SpaceX vượt điều tra sự cố, sắp nối lại các chuyến bay thử Starship

Quyết định này cho phép công ty của Elon Musk thực hiện chuyến bay thử Starship tiếp theo từ căn cứ Starbase (Texas) ngay trong ngày 16/7/2026 (giờ Mỹ).

Sự cố được điều tra xảy ra trong chuyến bay thử nghiệm Starship lần thứ 12 vào ngày 22/5/2026. Đây là lần đầu SpaceX đưa vào thử nghiệm phiên bản Starship nâng cấp, được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng cho các sứ mệnh đưa phi hành gia lên Mặt Trăng, mở rộng mạng lưới vệ tinh Starlink và phục vụ các kế hoạch khám phá không gian trong tương lai.

Trong chuyến bay này, tầng trên Starship hoàn thành nhiệm vụ khi bay theo quỹ đạo dưới quỹ đạo Trái Đất trước khi đáp xuống Ấn Độ Dương theo kế hoạch. Tuy nhiên, tên lửa đẩy Super Heavy gặp trục trặc trong giai đoạn quay trở lại Trái Đất.

Theo kết quả điều tra của FAA, năm trong số 33 động cơ Raptor đã không khởi động lại trong quá trình hãm tốc để chuẩn bị hạ cánh mềm xuống Vịnh Mexico. Cơ quan này cũng xác định việc cấu hình sai hệ thống cảnh báo động cơ là một trong những nguyên nhân khiến Super Heavy không thể kiểm soát quỹ đạo, lao xuống biển với tốc độ cao và phát nổ khi va chạm.

FAA cho biết Super Heavy còn chịu hư hại do nhiệt phát sinh khi Starship kích hoạt động cơ để tách khỏi tên lửa đẩy khoảng hai phút sau khi cất cánh, khiến tầng đẩy bị lệch khỏi vị trí mong muốn trong quá trình quay trở lại.

Sau cuộc điều tra, FAA xác nhận SpaceX đã xác định bốn biện pháp khắc phục đối với sự cố của Super Heavy, qua đó đáp ứng các yêu cầu để tiếp tục chương trình bay thử.

Không chỉ tầng đẩy, tầng trên Starship cũng gặp một trục trặc khi một động cơ không hoạt động trong chuyến bay thứ 12. SpaceX cho biết đã thực hiện "một số thay đổi về phần cứng và quy trình vận hành" nhằm xử lý các nguyên nhân liên quan, dù công ty không tiết lộ chi tiết.

Theo kế hoạch, chuyến bay thử Starship lần thứ 13 sẽ diễn ra từ Starbase trong khung thời gian kéo dài 90 phút, bắt đầu lúc 18h45 (giờ miền Đông nước Mỹ) ngày 16/7/2026. Kịch bản bay về cơ bản tương tự lần thử trước: Super Heavy sẽ đáp xuống vùng biển Vịnh Mexico, còn Starship sẽ hoàn thành chuyến bay kéo dài khoảng một giờ trước khi hạ xuống Ấn Độ Dương.

Tuy nhiên, chuyến bay lần này đánh dấu một cột mốc quan trọng khi Starship lần đầu tiên mang theo các vệ tinh Starlink V3 thực tế thay vì các mô hình mô phỏng như những chuyến bay trước.

Khoảng 20 vệ tinh Starlink sẽ được triển khai trong không gian. Sau khi tách khỏi Starship, các vệ tinh sẽ bung các tấm pin Mặt Trời và ăng-ten. Một số vệ tinh còn được trang bị cảm biến để quan sát và thu thập dữ liệu về lớp chắn nhiệt của Starship trong quá trình quay trở lại bầu khí quyển.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, các vệ tinh này sẽ cùng Starship bốc cháy trong khí quyển Trái Đất. SpaceX cho biết mục tiêu là thử nghiệm nhiều loại vật liệu và thiết kế mới cho lớp chắn nhiệt nhằm đánh giá khả năng chịu đựng ma sát cực lớn khi tái nhập khí quyển yếu tố then chốt để hiện thực hóa mục tiêu chế tạo tên lửa có khả năng tái sử dụng hoàn toàn.

SpaceX kỳ vọng sẽ bắt đầu sử dụng Starship để triển khai thường xuyên các vệ tinh Starlink V3 vào cuối năm 2026. Đây là cột mốc đã bị chậm nhiều năm so với kế hoạch ban đầu của Elon Musk, trong bối cảnh công ty đã đầu tư hơn 15 tỷ USD vào chương trình phát triển Starship.

Sự thành công của Starship được xem là chìa khóa đối với chiến lược tăng trưởng dài hạn của SpaceX. Không chỉ mở rộng mạng lưới Starlink, tên lửa này còn đóng vai trò nền tảng cho tham vọng đưa các vệ tinh phục vụ trí tuệ nhân tạo lên quỹ đạo cũng như thực hiện các sứ mệnh đưa con người lên Mặt Trăng và xa hơn nữa.

Trung Kiên