Tàu vũ trụ nâng cấp của SpaceX gặp sự cố trong chuyến bay thử đầu tiên

Chuyến bay thử nghiệm diễn ra vào 5:30 chiều thứ Sáu (22/5/2026) theo giờ miền Trung nước Mỹ (22:30 giờ GMT), khi tổ hợp Starship V3 được phóng từ căn cứ Starbase tại bang Texas, gần thành phố Brownsville bên bờ Vịnh Mexico. Hệ thống phóng bao gồm tàu vũ trụ Starship đặt trên tầng đẩy Super Heavy đã rời bệ phóng trong tiếng gầm của cụm động cơ Raptor, tạo nên cột lửa và khói khổng lồ khi tên lửa cao hơn 40 tầng lao lên bầu trời.

Đây là lần đầu tiên cả tàu Starship và tầng đẩy Super Heavy phiên bản V3 cùng thực hiện chuyến bay thử nghiệm, đồng thời cũng là lần đầu SpaceX sử dụng bệ phóng mới được thiết kế cho cấu hình tên lửa mạnh hơn. Sau nhiều tháng trì hoãn, cuộc thử nghiệm được đánh giá mang ý nghĩa quyết định trong việc chứng minh Starship đang tiến gần hơn đến trạng thái sẵn sàng thương mại.

Trong chuyến bay dưới quỹ đạo, Starship đã triển khai thành công 20 vệ tinh Starlink mô phỏng, đồng thời mang theo hai vệ tinh thử nghiệm thực tế nhằm thu thập dữ liệu về khả năng chịu nhiệt của lớp chắn nhiệt trong quá trình tái nhập khí quyển. Những vệ tinh này được sử dụng để quét bề mặt tàu và truyền dữ liệu về trung tâm điều khiển mặt đất, phục vụ cho các nhiệm vụ tương lai.

Theo những thông tin được công bố, tàu gặp sự cố mất một trong sáu động cơ tầng trên trong giai đoạn hành trình, dù vậy Starship vẫn tiếp tục hoàn thành phần lớn mục tiêu của chuyến bay. Các kỹ sư SpaceX sau đó quyết định không thực hiện thao tác khởi động lại động cơ giữa hành trình nhằm giảm thiểu rủi ro cho giai đoạn tái nhập khí quyển.

Khoảng một giờ sau khi phóng, Starship quay trở lại bầu khí quyển Trái đất trong trạng thái kiểm soát ổn định. Con tàu thực hiện thành công pha đốt nhiên liệu cuối cùng để hạ cánh xuống Ấn Độ Dương theo đúng kế hoạch, với phần mũi hướng lên trên.

Trong giai đoạn cuối của chuyến bay, SpaceX còn chủ động thực hiện một số thao tác khí động học cực hạn nhằm tạo áp lực tối đa lên thân tàu để kiểm tra giới hạn thiết kế của phiên bản V3. Dù chịu tải nhiệt và áp lực lớn, tàu vẫn duy trì nguyên vẹn cho tới khi hoàn tất quá trình hạ cánh có kiểm soát.

Trong khi đó, tầng đẩy Super Heavy tách khỏi tàu và rơi xuống Vịnh Mexico khoảng sáu phút sau khi phóng. Dù chưa thực hiện thu hồi bằng cánh tay cơ khí tại tháp phóng như các thử nghiệm trước đó, tầng đẩy vẫn hoàn thành nhiệm vụ đưa Starship lên quỹ đạo dự kiến.

Starship hiện là dự án tham vọng nhất của SpaceX với tổng vốn đầu tư được ước tính vượt 15 tỷ USD. Hệ thống này đóng vai trò trung tâm trong chiến lược dài hạn của Elon Musk nhằm giảm mạnh chi phí phóng vệ tinh, mở rộng mạng lưới Internet vệ tinh Starlink, hỗ trợ các sứ mệnh đưa con người quay trở lại Mặt Trăng của NASA và xa hơn là tham vọng chinh phục sao Hỏa.

Trong một bản công bố gần đây cho biết SpaceX đã chi khoảng 3 tỷ USD cho "nghiên cứu và phát triển" dự án Starship năm 2025 - thời điểm mà họ cũng ghi nhận khoản lỗ tổng cộng 4,9 tỷ USD. Sau đó, SpaceX tiếp tục rót thêm khoảng 1 tỷ USD vào chương trình thử nghiệm trong ba tháng đầu năm nay.

Giới phân tích cho rằng thành công tương đối của chuyến bay Starship V3 có thể củng cố đáng kể niềm tin của nhà đầu tư trước kế hoạch IPO của SpaceX. Định giá mục tiêu mà thị trường đang nhắc tới, khoảng 1,75 nghìn tỷ USD, phản ánh kỳ vọng rất lớn vào khả năng Starship sẽ mở ra một giai đoạn mới cho ngành công nghiệp không gian thương mại, nơi hoạt động phóng vệ tinh, vận tải quỹ đạo và cơ sở hạ tầng ngoài không gian có thể trở thành những lĩnh vực kinh doanh quy mô khổng lồ trong tương lai.

Trung Kiên