Việt Nam có thêm 7 sân bay mới đi vào hoạt động trong 4 năm tới
Bộ Xây dựng cho biết đến năm 2030 Việt Nam dự kiến sẽ có 32 cảng hàng không, tăng thêm 10 sân bay so với hiện nay, trong đó có 7 cảng hàng không mới được đưa vào khai thác.
Theo báo cáo đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch, hệ thống cảng hàng không toàn quốc được phát triển theo mô hình trục - nan, phân bố tương đối hợp lý dọc theo trục Bắc - Nam và tập trung tại các vùng kinh tế trọng điểm ở Bắc Bộ, miền Trung và Nam Bộ.
Bên cạnh các trung tâm hàng không lớn, mạng lưới sân bay cũng được mở rộng tới các khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo như Điện Biên, Côn Đảo và Phú Quốc nhằm phục vụ yêu cầu quốc phòng, an ninh cũng như thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Theo quy hoạch, đến năm 2030 cả nước sẽ có 32 cảng hàng không, gồm 15 cảng quốc tế và 17 cảng quốc nội. Tầm nhìn đến năm 2050, hệ thống này sẽ tiếp tục được mở rộng lên 35 cảng hàng không, trong đó có 15 cảng quốc tế và 20 cảng quốc nội.
Hiện Việt Nam có 22 cảng hàng không đang khai thác và 5 cảng hàng không mới đang được đầu tư xây dựng gồm Long Thành, Gia Bình, Quảng Trị, Phan Thiết và Thổ Chu. Trong số 22 sân bay hiện hữu, 20 sân bay do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) quản lý, khai thác, trong khi Vân Đồn và Phú Quốc được vận hành bởi các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Sun Group.
Đến nay, Bộ Xây dựng đã hoàn thành công tác tổ chức lập, phê duyệt 14/22 quy hoạch cảng hàng không thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 có nhu cầu đầu tư mở rộng, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội của địa phương (gồm: Phù Cát, Liên Khương, Cát Bi, Pleiku, Vinh, Gia Bình, Cà Mau, Phú Quốc, Tuy Hòa, Đà Nẵng, Thành Sơn, Vân Đồn, Cam Ranh, Buôn Ma Thuột).
Ngoài ra, Bộ Xây dựng cũng đang tổ chức triển khai công tác lập quy hoạch cho 8 cảng hàng không còn lại (gồm: Nà Sản, Lai Châu, Phú Bài, Chu Lai, Cần Thơ, Rạch Giá, Côn Đảo, Thổ Chu). Cơ quan này cũng đang rà soát, điều chỉnh quy hoạch hệ thống để bổ sung sân bay Măng Đen, Vân Phong, điều chỉnh cấp sân bay Quảng Trị và mở rộng quy mô sân bay Côn Đảo.
Dù mạng lưới sân bay ngày càng được mở rộng, hoạt động khai thác hiện vẫn tập trung chủ yếu tại một số đầu mối lớn. Bộ Xây dựng cho biết khoảng 80% lưu lượng hành khách và hàng hóa hàng không cả nước đang tập trung tại 5 cảng hàng không quốc tế gồm Tân Sơn Nhất, Nội Bài, Đà Nẵng, Cam Ranh và Phú Quốc.
Trong khi đó, một số sân bay khác như Cần Thơ hay Chu Lai vẫn chưa khai thác hết công suất thiết kế, cho thấy sự chênh lệch đáng kể về nhu cầu vận tải giữa các khu vực.
Theo quy hoạch, tổng nhu cầu vốn đầu tư phát triển hệ thống cảng hàng không giai đoạn 2021-2030 ước khoảng 485.000 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn Nhà nước chiếm khoảng 55%, phần còn lại được huy động từ khu vực tư nhân.
Cơ cấu vốn đầu tư đang chuyển dịch theo hướng giảm dần sự phụ thuộc vào ngân sách, đồng thời tăng cường xã hội hóa và hợp tác công - tư (PPP) trong lĩnh vực hạ tầng hàng không.
Dự kiến đến năm 2030, Việt Nam sẽ đưa vào khai thác thêm 7 cảng hàng không mới gồm Long Thành, Gia Bình, Quảng Trị, Phan Thiết, Sa Pa, Thổ Chu và Thành Sơn. Cùng với đó là các dự án nâng cấp, mở rộng sân bay hiện hữu nhằm nâng tổng công suất toàn hệ thống lên khoảng 210-220 triệu hành khách mỗi năm.
Nhằm huy động nguồn lực xã hội, Chính phủ đã giao một số địa phương làm cơ quan có thẩm quyền triển khai các dự án sân bay theo hình thức PPP hoặc đầu tư kinh doanh.
Trong đó, sân bay quốc tế Vân Đồn đã đi vào hoạt động từ năm 2018. Sân bay quốc tế Gia Bình được Tập đoàn Masterise đầu tư và dự kiến hoàn thành giai đoạn 1 vào năm 2027 để phục vụ Hội nghị APEC.
Sân bay Quảng Trị được Tập đoàn T&T triển khai theo mô hình PPP, trong khi sân bay Phan Thiết đang được đầu tư theo mô hình kết hợp giữa Bộ Quốc phòng và khu vực tư nhân. Bên cạnh đó, Bộ Quốc phòng cũng đang triển khai các dự án cảng hàng không lưỡng dụng Thành Sơn và Thổ Chu.
Với hàng loạt dự án mới cùng kế hoạch nâng cấp các sân bay hiện hữu, Việt Nam đang từng bước mở rộng năng lực hạ tầng hàng không, đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong những thập niên tới.