Quy chế hoạt động cho Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai hàng không
Các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực ứng phó trong ngành hàng không.
Biến đổi khí hậu đang khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện với tần suất ngày càng dày đặc và khó dự báo hơn, trở thành một trong những thách thức lớn đối với ngành hàng không trên toàn cầu. Bão mạnh, mưa lớn, giông sét, gió đứt, sương mù dày đặc hay nắng nóng kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến lịch khai thác mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn bay, gián đoạn hoạt động tại các cảng hàng không và gây thiệt hại lớn về kinh tế.
Tại Việt Nam, quốc gia thường xuyên chịu tác động của bão và áp thấp nhiệt đới, hoạt động hàng không nhiều lần bị ảnh hưởng bởi thời tiết cực đoan. Mỗi mùa mưa bão, hàng trăm chuyến bay phải điều chỉnh lịch khai thác, chuyển hướng hoặc hủy chuyến do điều kiện thời tiết không bảo đảm. Nhiều cảng hàng không thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lớn, gió mạnh và ngập úng cục bộ.

Trước yêu cầu đó, Cục Hàng không Việt Nam đã ban hành Quy chế hoạt động của Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn hàng không nhằm hoàn thiện cơ chế phối hợp, nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành và bảo đảm an toàn hoạt động hàng không dân dụng.
Theo đó, Ban Chỉ huy hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu. Trưởng ban là người quyết định cuối cùng đối với các vấn đề thuộc thẩm quyền; các Phó Trưởng ban và Ủy viên được phân công phụ trách từng lĩnh vực chuyên môn. Thành viên Ban Chỉ huy có trách nhiệm tham gia đầy đủ các cuộc họp định kỳ và đột xuất để kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh liên quan đến công tác phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn hàng không.
Đáng chú ý, khi xảy ra hoặc có nguy cơ xảy ra thiên tai ảnh hưởng đến hoạt động hàng không dân dụng, các cơ quan, đơn vị trong ngành phải chủ động triển khai biện pháp phòng ngừa, theo dõi tình hình và báo cáo kịp thời về Ban Chỉ huy để chỉ đạo xử lý. Trường hợp vượt thẩm quyền, Ban Chỉ huy sẽ báo cáo Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam và Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Bộ Xây dựng để xem xét, chỉ đạo.
Quy chế cũng phân công cụ thể nhiệm vụ cho từng đơn vị trong ngành hàng không. Cụ thể, Trưởng ban là Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, chịu trách nhiệm chỉ đạo, điều hành hoạt động của Ban Chỉ huy; xây dựng các kế hoạch, phương án phòng chống thiên tai, huy động lực lượng ứng phó và phân công nhiệm vụ cho các thành viên.
Lãnh đạo Phòng Quản lý cảng hàng không, sân bay và Lãnh đạo Phòng Quản lý hoạt động bay giữ vai trò Phó Trưởng ban, đồng thời là cơ quan thường trực trong hai lĩnh vực phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn hàng không dân dụng. Hai đơn vị có trách nhiệm theo dõi tình hình, tham mưu xây dựng và triển khai các phương án ứng phó, bảo đảm an toàn khai thác, điều phối hoạt động tìm kiếm cứu nạn và khắc phục hậu quả khi xảy ra tình huống khẩn cấp.
Ngoài ra, các đơn vị như Cảng vụ hàng không miền Bắc, miền Trung, miền Nam; Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV); Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn; Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc; Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) và các hãng hàng không đều được giao trách nhiệm xây dựng phương án ứng phó, duy trì hoạt động khai thác an toàn và sẵn sàng huy động nhân lực, phương tiện khi xảy ra thiên tai hoặc tình huống khẩn cấp.
Quy chế cũng quy định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện. Theo đó, các thành viên Ban Chỉ huy cùng các cơ quan, đơn vị liên quan phải nghiêm túc triển khai các nội dung của quy chế. Trường hợp cần sửa đổi, bổ sung, Phòng Quản lý cảng hàng không, sân bay sẽ tổng hợp ý kiến, trình Trưởng ban xem xét, quyết định. Khi có thay đổi thành viên Ban Chỉ huy, các đơn vị phải báo cáo Cục Hàng không Việt Nam để thực hiện kiện toàn theo quy định.