Tại sao máy bay Boeing mới lại được sơn màu xanh lá cây?

Màu xanh lá cây mà chúng ta thường thấy thực chất là lớp sơn lót chống ăn mòn. Đây là lớp bảo vệ đầu tiên được phủ lên thân máy bay nhằm ngăn chặn quá trình oxy hóa kim loại và tạo nền ổn định cho các lớp sơn hoàn thiện sau này. Màu xanh lá cây của lớp sơn lót bắt nguồn từ các hợp chất kẽm cromat từng có màu vàng. Khi kết hợp với các chất tạo màu như muội than, chúng tạo nên sắc xanh đặc trưng mà mọi người thường thấy trên máy bay mới.

Theo Sổ tay Bảo dưỡng Sơn Máy bay của Đại học Cape Coast công bố tháng 1/2026, lớp sơn lót là thành phần thiết yếu giúp duy trì khả năng khai thác an toàn của máy bay trong quá trình sản xuất, vận chuyển và bảo quản.

Đối với các nhà sản xuất như Boeing, hệ thống sơn phủ được lựa chọn thông qua nhiều bước đánh giá kỹ thuật nghiêm ngặt và phải đáp ứng các tiêu chuẩn của Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), trong đó có các yêu cầu về kiểm soát ăn mòn.

Phần lớn máy bay thương mại hiện nay được chế tạo từ hợp kim nhôm nhờ ưu điểm nhẹ nhưng có độ bền cao. Tuy nhiên, nhôm vẫn có thể bị oxy hóa khi tiếp xúc lâu dài với không khí và độ ẩm.

Nếu không được bảo vệ, sự ăn mòn theo thời gian có thể ảnh hưởng đến độ bền kết cấu và làm giảm mức độ an toàn khai thác. Chính vì vậy, lớp sơn lót màu xanh đóng vai trò như một hàng rào bảo vệ trong suốt quá trình lắp ráp, vận chuyển và lưu kho trước khi máy bay được hoàn thiện.

Trước khi sơn, toàn bộ bề mặt máy bay phải được làm sạch, chà nhám nhẹ và kiểm tra kỹ các khuyết điểm như vết xước hoặc vết lõm.

Sau đó, lớp sơn lót gốc kẽm cromat được phun lên các bề mặt kim loại lộ ra và được làm khô để tạo thành lớp bảo vệ bền chắc. Mọi hư hỏng nhỏ sẽ được khắc phục trước khi tiếp tục phủ các lớp sơn hoàn thiện.

Toàn bộ công đoạn diễn ra trong các nhà chứa được kiểm soát nghiêm ngặt về nhiệt độ, độ ẩm và độ sạch. Tại các cơ sở sản xuất của Boeing ở Washington và Nam Carolina, quá trình sơn lót thường được hoàn thành trong chưa đầy 24 giờ.

Tuy nhiên, không phải mọi dòng máy bay đều cần lớp sơn lót chống ăn mòn truyền thống. Ví dụ, Boeing 787 Dreamliner được chế tạo chủ yếu từ vật liệu composite sợi carbon, vốn không bị ăn mòn theo cách mà nhôm gặp phải. Vì vậy, phần lớn cấu trúc của dòng máy bay này không cần lớp sơn lót màu xanh quen thuộc.

Điều tương tự cũng áp dụng với các bộ phận composite trên những dòng máy bay khác, chẳng hạn như một số cấu trúc cánh của Boeing 747-8.

Khi công đoạn sản xuất hoàn tất, lớp sơn lót màu xanh sẽ được phủ kín bằng màu sơn nhận diện của hãng hàng không cùng lớp phủ bảo vệ trong suốt bên ngoài. Những lớp hoàn thiện này không chỉ tạo nên dấu ấn thương hiệu mà còn giúp bảo vệ máy bay khỏi tác động của thời tiết, tia cực tím và sự hao mòn trong quá trình khai thác.

Trong ngành hàng không, một hệ thống sơn hoàn chỉnh gồm lớp sơn lót, các lớp màu và lớp phủ bảo vệ có thể làm tăng thêm khoảng 270–540 kg cho một chiếc máy bay. Con số này tương đương trọng lượng của khoảng sáu đến tám hành khách cùng hành lý.

Trọng lượng tăng thêm đồng nghĩa với mức tiêu thụ nhiên liệu cao hơn và chi phí vận hành lớn hơn. Vì lý do đó, các hãng hàng không và nhà sản xuất liên tục nghiên cứu những loại sơn nhẹ hơn. Năm 2025, easyJet từng xem xét sử dụng công nghệ sơn trọng lượng thấp nhằm giảm tiêu hao nhiên liệu và lượng khí thải carbon.

Dù hiếm khi được hành khách nhìn thấy sau khi máy bay đi vào hoạt động, lớp sơn lót màu xanh vẫn là một thành phần quan trọng, góp phần bảo vệ kết cấu máy bay và đảm bảo chiếc phi cơ mới sẵn sàng phục vụ hành khách một cách an toàn trong nhiều năm.

Hoàng Anh