Airbus dự báo đến năm 2045 thị trường cần thêm hơn 42.000 máy bay
Airbus vừa công bố Dự báo Thị trường Toàn cầu (Global Market Forecast) 2026, trong đó điều chỉnh giảm khoảng 1% dự báo nhu cầu máy bay thương mại trong giai đoạn 2026-2045.
Nhà sản xuất máy bay lớn nhất thế giới cho rằng căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là xung đột Iran và các tranh chấp thương mại, đã làm chậm đà phục hồi mạnh mẽ của ngành hàng không sau đại dịch COVID-19.
Thế giới cần hơn 42.000 máy bay mới trong 20 năm tới
Dù vậy, Airbus vẫn tin tưởng nhu cầu đi lại bằng đường hàng không sẽ tiếp tục tăng trưởng trong dài hạn, với châu Á là động lực chính và chiếm khoảng một nửa số máy bay được giao trong hai thập kỷ tới. Trưởng bộ phận phân tích thị trường của Airbus, Antonio Da Costa nhận định: "Quá trình phục hồi sau COVID-19 về cơ bản đã chững lại".
Theo Airbus, việc giá dầu tăng sau xung đột Iran vào cuối tháng 2/2026, cùng môi trường kinh tế nhiều biến động đã khiến nhiều hãng hàng không thận trọng hơn trong kế hoạch mở rộng đội bay.
Bất chấp việc hạ nhẹ dự báo, Airbus vẫn ước tính thế giới sẽ cần 42.060 máy bay chở khách mới trong giai đoạn 2026-2045, giảm khoảng 1% so với dự báo trước.
Trong đó gồm: 33.920 máy bay thân hẹp (81% tổng nhu cầu), bao gồm các dòng A220, A320neo, A321neo, A321XLR và Boeing 737 MAX. 8.140 máy bay thân rộng (19%), bao gồm A330neo, A350 và các dòng Boeing 787, 777X.
Airbus dự báo đội bay chở khách toàn cầu sẽ tăng từ 23.310 chiếc năm 2025 lên 45.550 chiếc vào năm 2045. Đáng chú ý, gần một nửa số máy bay mới sẽ không phục vụ tăng trưởng mà nhằm thay thế các máy bay cũ. Cụ thể: 22.240 máy bay phục vụ tăng trưởng thị trường. 19.820 máy bay thay thế đội bay hiện hữu.
Điều đó đồng nghĩa 47% số máy bay được giao trong tương lai sẽ dùng để thay thế các dòng máy bay cũ, cao hơn mức 45% trong dự báo trước.
Theo Airbus, xu hướng này sẽ giúp các hãng hàng không giảm tiêu thụ nhiên liệu, giảm phát thải và cải thiện hiệu quả khai thác.
Tăng trưởng hành khách vẫn tích cực nhưng chậm hơn trước
Airbus hiện dự báo lưu lượng hành khách toàn cầu sẽ tăng 3,9% mỗi năm trong giai đoạn 2025-2045. Con số này cao hơn mức 3,6% trong báo cáo năm trước, nhưng nếu so sánh trên cùng phương pháp tính thì đã giảm từ 4,1% xuống 3,9%, phản ánh triển vọng thận trọng hơn.
Theo dự báo của hãng, lưu lượng vận tải hành khách sẽ tăng từ khoảng 9,9 nghìn tỷ km hành khách có doanh thu (RPK) lên 21,3 nghìn tỷ km vào năm 2045.
Airbus cũng cho rằng đến năm 2045: khoảng 10 tỷ lượt hành khách sẽ đi máy bay mỗi năm; tầng lớp trung lưu có khả năng đi máy bay sẽ tăng thêm 1,4 tỷ người, tương đương mức tăng khoảng 34%.
Tăng trưởng GDP, thu nhập và quá trình đô thị hóa tiếp tục là ba động lực chính thúc đẩy nhu cầu đi lại bằng đường hàng không.
Điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo năm nay không nằm ở số lượng máy bay mà ở cách các hãng hàng không sẽ sử dụng chúng.
Theo Airbus, ngành hàng không đang chuyển dần từ mô hình truyền thống "hub-and-spoke" (trục nan), trong đó hành khách phải trung chuyển qua các sân bay lớn, sang mạng lưới có nhiều đường bay thẳng giữa các thành phố vừa và nhỏ.
Theo dự báo của Airbus: số thành phố vừa và nhỏ sẽ tăng từ 2.251 năm 2025 lên 2.857 vào năm 2045; số siêu đô thị chỉ tăng từ 33 lên 37.
Song song với đó, số lượng các cặp thành phố có đường bay trực tiếp đã tăng từ 17.000 năm 2005 lên 28.000 vào năm 2025. Đáng chú ý: 55% các cặp thành phố hiện nay chưa từng tồn tại cách đây 20 năm; 78% các tuyến mới kết nối các thành phố vừa và nhỏ.
Theo Airbus, sự dịch chuyển dân số và quá trình đô thị hóa đang khiến các thành phố cấp hai trở thành động lực tăng trưởng mới của ngành hàng không.
Airbus A220 và A321XLR hưởng lợi lớn
Sự thay đổi của mạng lưới bay giúp các dòng máy bay thân hẹp thế hệ mới trở nên hấp dẫn hơn.
Airbus cho biết: A220 đã góp phần mở hơn 400 đường bay mới tại Bắc Mỹ, châu Âu và châu Phi, đồng thời còn khoảng 2.200 tuyến tiềm năng có thể khai thác bằng loại máy bay này. Trong khi đó, A321XLR cũng được đánh giá phù hợp với hơn 2.200 tuyến bay chưa được phục vụ.
Nhờ tầm bay xa và chi phí khai thác thấp, các dòng máy bay này cho phép các hãng mở những tuyến bay xuyên Đại Tây Dương hoặc các đường bay dài có lưu lượng vừa phải mà trước đây chỉ máy bay thân rộng mới đảm nhiệm được.
Airbus cho biết số chuyến bay thân hẹp có thời gian bay trên 5 giờ đã tăng hơn ba lần kể từ năm 2005. Đây cũng là lý do lượng đơn đặt hàng của dòng A321 trong gia đình A320neo đã tăng từ 7% lên 75% tổng đơn hàng trong vòng 15 năm qua.
Dù máy bay thân hẹp tiếp tục chiếm ưu thế, Airbus khẳng định thị trường máy bay thân rộng vẫn tăng trưởng mạnh. Đến năm 2045, hãng dự báo nhu cầu: 8.140 máy bay thân rộng, gồm: 3.900 chiếc phục vụ tăng trưởng; 4.240 chiếc thay thế đội bay cũ. Đội bay thân rộng toàn cầu dự kiến tăng từ 4.570 chiếc hiện nay lên khoảng 8.470 chiếc.
Airbus cho biết số chuyến bay kéo dài trên 13 giờ đã tăng gấp 4 lần kể từ năm 2005, trong khi nhu cầu khoang hạng thương gia tăng nhanh hơn khoang phổ thông.
Hãng định vị: Airbus A350 là dòng máy bay phục vụ các đường bay siêu dài; Airbus A330neo là lựa chọn linh hoạt cho cả đường bay nội địa mật độ cao và các đường bay quốc tế.
Châu Á tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng
Airbus tiếp tục đánh giá châu Á - Thái Bình Dương sẽ là thị trường quan trọng nhất trong hai thập kỷ tới.
Đáng chú ý: tăng trưởng hành khách nội địa Ấn Độ được nâng từ 8,9% lên 9,1%/năm, tiếp tục là thị trường phát triển nhanh nhất thế giới; dự báo đối với Trung Quốc giảm từ 5,4% xuống còn 4,7%/năm, phản ánh triển vọng kinh tế chậm lại.
Trong khi đó, Airbus cho biết các trung tâm hàng không vùng Vịnh đã nhanh chóng trở lại hoạt động bình thường sau lệnh ngừng bắn trong xung đột Iran.
Theo Airbus, dự báo mới cũng cho thấy tình trạng thiếu máy bay kéo dài trong những năm gần đây có thể dần giảm bớt.
Nhu cầu 42.060 máy bay nhìn chung phù hợp với kế hoạch mở rộng sản xuất của Airbus và Boeing, đồng thời vẫn tạo dư địa cho các nhà sản xuất mới như COMAC của Trung Quốc với dòng C919.
Các nhà phân tích nhận định dự báo của Airbus và Boeing là cơ sở quan trọng để toàn bộ chuỗi cung ứng hàng không xây dựng kế hoạch đầu tư trong nhiều năm tới.
Một điểm đáng chú ý là cách tiếp cận của Airbus đã thay đổi đáng kể so với một thập kỷ trước. Nếu trước đây hãng nhấn mạnh vai trò của các "siêu đô thị" và từng đặt nhiều kỳ vọng vào máy bay siêu lớn Airbus A380, thì báo cáo năm 2026 lại tập trung vào các thành phố cấp hai, mạng lưới bay thẳng và các dòng máy bay thân hẹp tầm xa như Airbus A220 và Airbus A321XLR.
Theo Airbus, trong 20 năm tới, câu hỏi quan trọng không còn chỉ là thế giới cần bao nhiêu máy bay, mà là các hãng hàng không sẽ sử dụng máy bay để kết nối những thành phố nào. Xu hướng mở rộng mạng lưới tới các đô thị vừa và nhỏ, kết hợp với nhu cầu thay thế đội bay cũ bằng các dòng máy bay tiết kiệm nhiên liệu hơn, sẽ là động lực định hình thị trường hàng không toàn cầu trong nhiều thập kỷ tới.