Tinh thần Monozukuri trong vận chuyển hàng hóa của hàng không Nhật Bản

Triết lý của người Nhật Bản

Không hoành tráng như FedEx hay Emirates SkyCargo, nhưng triết lý logistics của Nhật gần như là một "nghệ thuật quản trị chất lượng", và cargo Nhật Bản là một câu chuyện nhiều điều thú vị, đáng học hỏi cho ngành hàng không.

Người Nhật không coi cargo chỉ đơn thuần là vận chuyển hàng hóa từ nơi này đến nơi khác, mà đó là "vận chuyển niềm tin". Trong ngành logistics Nhật có khái niệm Monozukuri (tiếng Nhật: ものづくり), và có thể tạm dịch là "Làm ra sản phẩm bằng cả trách nhiệm và niềm tin".

Tinh thần đó được kéo dài sang hàng không. Khi All Nippon Airways Cargo hay Japan Airlines Cargo vận chuyển vaccine, thuốc ung thư, linh kiện bán dẫn hay vẫn chuyển y tế phục vụ việc ghép tạng thì mục tiêu không phải chỉ là "giao đúng giờ" mà là không được phép có sai sót. Người Nhật - những con người của kỉ luật và tinh thần cống hiến trong lao động thường gọi đây là văn hóa "Zero Defect" - không được mắc sai lầm.

Không ồn ào, ầm ĩ, lặng thầm tạo ra chất lượng và niềm tin, Nhật Bản đang là một trong những trung tâm dược phẩm lớn nhất thế giới.

Các tập đoàn như Takeda Pharmaceutical, Astellas Pharma hay Daiichi Sankyo xuất khẩu lượng lớn thuốc sinh học và thuốc điều trị ung thư, một sản phẩm đòi hỏi rất cao và phức tạp trong vận chuyển.

Mỗi loại thuốc lại phải duy trì 1 nhiệt độ liên tục khác nhau, từ 2°C đến 8°C hoặc âm 20°C hay thậm chí có loại thuốc đòi hỏi nhiệt độ âm 70°C trong suốt hành trình. Cargo Nhật xây dựng chuỗi nhà máy, xe lạnh, kho lạnh sân bay, máy bay rồi đến kho lạnh đích khép kín và không được phép đứt đoạn trong suốt hành trình.

Những kiện hàng đắt giá bằng giá trị cả chiếc máy bay

Một lô thuốc miễn dịch điều trị ung thư có khối lượng chỉ vài kg nhưng giá trị hàng triệu USD. Bởi vậy, tại các sân bay như Narita International Airport hay Haneda Airport có những khu vực kho đặc biệt được kiểm soát nhiệt độ, kiểm soát độ ẩm chặt chẽ, có camera giám sát liên tục và được bảo vệ chặt chẽ theo những quy trình riêng biệt.

Đôi khi kiện hàng chỉ nhỏ bé bằng 1 chiếc vali xách tay nhưng được bảo vệ nghiêm ngặt, và có giá trị ngang với cả chiếc máy bay đang vận chuyển kiện hàng này.

Một trong những mặt hàng cargo nổi tiếng nhất Nhật là Cá ngừ vây xanh (Bluefin Tuna). Cá ngừ vây xanh là mặt hàng cao cấp được vận chuyển lạnh bằng đường hàng không từ Nhật sang Mỹ, Singapore, Hong Kong và các nước Trung Đông. Một con cá ngừ đấu giá ở chợ cá Toyosu Market có thể trị giá hàng trăm nghìn USD, đòi hỏi nhiệt độ bảo quản phải cực kỳ chính xác. Nếu nhiệt độ lệch vài độ thì màu thịt thay đổi, chất lượng sushi giảm và giá trị thương mại giảm rất mạnh.

Nhật Bản hiện đang sản xuất vật liệu bán dẫn, hóa chất siêu tinh khiết, thiết bị sản xuất chip, đang bán và vận chuyển linh kiện bán dẫn cho toàn thế giới.

Nhiều kiện hàng bán dẫn không được rung lắc, không được thay đổi áp suất đột ngột, không được nhiễm bụi. Quy trình đóng gói và vận chuyển linh kiện bán dẫn bằng máy bay khác hẳn so với hàng hóa thông thường. Một số thiết bị sản xuất chip trị giá vài triệu USD cho tới hàng chục triệu USD.

Khi cần hàng không hỗ trợ về y tế cho những ca ghép tạng, hàng không Nhật Bản luôn thực hiện bằng tốc độ, sự khẩn trương và với một tinh thần nhân văn khác biệt, tôn trọng sự riêng tư đến mức cao nhất. Hành khách có thể hoàn toàn không biết trong khoang máy bay đang có một trái tim chuẩn bị cứu sống một bệnh nhân ở thành phố khác.

Quy mô lớn nhưng cargo Nhật Bản luôn cố gắng để tuân thủ đầy đủ những quy tắc, triết lý của mình, luôn thực hiện nhanh nhất và chính xác nhất và tốt nhất. Nếu một loại hàng hóa cần vận chuyển với nhiệt độ cho phép từ 4 đến 6 độ C, người Nhật sẽ luôn giữ ở mức 5 độ C một cách chính xác trong suốt hành trình.

Hàng không thế giới nhắc đến khái niệm "Omotenashi" - tinh thần phục vụ của Nhật ở khoang hạng thương gia.

Nhưng thực ra Omotenashi còn xuất hiện trong cargo. Chẳng hạn, khi vận chuyển động vật sống như chó nghiệp vụ, ngựa đua hay đưa những loại động vật thú trong sở thú đến những nơi khác nhau, nhân viên cargo Nhật thường ghi chép rất chi tiết thời gian ăn, nhiệt độ, độ ẩm. Nhân viên cargo còn theo dõi mức độ căng thẳng của động vật trong suốt chuyến bay.

Người Nhật chăm sóc hàng hóa như chăm sóc khách hàng, và đây là lý do nhiều tập đoàn lớn về dược phẩm, điện tử và y tế trên thế giới cùng đánh giá rất cao dịch vụ cargo của Nhật. Người Nhật giữ văn hóa bằng cách cúi đầu chào, nói lời cảm ơn, thể hiện sự biết ơn, và đó cũng là cách mà họ luôn làm sau một chuyến hàng được hoàn thành.

Triết lý của người Nhật Bản là hàng hóa không đơn thuần là hàng hóa, đằng sau mỗi kiện hàng luôn là một ai đó chờ đợi hàng hóa ở điểm đến. Vận chuyển hàng hóa bằng tất cả trách nhiệm, bằng tinh thần phục vụ cao nhất, vận chuyển nhanh nhất và chính xác nhất, tạo ra niềm tin lớn nhất cho khách hàng. Triết lý này chính là nét rất riêng của hàng không cargo Nhật Bản mà ít quốc gia nào thể hiện rõ đến vậy.

Quang Thái