Hàng không Mỹ bỗng trở thành tâm điểm tranh cãi về chính sách nhập cư
Giới doanh nghiệp phản ứng dữ dội trước nguy cơ Mỹ đóng cửa hải quan hàng loạt sân bay lớn, đe dọa kích ngòi khủng hoảng kinh tế và vận tải quy mô lớn.
Hàng không bị bắt làm "con tin" cho vấn đề nhập cư
Ngòi nổ của cuộc khủng hoảng bắt đầu hôm thứ Năm (28/5/2026), khi Bộ trưởng Bộ An ninh Nội địa Markwayne Mullin tuyên bố chính quyền Liên bang có thể sớm ngừng xử lý hành khách và hàng hóa quốc tế tại Sân bay Quốc tế Newark Liberty (New Jersey), một trong những cửa ngõ chính dẫn vào thành phố New York.
Lý do được ông Mullin đưa ra là do lực lượng thực thi pháp luật địa phương tại tiểu bang này không hỗ trợ các quan chức nhập cư liên bang. Cụ thể, Bộ trưởng phàn nàn rằng cảnh sát địa phương đã không đảm bảo cho các quan chức nhập cư liên bang có thể ra vào một trung tâm giam giữ ở New Jersey. Như một biện pháp gây áp lực, ông cảnh báo có thể điều chuyển các quan chức hải quan ra khỏi sân bay này.
Đáng ngại hơn, đây không phải là trường hợp cá biệt. Ông Mullin đã nhiều lần tuyên bố có thể áp dụng biện pháp tạm dừng quá trình xử lý nhập cư tương tự tại hơn chục sân bay khác thuộc các "thành phố trú ẩn" (những nơi có chính sách bảo vệ người nhập cư), bao gồm các trung tâm hàng không cốt lõi như: Boston, Denver, Philadelphia, Chicago, Los Angeles, Seattle và San Francisco.
Ngay sau tuyên bố của Bộ trưởng An ninh Nội địa, các hãng hàng không, công ty du lịch và các tập đoàn doanh nghiệp lớn đã đồng loạt phát đi tín hiệu cảnh báo khẩn cấp. Trong một tuyên bố chung hôm thứ Sáu (29/5/2026), các tổ chức kinh tế quyền lực bao gồm Phòng Thương mại Mỹ, Hiệp hội Hàng không Mỹ, Liên đoàn Bán lẻ Quốc gia và Hiệp hội Du lịch Mỹ khẳng định: Việc tạm dừng hoạt động hải quan tại các sân bay lớn "đe dọa gây ra sự hỗn loạn không cần thiết trong toàn bộ hệ thống vận tải hàng không của quốc gia".
Các tổ chức này bóc tách tính chất nghiêm trọng của vấn đề: "Mạng lưới hàng không quốc tế có tính liên kết cao, và những thay đổi về hoạt động tại một số ít sân bay cửa ngõ sẽ nhanh chóng lan rộng khắp cả nước, ảnh hưởng tiêu cực đến hành khách, vận chuyển hàng hóa, chuỗi cung ứng và các cộng đồng phụ thuộc vào những kết nối đó".
Nếu kịch bản ngăn chặn quá trình kiểm soát biên giới tại Newark hoặc các sân bay lớn khác xảy ra, hậu quả để lại sẽ vô cùng thảm khốc:
Hàng nghìn du khách bị mắc kẹt: Hành khách quốc tế và chính những công dân Mỹ đang cố gắng về nước sẽ rơi vào cảnh bơ vơ. Theo thống kê, mỗi ngày riêng sân bay Newark tiếp nhận hơn 20.000 hành khách quốc tế hạ cánh, trong đó có khoảng 14.000 người là công dân Mỹ.
Hệ thống bay tê liệt: "Du khách Mỹ từ khắp nước Mỹ có thể thấy các chuyến bay đến Mỹ của họ bị chuyển hướng hoặc hủy bỏ", các nhóm doanh nghiệp cảnh báo.
Đứt gãy chuỗi cung ứng tỷ đô: Việc ngừng hoạt động hải quan sẽ bóp nghẹt các chuyến hàng hóa quan trọng, gây nguy hiểm trực tiếp cho các mặt hàng nhập khẩu giá trị cao và có tính bảo quản nghiêm ngặt như dược phẩm và chip bán dẫn. Hiệp hội các hãng hàng không vận tải hàng hóa nhấn mạnh: "Việc chuyển hướng vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không không thể thực hiện được nếu không muốn gây ra những hậu quả kinh tế nghiêm trọng".
Cú đòn 70 tỷ USD và "gáo nước lạnh" vào World Cup 2026
Dưới góc độ kinh tế vĩ mô, Hiệp hội Du lịch Mỹ tính toán rằng nếu chính quyền thực sự đóng cửa tất cả các chuyến bay quốc tế tại 18 sân bay thuộc các "thành phố trú ẩn", thiệt hại sẽ vượt mốc 70 tỷ USD cho nền kinh tế và làm đảo lộn cuộc sống của 68 triệu hành khách quốc tế mỗi năm.
Đặc biệt, mối đe dọa này xuất hiện vào thời điểm không thể tồi tệ hơn: Giải vô địch bóng đá thế giới FIFA (World Cup 2026) do Mỹ, Canada và Mexico đồng tổ chức chỉ còn vài tuần nữa là khởi tranh.
Hàng triệu du khách nước ngoài dự kiến sẽ đổ về Mỹ vào tháng tới để tham gia ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Trớ trêu thay, trận chung kết World Cup lại được ấn định diễn ra vào ngày 19 tháng 7 tại East Rutherford, New Jersey - địa điểm chỉ cách sân bay Newark vỏn vẹn khoảng 12 dặm.
Việc hành khách phải đối mặt với tình trạng hủy chuyến, chuyển hướng bay ngay trước thềm sự kiện sẽ giáng một đòn mạnh vào uy tín quốc gia. Giới giới chức du lịch lo ngại: "Thiệt hại đối với danh tiếng của Mỹ với tư cách là một điểm đến hiếu khách sẽ rất đáng kể và lâu dài".
Trước làn sóng phản ứng dữ dội từ dư luận và giới kinh doanh, Nhà Trắng hiện chưa đưa ra bình luận ngay lập tức.
Tuy nhiên, ở một góc nhìn bớt bi quan hơn, ba giám đốc điều hành hãng hàng không tiết lộ với Reuters hôm thứ Sáu rằng, họ không tin chính quyền Trump sẽ ngay lập tức hiện thực hóa các biện pháp hạn chế cực đoan này. Nhiều khả năng đây vẫn là một bước đi mang tính "nắn gân" chính trị đối với chính quyền các bang trú ẩn. Dẫu vậy, việc biến huyết mạch hàng không và nền kinh tế thành "con tin" trong các cuộc xung đột pháp lý đang khiến toàn bộ giới doanh nghiệp Mỹ phải trải qua những ngày đứng ngồi không yên.