Từ 1/7, áp dụng quy định mới về cấp phép và điều hành hoạt động bay
Chính phủ vừa ban hành Nghị định mới về hoạt động bay, tạo hành lang pháp lý thống nhất trong quản lý và điều hành các chuyến bay dân dụng tại Việt Nam.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 222/2026/NĐ-CP quy định về hoạt động bay, tạo hành lang pháp lý thống nhất trong quản lý và điều hành các chuyến bay dân dụng tại Việt Nam. Nghị định quy định cụ thể nguyên tắc tổ chức hoạt động bay tại sân bay, cơ chế quản lý đối với sân bay dùng chung và trách nhiệm của các cơ quan trong việc cấp, sửa đổi, hủy bỏ phép bay.
Theo quy định mới, mọi hoạt động bay tại các sân bay phải tuân thủ huấn lệnh của cơ sở cung cấp dịch vụ không lưu (ATS), đồng thời thực hiện đúng quy chế bay, phương thức bay, phương thức hoạt động và các quy trình khai thác đã được công bố. Các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động bay có trách nhiệm phối hợp bảo đảm an toàn, an ninh hàng không, duy trì năng lực khai thác và xử lý kịp thời các tình huống bất thường hoặc khẩn nguy phát sinh.
Đối với các sân bay dùng chung giữa mục đích dân sự và quân sự, Nghị định yêu cầu việc xây dựng, ban hành quy chế bay và phương thức hoạt động phải phù hợp với thẩm quyền quản lý trực tiếp, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về quốc phòng, an ninh và an toàn bay.
Cụ thể, tại các sân bay dùng chung thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng, Cục Hàng không Việt Nam có trách nhiệm công bố phương thức bay và phương thức hoạt động sau khi có ý kiến thống nhất của Quân chủng Phòng không - Không quân cùng các cơ quan liên quan. Với các sân bay do Bộ Quốc phòng quản lý, Quân chủng Phòng không - Không quân sẽ ban hành quy chế bay trên cơ sở lấy ý kiến của Cục Hàng không Việt Nam.
Trong khi đó, đối với các sân bay thuộc Bộ Công an quản lý, cơ quan có thẩm quyền của Bộ Công an sẽ ban hành quy chế bay sau khi thống nhất với Quân chủng Phòng không - Không quân và Cục Hàng không Việt Nam.
Nghị định cũng giao Cục Hàng không Việt Nam công bố trong AIP Việt Nam các phương thức bay, phương thức hoạt động và dữ liệu khai thác liên quan đến hoạt động hàng không dân dụng tại các sân bay dùng chung. Việc khai thác tại các sân bay này phải tuân thủ đầy đủ quy chế bay đã được ban hành cũng như cơ chế phối hợp giữa hàng không dân dụng với lực lượng vũ trang.
Một nội dung đáng chú ý là Nghị định phân định rõ thẩm quyền cấp, sửa đổi và hủy bỏ phép bay giữa các cơ quan quản lý.
Theo đó, Cục Lãnh sự (Bộ Ngoại giao) thực hiện cấp phép đối với các chuyến bay chuyên cơ của nước ngoài chở nguyên thủ, lãnh đạo cấp cao đến Việt Nam, các chuyến bay phục vụ nhiệm vụ đối ngoại và các chuyến bay hộ tống, tiền trạm liên quan.
Cục Tác chiến thuộc Bộ Tổng tham mưu (Bộ Quốc phòng) có thẩm quyền cấp phép đối với các chuyến bay quân sự thực hiện hoạt động dân dụng; chuyến bay quân sự tham gia tìm kiếm cứu nạn; chuyến bay dân dụng vận chuyển vũ khí, dụng cụ chiến tranh theo quy định; các chuyến bay dân dụng ngoài đường hàng không và một số trường hợp đặc thù khác.
Đối với tàu bay của Bộ Công an phục vụ nhiệm vụ công vụ, bảo đảm an ninh, trật tự, cơ quan có thẩm quyền thuộc Bộ Công an sẽ thực hiện việc cấp, sửa đổi và hủy bỏ phép bay theo quy định của Bộ trưởng Bộ Công an.
Trong khi đó, Cục Hàng không Việt Nam thuộc Bộ Xây dựng tiếp tục là cơ quan chủ trì cấp, sửa đổi và hủy bỏ phép bay đối với phần lớn các chuyến bay dân dụng tại Việt Nam, bao gồm các chuyến bay tìm kiếm cứu nạn bằng tàu bay dân dụng, chuyên cơ của Việt Nam do các hãng hàng không trong nước khai thác và chuyên cơ nước ngoài không thuộc thẩm quyền của Bộ Ngoại giao.
Nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong khai thác, Nghị định giao Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam thực hiện cấp, sửa đổi hoặc hủy bỏ phép bay trong các trường hợp phát sinh ngoài giờ hành chính, ngày nghỉ hoặc ngày lễ nếu chuyến bay dự kiến thực hiện trước 9 giờ sáng của ngày làm việc tiếp theo.
Các trường hợp này gồm chuyến bay phục vụ sửa chữa tàu bay hỏng hóc, vận chuyển hành khách từ tàu bay gặp sự cố, chuyến bay khai thác trở lại sau khi khắc phục lỗi kỹ thuật; chuyến bay tìm kiếm cứu nạn, cấp cứu, cứu hộ; chuyến bay nội địa chuyển sân, kiểm tra kỹ thuật; chuyến bay công vụ, nhân đạo và một số trường hợp điều chỉnh nội dung giấy phép như thay đổi tàu bay, thay đổi sân bay cất, hạ cánh hoặc số hiệu chuyến bay.
Ngoài ra, trong trường hợp cấp thiết để bảo đảm an toàn hoạt động bay, kiểm soát viên không lưu đang trực tiếp điều hành chuyến bay được quyền cấp hiệu lệnh thay đổi so với kế hoạch bay không lưu. Cơ sở điều hành chuyến bay phải thông báo ngay cho trung tâm quản lý điều hành bay khu vực để phối hợp xử lý.
Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam cũng có trách nhiệm tiếp nhận, phản hồi kế hoạch bay không lưu và kế hoạch thực hiện chuyến bay; trong một số trường hợp, thông báo phản hồi được sử dụng thay cho phép bay.
Nghị định số 222/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, góp phần hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm an toàn, an ninh đối với hoạt động hàng không dân dụng tại Việt Nam.