VietJet muốn lập hãng hàng không giá rẻ tại Australia, thách thức Qantas và Virgin Australia
Hãng hàng không giá rẻ VietJet đang xúc tiến kế hoạch mở rộng sang thị trường Australia bằng việc xin thành lập một hãng hàng không nội địa mới.
Nếu được cơ quan quản lý phê duyệt, đây sẽ là hãng hàng không quốc tế đầu tiên cạnh tranh trực tiếp trên thị trường nội địa Australia kể từ khi Tiger Airways gia nhập thị trường vào năm 2007.
Theo truyền thông Australia, VietJet đã nộp đơn xin cấp Giấy chứng nhận khai thác hàng không (Air Operator Certificate - AOC) lên Cơ quan An toàn Hàng không Dân dụng Australia (CASA). Dù CASA từ chối xác nhận do không bình luận về kế hoạch kinh doanh của các hãng hàng không, nhiều nguồn tin trong ngành, trong đó có Aviation Week, cho biết đơn xin cấp phép này thực chất thuộc về VietJet.
Trước đó, trang Analytic Flyer từng đưa tin một hãng hàng không giấu tên đã được phân bổ các suất cất hạ cánh tại Sân bay Sydney cho mùa khai thác sắp tới. Hiện nhiều nguồn tin cho rằng hãng này chính là VietJet. Tuy nhiên, để chính thức khai thác các chuyến bay, hãng vẫn phải hoàn tất quy trình xin cấp AOC, vốn thường kéo dài từ 6 đến 12 tháng do phải đánh giá toàn diện về năng lực kỹ thuật, an toàn và tài chính.
Nếu được cấp phép, VietJet sẽ thành lập một công ty con đăng ký tại Australia với thương hiệu riêng phù hợp với thị trường bản địa. Australia có quy định khá cởi mở về quyền sở hữu doanh nghiệp hàng không, giúp quá trình thành lập và đưa hãng vào hoạt động có thể diễn ra nhanh hơn sau khi hoàn tất các thủ tục pháp lý.
Theo kế hoạch, hãng sẽ khai thác đội bay ban đầu gồm tối đa 10 máy bay Boeing 737 MAX 8 từ năm 2027. Với các suất cất hạ cánh đã được phân bổ tại Sydney, VietJet dự kiến khai thác khoảng 10 chuyến bay khứ hồi mỗi ngày.
Các chuyến bay đầu tiên sẽ tập trung vào "Tam giác vàng" của hàng không Australia, kết nối ba thành phố lớn gồm Sydney, Melbourne và Brisbane. Đây là thị trường có nhu cầu đi lại rất cao, trong đó riêng tuyến Sydney - Melbourne hiện là tuyến hàng không nội địa bận rộn thứ sáu thế giới theo dữ liệu của OAG.
Hiện nay, thị trường này gần như chỉ do Qantas (bao gồm hãng giá rẻ Jetstar) và Virgin Australia thống trị. Hãng hàng không Rex từng tham gia khai thác từ năm 2021 nhưng phải rút lui sau khi nộp đơn xin phá sản vào năm 2024. Nếu kế hoạch thành công, VietJet sẽ trở thành đối thủ mới đầu tiên thách thức hai "ông lớn" này sau hơn một thập kỷ.
Động thái trên được xem là bước đi tiếp theo trong chiến lược mở rộng mạnh mẽ của VietJet tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Hiện hãng đã khai thác nhiều đường bay quốc tế từ Việt Nam đến Australia, bao gồm Brisbane, Melbourne, Perth và Sydney.
Sau hơn hai thập kỷ hoạt động, VietJet đã xây dựng đội bay khoảng 121 máy bay và sở hữu các công ty con tại Việt Nam, Thái Lan và Kazakhstan. Song song với đó, hãng đang sở hữu một trong những đơn đặt hàng máy bay lớn nhất khu vực với 188 máy bay Airbus thân hẹp và 151 máy bay Boeing 737 MAX.
Đáng chú ý, VietJet từng ký hợp đồng mua 100 máy bay Boeing 737 MAX vào năm 2016 với tổng giá trị niêm yết khoảng 11,3 tỷ USD trong chuyến thăm Việt Nam của cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama. Đến năm 2018, hãng tiếp tục đặt mua thêm 100 chiếc 737 MAX, nâng tổng số đơn hàng lên 200 máy bay. Mặc dù một số máy bay đã được bàn giao cho VietJet Thái Lan, hãng vẫn còn nguồn lực đáng kể để triển khai kế hoạch thành lập công ty con tại Australia.
Tuy nhiên, thị trường nội địa Australia từ lâu được đánh giá là rất khó chinh phục. Trong nhiều năm qua, hàng loạt hãng hàng không đã cố gắng phá vỡ thế thống trị của Qantas và Virgin Australia nhưng đều thất bại.
Gần đây nhất là Bonza - hãng hàng không giá rẻ được các nhà đầu tư Mỹ hậu thuẫn phải ngừng hoạt động vào tháng 4/2024 vì khó khăn tài chính. Trước đó, Tigerair Australia, công ty con của Tiger Airways Singapore, gia nhập thị trường năm 2007 nhưng cuối cùng được Virgin Australia mua lại vào năm 2014 trước khi chính thức đóng cửa vào năm 2020.
Hiện vẫn còn hai dự án hãng hàng không khởi nghiệp là Zinc và Koala Airlines đang lên kế hoạch tham gia thị trường nội địa Australia, song cả hai đều chưa công bố thời điểm khai thác cụ thể.
Trong bối cảnh đó, kế hoạch của VietJet được đánh giá là một trong những nỗ lực tham vọng nhất nhằm tạo thêm cạnh tranh trên thị trường hàng không nội địa Australia. Nếu vượt qua quá trình cấp phép và triển khai đúng tiến độ, hãng không chỉ mở rộng dấu ấn tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương mà còn có cơ hội thay đổi cục diện của một trong những thị trường hàng không có tính cạnh tranh cao nhất thế giới.