Quỹ đầu tư Mỹ tận dụng cổ phiếu lao dốc để lên kế hoạch thâu tóm easyJet

Ngày 29/5, Castlelake cho biết họ đang trong giai đoạn đầu xem xét khả năng đưa ra đề nghị mua lại easyJet với mức giá cao hơn 403,23 pence/cổ phiếu. Tuy nhiên, công ty đầu tư có trụ sở tại Minneapolis nhấn mạnh rằng chưa có bất kỳ đề xuất chính thức nào được gửi tới hội đồng quản trị easyJet và cũng chưa có gì đảm bảo rằng một thương vụ sẽ thực sự diễn ra.

Theo quy định tại Anh, Castlelake có thời hạn đến ngày 26/6 để hoặc đưa ra đề nghị chính thức, hoặc tuyên bố từ bỏ ý định thâu tóm.

Ngay sau thông tin này, cổ phiếu easyJet đã tăng mạnh tới 13% trong phiên giao dịch đầu tuần (1/6/2026) trước khi hạ nhiệt nhẹ, giao dịch quanh mức 425 pence/cổ phiếu. Trước đó, cổ phiếu hãng hàng không này đóng cửa ở mức 398 pence vào cuối tuần trước. Dù vậy, tính từ đầu năm 2026, giá cổ phiếu easyJet vẫn đã giảm khoảng 16-20%, khiến vốn hóa thị trường của hãng chỉ còn khoảng 3,37 tỷ bảng Anh ((4,53 tỷ USD).

Ban lãnh đạo easyJet cho rằng sự quan tâm từ Castlelake mang tính “cơ hội cao”, xuất phát từ việc giá cổ phiếu hãng đang tạm thời suy yếu bởi những bất ổn tại Trung Đông. Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã kéo giá nhiên liệu hàng không tăng mạnh, đồng thời làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng đối với nhu cầu du lịch.

Trong thông báo phát đi ngày 1/6, easyJet khẳng định chưa tiến hành bất kỳ cuộc đàm phán nào với Castlelake và cũng chưa nhận được đề xuất chính thức nào. Tuy nhiên, hãng cho biết hội đồng quản trị sẽ xem xét mọi đề nghị nếu điều đó giúp tối đa hóa lợi ích cổ đông.

“Hội đồng quản trị vẫn hoàn toàn tin tưởng vào chiến lược của easyJet và khả năng mang lại giá trị dài hạn hấp dẫn cho các cổ đông”, hãng hàng không có trụ sở tại sân bay London Luton nhấn mạnh.

easyJet cũng tái khẳng định nền tảng tài chính ổn định của mình với bảng cân đối kế toán đạt chuẩn đầu tư, vị thế tiền mặt ròng tích cực cùng mức độ hài lòng cao từ khách hàng và nhân viên. Hãng vẫn đặt mục tiêu đạt lợi nhuận trước thuế trên 1 tỷ bảng Anh trong trung hạn.

Dù gặp khó khăn trong ngắn hạn do kinh doanh thua lỗ, easyJet vẫn được đánh giá là một trong những hãng hàng không giá rẻ hấp dẫn nhất châu Âu. Hãng sở hữu mạng lưới bay rộng khắp châu Âu và Bắc Phi, đội bay Airbus hiện đại cùng các suất cất hạ cánh giá trị tại nhiều sân bay chiến lược như London Gatwick, Paris Charles de Gaulle, Amsterdam, Geneva và Rome, hãng hàng không này nắm giữ một trong những vị thế thị trường mạnh nhất ở châu Âu.

Ngoài ra, mảng du lịch trọn gói easyJet Holidays đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng, giúp hãng cải thiện kết quả kinh doanh sau giai đoạn khó khăn hậu đại dịch COVID-19.

Nhà phân tích Andrew Lobbenberg của Barclays nhận định cổ phiếu easyJet từ lâu đã bị thị trường định giá thấp hơn giá trị tài sản thực tế. Theo ông, chính điều này khiến hãng trở thành mục tiêu hấp dẫn đối với các nhà đầu tư hoặc tập đoàn hàng không muốn mở rộng hiện diện tại châu Âu.

Tuy nhiên, khả năng Castlelake thực sự thâu tóm toàn bộ easyJet được cho là không dễ xảy ra. Các chuyên gia cho rằng rào cản lớn nhất nằm ở các quy định về quyền sở hữu hàng không của Anh và Liên minh châu Âu. Theo đó, các hãng hàng không Anh và châu Âu phải duy trì quyền kiểm soát chủ yếu thuộc về các nhà đầu tư trong khu vực, khiến một công ty Mỹ khó có thể nắm giữ cổ phần chi phối.

Giới phân tích cho rằng nếu muốn tiến xa hơn, Castlelake có thể phải xây dựng một cấu trúc đầu tư phức tạp tương tự mô hình hợp tác giữa Delta Air Lines và Virgin Atlantic, trong đó quyền kiểm soát cuối cùng vẫn thuộc về phía Anh hoặc châu Âu.

Một yếu tố khác cũng khiến bất kỳ thương vụ nào trở nên nhạy cảm là vai trò của người sáng lập easyJet, Stelios Haji-Ioannou. Gia đình ông hiện nắm khoảng 15% cổ phần hãng hàng không, đồng thời easyJet vẫn phải trả phí bản quyền thương hiệu cho easyGroup - doanh nghiệp thuộc quyền sở hữu của gia đình Haji-Ioannou. Điều này đồng nghĩa bất kỳ thương vụ mua lại nào cũng khó có thể thành công nếu không nhận được sự đồng thuận từ gia đình sáng lập.

Dẫu vậy, Castlelake không phải là cái tên xa lạ trong ngành hàng không. Kể từ năm 2005, công ty này đã đầu tư hơn 21 tỷ USD vào lĩnh vực hàng không toàn cầu, bao gồm tài trợ mua máy bay, cho thuê tàu bay, đầu tư nợ và tái cấu trúc hãng hàng không.

Thông qua công ty con Castlelake Aviation Limited, tập đoàn này từng xây dựng danh mục cho thuê máy bay trị giá khoảng 5 tỷ USD trước khi bán cho Avolon vào năm 2024. Gần đây, công ty đã huy động được hơn 2 tỷ USD cho các chiến lược đầu tư hàng không chuyên biệt. Đặc biệt, Castlelake cũng là một trong những nhà đầu tư tham gia tái cấu trúc hãng hàng không SAS của Scandinavia và nắm khoảng 32% cổ phần của hãng này.

Hiện Castlelake đang sở hữu khoảng 2,14% cổ phần easyJet, đủ để trở thành một trong 10 cổ đông lớn nhất của hãng hàng không Anh.

Sự xuất hiện của Castlelake tiếp tục làm dấy lên các đồn đoán kéo dài nhiều năm qua về khả năng easyJet trở thành mục tiêu thâu tóm. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt với Ryanair và các hãng hàng không giá rẻ khác, easyJet vẫn được xem là tài sản chiến lược nhờ hệ thống slot tại các sân bay đông đúc bậc nhất châu Âu.

Tuy nhiên, các nhà đầu tư cũng cảnh báo rằng bất kỳ thương vụ nào liên quan tới easyJet đều có thể đối mặt với sự giám sát chặt chẽ từ cơ quan cạnh tranh, đặc biệt nếu bên mua là các tập đoàn hàng không lớn như IAG - chủ sở hữu British Airways - hay Air France-KLM.

Ở thời điểm hiện tại, Castlelake mới chỉ dừng ở mức “xem xét cơ hội”. Nhưng chỉ riêng khả năng xuất hiện một lời đề nghị mua lại cũng đã đủ để khiến thị trường sôi động trở lại quanh tương lai của một trong những hãng hàng không giá rẻ lớn nhất châu Âu.

Trung Kiên