22h45 GMT), mở đầu khung thời gian phóng kéo dài 90 phút. Tuy nhiên, khi các động cơ Raptor trên tầng đẩy Super Heavy bắt đầu đánh lửa, hệ thống đã tự động kích hoạt lệnh hủy phóng.

"Tầng đẩy đã chuyển sang chế độ tạm dừng, dẫn đến việc hủy cất cánh khi chúng tôi bắt đầu đốt cháy các động cơ Raptor", phát ngôn viên SpaceX Dan Huot cho biết trong buổi phát sóng trực tiếp. "Chúng tôi sẽ dành thời gian để xác định nguyên nhân gây ra việc hủy phóng và sau đó quyết định bước đi tiếp theo".

Những hình ảnh trực tiếp từ buổi phóng cho thấy các động cơ đã bốc cháy trong thời gian rất ngắn trước khi tắt hoàn toàn. SpaceX cho biết cần thêm thời gian để điều tra sự cố và Giám đốc điều hành Elon Musk cho biết có thể sẽ thử phóng lại vào đầu tuần tới.

Elon Musk cho biết vụ hủy phóng xảy ra do một số động cơ Raptor trên tầng đẩy Super Heavy không khởi động đúng cách, khiến hệ thống tự động dừng quá trình cất cánh để đảm bảo an toàn. "Để đảm bảo chuyến bay thành công, chúng tôi sẽ tháo và thay thế hai động cơ Raptor. Thời điểm phóng mới dự kiến vào đầu tuần tới", Musk viết trên mạng xã hội X. Tuy nhiên, ông không tiết lộ có bao nhiêu động cơ đã gặp sự cố.

Sau khi SpaceX hủy chuyến bay thử Starship 13, cổ phiếu của công ty giảm khoảng 3% trong phiên giao dịch ngoài giờ. Kết thúc phiên 16/7, cổ phiếu SpaceX đóng cửa ở mức 131,11 USD/cổ phiếu, thấp hơn giá IPO 135 USD lần đầu tiên kể từ khi công ty niêm yết trên sàn chứng khoán. Dữ liệu thị trường cho thấy có hơn 58,7 triệu cổ phiếu được các nhà đầu tư sang tay trong phiên giao dịch.

Đây là chuyến bay thử nghiệm thứ 13 của tên lửa Starship và là chuyến bay thử thứ hai của Starship phiên bản 3 (V3), biến thể nâng cấp được kỳ vọng sẽ đưa hệ thống tên lửa này tiến gần hơn tới giai đoạn khai thác thương mại.

Trước đó, chuyến bay thử nghiệm V3 đầu tiên (Flight 12) diễn ra ngày 22/5/2026 được đánh giá là tương đối thành công nhưng vẫn còn một số vấn đề kỹ thuật. Tầng đẩy Super Heavy không thể thực hiện cú hạ cánh có kiểm soát xuống Vịnh Mexico theo kế hoạch, trong khi tầng trên Starship không khởi động lại được một động cơ Raptor khi đang ở trong không gian.

Trong Flight 13, SpaceX đặt mục tiêu khắc phục các hạn chế trên, bao gồm đưa tầng Super Heavy hạ cánh chính xác xuống vùng biển quy định và để tàu Starship hoàn thành hành trình gần một vòng quanh Trái Đất trước khi đáp xuống vùng biển ngoài khơi Tây Australia.

Ngoài các mục tiêu thử nghiệm bay, Flight 13 còn mang theo nhiệm vụ quan trọng đầu tiên đối với chương trình vệ tinh Starlink thế hệ mới. Starship dự kiến triển khai 20 vệ tinh Starlink V3 lên quỹ đạo cận quỹ đạo, đánh dấu lần đầu tiên phiên bản vệ tinh này được đưa vào không gian.

Theo SpaceX, các vệ tinh sẽ không hoạt động lâu dài mà sẽ quay trở lại khí quyển và rơi xuống Trái Đất khoảng 20 phút sau khi được triển khai. Trong số đó, sáu vệ tinh được trang bị camera để ghi lại hình ảnh lớp chắn nhiệt của Starship trong quá trình bay, phục vụ cho việc đánh giá hiệu suất và cải tiến thiết kế ở các chuyến thử nghiệm tiếp theo.

Việc phải hủy phóng vào phút chót là bước lùi mới nhất trong quá trình phát triển Starship, song cũng cho thấy các hệ thống an toàn của SpaceX vẫn hoạt động đúng thiết kế khi tự động dừng nhiệm vụ trước nguy cơ có thể ảnh hưởng đến tên lửa và bệ phóng.

Cú lao dốc của SpaceX mang về 8,7 tỷ USD cho giới bán khống

Theo dữ liệu từ công ty phân tích Ortex Technologies, các nhà đầu tư bán khống đang thu về khoản lợi nhuận trên giấy tờ ước tính khoảng 8,7 tỷ USD sau khi cổ phiếu SpaceX giảm xuống dưới mức giá IPO.

Sau khi niêm yết vào tháng trước với giá 135 USD/cổ phiếu, SpaceX từng tăng mạnh lên mức đỉnh 225,64 USD trước khi lao dốc. Trong phiên giao dịch ngày thứ Năm, cổ phiếu lần đầu tiên giảm xuống dưới giá IPO.

Diễn biến này mang lại lợi thế lớn cho các nhà đầu tư bán khống, những người vay cổ phiếu để bán trước rồi mua lại ở mức giá thấp hơn nhằm hưởng chênh lệch. Theo Ortex, các quỹ bán khống không chỉ giữ nguyên vị thế mà còn tiếp tục gia tăng đặt cược khi cổ phiếu đi xuống.

"SpaceX là một hành trình đầy biến động đối với những người bán khống, nhưng cuối cùng kết quả hoàn toàn có lợi cho họ. Thay vì chốt lời, họ tiếp tục tăng vị thế trong suốt quá trình cổ phiếu giảm giá", ông Peter Hillerberg, đồng sáng lập Ortex, nhận định.

Dữ liệu của Ortex cho thấy gần một nửa lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng của SpaceX, tương đương khoảng 49% số cổ phiếu lưu hành tự do, hiện đang được cho vay. Theo ông Hillerberg, phần lớn lượng cổ phiếu này nhiều khả năng được sử dụng cho các giao dịch bán khống.

Việc SpaceX được định giá ở mức rất cao ngay từ khi IPO đã khiến cổ phiếu trở thành mục tiêu của các nhà đầu tư hoài nghi về khả năng duy trì mức định giá này. Tuy nhiên, sức hút lớn từ cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức, cùng với lịch sử CEO Elon Musk nhiều lần công khai chỉ trích giới bán khống, cũng khiến chiến lược đặt cược vào đà giảm của cổ phiếu tiềm ẩn rủi ro đáng kể.

Theo giới phân tích, đợt suy giảm gần đây của cổ phiếu SpaceX một phần phản ánh những lo ngại về chiến lược đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo bằng nguồn vốn vay, trong bối cảnh nhà đầu tư ngày càng thận trọng với các doanh nghiệp có mức chi tiêu lớn.

Ortex cũng cảnh báo vị thế bán khống lớn có thể khiến cổ phiếu SpaceX tiếp tục biến động mạnh. Công ty ước tính cứ mỗi 1 USD biến động của giá cổ phiếu sẽ làm thay đổi khoảng 300 triệu USD lợi nhuận hoặc thua lỗ của bên bán khống, đồng nghĩa giá cổ phiếu có thể chứng kiến những biến động rất mạnh theo cả chiều tăng và giảm.

Hiện SpaceX chưa đưa ra bình luận về các thông tin trên.

Trung Kiên