Giám đốc điều hành Boeing tự tin về tiềm năng hợp tác với Trung Quốc

Phát biểu tại một hội nghị ở Mỹ hôm thứ Tư (27/5/2026), ông Kelly Ortberg mô tả chuyến công du Trung Quốc cùng Tổng thống Trump là “vô cùng thành công”, đồng thời khẳng định Boeing đã chính thức mở lại được thị trường máy bay thân hẹp tại Trung Quốc sau gần một thập kỷ bị đóng băng bởi căng thẳng thương mại giữa Washington và Bắc Kinh.

“Đây là một khởi đầu tốt”, CEO Boeing nói. “Tôi rất tin tưởng rằng việc duy trì thị trường này mở cửa sẽ dẫn tới nhiều đơn hàng hơn nữa trong tương lai”. Thông tin này xuất hiện trong bối cảnh giới đầu tư từng bày tỏ sự thất vọng khi quy mô cam kết hiện tại nhỏ hơn nhiều so với kỳ vọng ban đầu.

Trước cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi giữa tháng 5/2026, nhiều nguồn tin cho Reuters biết hai bên từng thảo luận về khả năng ký kết gói mua tới khoảng 500 máy bay Boeing. Tuy nhiên, sau cuộc gặp, Trung Quốc mới chỉ xác nhận cam kết mua 200 máy bay thương mại.

Dù vậy, theo một nguồn tin thân cận, đây là đơn hàng hoàn toàn mới và không bao gồm các đơn đặt mua chưa được công bố trước đó. Nguồn tin cũng tiết lộ Bắc Kinh có kế hoạch tiếp tục mua thêm hàng trăm máy bay Boeing nữa nhưng sẽ chia thành nhiều giai đoạn thay vì công bố toàn bộ cùng lúc.

Theo kịch bản hiện tại, Trung Quốc có thể cam kết mua thêm từ 300 đến 500 máy bay phản lực trong thời gian tới, nâng tổng quy mô đơn hàng lên khoảng 700 chiếc. Sau chuyến thăm Trung Quốc, Tổng thống Donald Trump cũng từng tuyên bố số lượng máy bay Boeing mà Bắc Kinh có thể mua cuối cùng có thể lên tới 750 chiếc.

Tuy nhiên, quá trình mở rộng đơn hàng sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là khả năng Boeing đảm bảo nguồn cung linh kiện và phụ tùng cho các hãng hàng không Trung Quốc trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt.

Reuters cho biết các hãng hàng không Trung Quốc hiện gặp khó khăn trong việc đảm bảo nguồn cung linh kiện quan trọng cho đội bay đang khai thác do những hạn chế liên quan đến thương mại và xuất khẩu công nghệ giữa hai nước. Đây được xem là điều kiện tiên quyết để Bắc Kinh cân nhắc các đơn đặt hàng bổ sung trong tương lai.

Bộ Thương mại Trung Quốc tuần trước cũng xác nhận thỏa thuận mua 200 máy bay Boeing nhưng không công bố cụ thể loại máy bay được đặt mua. Bộ này đồng thời cho biết Mỹ sẽ đảm bảo nguồn cung các bộ phận và linh kiện động cơ máy bay, điều được cho là yêu cầu quan trọng từ phía Trung Quốc trong quá trình đàm phán.

Năm 2025, chính quyền Trump từng đe dọa áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với linh kiện máy bay Boeing nhằm đáp trả các hạn chế xuất khẩu khoáng sản đất hiếm từ phía Bắc Kinh. Do đó, giới phân tích đánh giá việc hai bên đạt được cam kết mua máy bay lần này cho thấy hàng không tiếp tục đóng vai trò là một trong những lĩnh vực có khả năng duy trì hợp tác bất chấp cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc.

Đối với Boeing, đây là bước tiến đặc biệt quan trọng sau nhiều năm gần như bị loại khỏi thị trường hàng không Trung Quốc, một trong những thị trường máy bay thương mại lớn nhất thế giới. Theo ông Ortberg, quy trình mua máy bay tại Trung Quốc thường bắt đầu bằng cam kết cấp chính phủ, sau đó Bắc Kinh sẽ phân bổ số lượng máy bay cho từng hãng hàng không và Boeing mới tiến hành đàm phán các hợp đồng thương mại chi tiết.

“Cam kết ban đầu với 200 máy bay sẽ được chuyển thành các đơn đặt hàng chính thức vào cuối năm nay” CEO Boeing cho biết. Ông cũng khẳng định mình chưa từng kỳ vọng sẽ trở về từ chuyến đi Trung Quốc với một gói đặt hàng lên tới 500 máy bay ngay lập tức.

Việc mở lại thị trường Trung Quốc được đánh giá có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng đối với Boeing trong bối cảnh hãng đang nỗ lực phục hồi sau nhiều năm khủng hoảng liên quan đến Boeing 737 MAX, gián đoạn chuỗi cung ứng và các vấn đề sản xuất.

Trung Quốc hiện được xem là một trong những thị trường tăng trưởng hàng không lớn nhất thế giới với nhu cầu hàng nghìn máy bay mới trong hai thập kỷ tới. Do đó, nếu các căng thẳng thương mại dần được kiểm soát và Boeing đáp ứng được các điều kiện về chuỗi cung ứng linh kiện, thỏa thuận 200 máy bay hiện nay có thể thực sự chỉ là bước mở đầu cho một chu kỳ đơn hàng lớn hơn nhiều giữa Boeing và các hãng hàng không Trung Quốc trong tương lai.

Trung Kiên