Hãng bay Wizz Air bất ngờ từ bỏ đơn hàng mua Airbus A321XLR
Hãng hàng không Wizz Air bất ngờ thay đổi chiến lược đội bay khi quyết định từ bỏ kế hoạch khai thác dòng máy bay tầm xa Airbus A321XLR, dù trước đó hãng từng đặt kỳ vọng lớn vào loại máy bay này trong kế hoạch mở rộng mạng lưới quốc tế.
Phát biểu tại sự kiện Routes Europe diễn ra ở Rimini, Italy, Giám đốc thương mại Ian Malin của hãng hàng không Wizz Air thừa nhận Airbus A321XLR là “một loại máy bay vượt trội dành cho nhà khai thác phù hợp”, nhưng nhấn mạnh rằng nó “không phù hợp với mô hình kinh doanh của Wizz Air”.
Theo ông Malin, vấn đề không nằm ở bản thân chiếc máy bay mà ở cách vận hành đặc trưng của Wizz Air - hãng hàng không siêu tiết kiệm nổi tiếng với chiến lược khai thác mật độ cao và thời gian quay đầu nhanh.
Airbus A321XLR là phiên bản có tầm bay xa nhất trong gia đình A321neo của Airbus, được thiết kế để thực hiện các chuyến bay kéo dài tới khoảng 11 giờ mà vẫn tiết kiệm nhiên liệu hơn máy bay thân rộng truyền thống. Dòng máy bay này được nhiều hãng hàng không xem là công cụ lý tưởng để mở các đường bay xuyên lục địa với chi phí thấp hơn.
Tuy nhiên, Wizz Air lại hoạt động theo mô hình hoàn toàn khác. Hãng tập trung vào các chuyến bay ngắn và trung bình trong phạm vi từ một đến bốn giờ, với tần suất khai thác rất cao nhằm tối đa hóa số lượng hành khách mỗi ngày.
Theo tính toán của hãng, một chiếc máy bay thực hiện ba chuyến khứ hồi ngắn trong ngày sẽ mang lại lợi nhuận cao hơn đáng kể so với một chuyến bay đường dài duy nhất kéo dài sáu giờ. Nguyên nhân là mô hình doanh thu của Wizz Air không chỉ dựa vào giá vé mà còn phụ thuộc lớn vào các khoản thu phụ trợ như hành lý, chọn chỗ ngồi hay ưu tiên lên máy bay.
Ngay cả khi chuyến bay dài có giá vé cao hơn, tổng doanh thu phụ trợ vẫn thấp hơn nhiều so với nhiều chuyến bay ngắn liên tục trong ngày.
Ông Malin cho biết Wizz Air từng có kế hoạch khai thác A321XLR với cấu hình 239 ghế mật độ cao như một phần mở rộng của đội bay A321neo hiện tại. Hãng hiện có 11 chiếc XLR trong đội bay, nhưng cũng đã đạt thỏa thuận với Airbus để chuyển đổi 49 đơn đặt hàng A321XLR sang phiên bản A321neo tiêu chuẩn.
“Chúng tôi không thực sự loại bỏ chúng, mà chỉ điều chỉnh chúng thành loại máy bay phù hợp hơn với nhu cầu của mình”, ông Malin giải thích.
Quyết định này cũng phản ánh sự thay đổi chiến lược lớn của Wizz Air sau giai đoạn mở rộng mạnh sang Trung Đông. Trong vài năm gần đây, hãng từng đặt cược lớn vào các thị trường mới như Abu Dhabi hay kế hoạch mở rộng sâu hơn vào khu vực Trung Đông và thậm chí hướng tới các chuyến bay tới Mỹ.
Tuy nhiên, xung đột địa chính trị tại châu Âu và Trung Đông đã khiến chiến lược này bị đảo lộn.
Sau khi rút khỏi Abu Dhabi, Wizz Air hiện không còn kế hoạch tái mở rộng sang Trung Đông trong tương lai gần. Hãng cũng loại trừ khả năng khai thác các chuyến bay thường lệ tới Mỹ, khiến nhu cầu sử dụng dòng Airbus A321XLR trở nên hạn chế hơn rất nhiều.
Theo ông Malin, nếu đặt một chiếc Airbus A321XLR tại châu Âu, số lượng thị trường thực sự phù hợp sẽ không nhiều do mật độ sân bay dày đặc và khoảng cách giữa các thành phố tương đối ngắn.
Một ví dụ điển hình cho sự thận trọng mới của Wizz Air là thị trường Israel. Trước khi xung đột leo thang hồi đầu năm, Wizz Air từng là hãng hàng không quốc tế lớn nhất khai thác các chuyến bay đến Tel Aviv.
Hãng dự kiến nối lại các chuyến bay tới Tel Aviv từ cuối tháng 5/2026, bao gồm các đường bay từ London Luton và Gatwick. Tuy nhiên, kế hoạch mở căn cứ mới tại Israel hiện đã bị hoãn vô thời hạn do lo ngại an ninh liên quan đến căng thẳng giữa Iran, Israel và Mỹ.
Ông Malin cho biết Wizz Air đang theo dõi tình hình hàng ngày và chưa sẵn sàng đưa ra cam kết dài hạn cho tới khi môi trường an ninh ổn định hơn.
Ngược lại, hãng lại tỏ ra lạc quan với triển vọng hậu chiến tại Ukraine. Wizz Air cho biết đã chuẩn bị sẵn kế hoạch khôi phục hoạt động ngay khi không phận Ukraine mở cửa trở lại.
Theo lãnh đạo hãng, lịch bay đã được “nạp sẵn vào hệ thống”, và Wizz Air có thể nối lại hoạt động chỉ trong “vài tuần chứ không phải vài tháng” sau khi điều kiện cho phép.
Bên cạnh những biến động địa chính trị, Wizz Air cũng đang phải đối mặt với áp lực lớn từ giá nhiên liệu hàng không tăng mạnh.
Tuy nhiên, hãng cho biết hiện chưa có kế hoạch cắt giảm lịch bay hay áp phụ phí nhiên liệu. Thay vào đó, Wizz Air đang tăng mạnh công suất khai thác, với kế hoạch mở rộng gần 30% số ghế trong năm tài chính hiện tại từ nền tảng đội bay 264 máy bay hiện nay.
Để đối phó với biến động nhiên liệu và tỷ giá, Wizz Air đã xây dựng một hệ thống quản lý rủi ro nội bộ mà ông Malin mô tả như một “bàn giao dịch thu nhỏ”. Hãng triển khai chiến lược phòng ngừa rủi ro nhiên liệu và tỷ giá từ năm 2023, đồng thời mở rộng sang phòng ngừa rủi ro bảng cân đối kế toán trong năm 2025.
Hiện khoảng 70% nhu cầu nhiên liệu của Wizz Air đã được phòng ngừa rủi ro với mức giá thấp hơn đáng kể so với giá giao ngay trên thị trường.
Theo ông Malin, trong bối cảnh chi phí vận hành leo thang và môi trường địa chính trị bất ổn, ngành hàng không châu Âu sắp bước vào giai đoạn “sẽ có người thắng và người thua”. Và Wizz Air tin rằng họ đang ở vị thế chuẩn bị tốt hơn phần lớn đối thủ để vượt qua giai đoạn đầy biến động này.