Sắp đón dòng khách khổng lồ từ sân bay Long Thành, du lịch Đồng Nai cần gì để bứt phá?

Sân bay quốc tế Long Thành đang bước vào giai đoạn tăng tốc thi công để hướng tới mục tiêu khai thác thương mại vào cuối năm 2026. Với quy mô hơn 5.000 ha và tổng vốn đầu tư hơn 16 tỷ USD, đây được xem là dự án hạ tầng hàng không lớn nhất Việt Nam từ trước tới nay.

Sau khi hoàn thành toàn bộ các giai đoạn, sân bay Long Thành sẽ đạt công suất khoảng 100 triệu hành khách/năm, trở thành trung tâm trung chuyển hàng không của khu vực Đông Nam Á, cạnh tranh với nhiều sân bay lớn trong khu vực.

Theo kế hoạch, đến hết năm 2027, khoảng 90% chuyến bay quốc tế hiện đang khai thác tại Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất sẽ được chuyển sang Long Thành. Điều này đồng nghĩa Đồng Nai sẽ trở thành cửa ngõ đón lượng khách quốc tế khổng lồ trong tương lai gần.

Không chỉ mang ý nghĩa về hạ tầng hàng không, Long Thành còn được kỳ vọng tạo ra một “cực tăng trưởng” mới cho toàn vùng Đông Nam Bộ, kéo theo sự phát triển của logistics, thương mại, đô thị sân bay và đặc biệt là du lịch cho thành phố Đồng Nai.

Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), hiện toàn bộ dự án thành phần 3 thuộc giai đoạn 1 của sân bay Long Thành có 15 gói thầu xây lắp chính, trong đó 3 gói đã hoàn thành, 12 gói còn lại đang được triển khai đồng loạt nhằm bảo đảm tiến độ đưa sân bay vào khai thác thương mại cuối năm 2026.

Trong bối cảnh đó, bài toán được đặt ra không chỉ là xây dựng một sân bay hiện đại, mà còn là khả năng tận dụng dòng khách hàng không để hình thành hệ sinh thái dịch vụ và điểm đến xung quanh sân bay.

Đây cũng là nội dung được tập trung thảo luận tại tọa đàm “Du lịch Đồng Nai cất cánh cùng sân bay Long Thành” do Hiệp hội Du lịch Đồng Nai tổ chức mới đây.

Theo nhiều chuyên gia cho rằng sân bay quốc tế Long Thành có thể trở thành động lực tăng trưởng cho du lịch Đồng Nai nếu địa phương xây dựng được hệ sinh thái sản phẩm đủ sức giữ chân du khách.

Ông Trương Trung Thành - Phó Giám đốc Sân bay quốc tế Long Thành đặt ra vấn đề bài toán lớn nhất không nằm ở việc đưa khách đến hay đưa khách đi, mà là làm sao để khách sẵn sàng dừng lại, trải nghiệm và quay trở lại nhiều lần. “Khách vừa xuống sân bay sẽ nhận diện du lịch Đồng Nai bằng cách nào, họ sẽ đi đâu, ở đâu, trải nghiệm gì… đó không chỉ là câu chuyện của sân bay mà là bài toán của cả hệ sinh thái xung quanh sân bay”, ông Thành nhấn mạnh.

Thực tế, Đồng Nai được đánh giá sở hữu nhiều lợi thế hiếm có khi nằm ở trung tâm vùng Đông Nam Bộ, kết nối trực tiếp với TP.HCM cùng mạng lưới cao tốc, vành đai và hạ tầng liên vùng đang hoàn thiện nhanh chóng.

Địa phương này cũng có hệ sinh thái du lịch đa dạng với rừng, sông, hồ, du lịch sinh thái, văn hóa tâm linh, làng nghề truyền thống và ẩm thực bản địa đặc sắc. Tuy nhiên, du lịch Đồng Nai hiện vẫn phát triển chưa tương xứng với tiềm năng. Các sản phẩm còn rời rạc, thiếu tính kết nối và chưa hình thành được chuỗi trải nghiệm đủ hấp dẫn để giữ chân khách lâu hơn.

Ngay cả những thương hiệu đặc trưng như gốm Biên Hòa, bưởi Tân Triều hay dòng sông Đồng Nai cũng chưa được khai thác hiệu quả để trở thành sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng.

Ngoài ra, theo các doanh nghiệp lữ hành, sân bay Long Thành mở ra cơ hội lớn cho các mô hình mới như tour quá cảnh 2 - 3 giờ, tour một ngày, du lịch cuối tuần, khách sạn sân bay (airport hotel) hay các tuyến kết nối sinh thái - ẩm thực - làng nghề dành cho khách trung chuyển.

Ẩm thực Đồng Nai cũng được xem là lợi thế cạnh tranh đáng chú ý với nhiều món ăn mang đậm bản sắc địa phương như gỏi bưởi, gỏi măng cụt, xôi chiên phồng hay bún cá đọt mây.

Tuy nhiên, tài nguyên chỉ là điều kiện cần. Điều quyết định việc Đồng Nai có thể “cất cánh” cùng Long Thành hay không nằm ở khả năng xây dựng hệ sinh thái du lịch chuyên nghiệp, dịch vụ đạt chuẩn và tạo được bản sắc riêng cho điểm đến.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp lữ hành cũng nhìn nhận Đồng Nai đang sở hữu nhiều lợi thế nổi bật như rừng, sông, hồ, du lịch sinh thái, du lịch thể thao và du lịch MICE (du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo, triển lãm, và khen thưởng). Thế nhưng, việc khai thác vẫn còn rời rạc, thiếu tính liên kết và chưa tạo được chuỗi trải nghiệm hấp dẫn.

Đại diện Vietravel, bà Huỳnh Phan Phương Hoàng đề xuất Đồng Nai cần sớm quy hoạch du lịch gắn với sân bay Long Thành, xây dựng chuỗi sản phẩm liên kết với TP.HCM và các tỉnh lân cận thay vì chỉ đóng vai trò điểm trung chuyển.

Theo bà Hoàng, địa phương cần phát triển các sản phẩm nghỉ dưỡng sinh thái, du lịch thể thao, xây dựng trung tâm điều phối vùng và đẩy mạnh số hóa điểm đến để quảng bá trực tiếp tới hành khách qua các chuyến bay.

Còn theo ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam nêu ý kiến, Đồng Nai đang đứng trước thời điểm đặc biệt khi cùng lúc diễn ra nhiều thay đổi lớn về hạ tầng và cấu trúc đô thị. Ông cho rằng trong tương lai, sân bay Long Thành sẽ đón lượng khách khổng lồ.

Tuy nhiên, nếu không nhanh chóng hình thành hệ sinh thái dịch vụ quanh sân bay, Đồng Nai có nguy cơ lặp lại câu chuyện của sân bay Tân Sơn Nhất suốt nhiều năm qua. Thực tế phần lớn hành khách chỉ đến sân bay Tân Sơn Nhất rồi tiếp tục di chuyển sang các địa phương khác.

“Đồng Nai phải tìm cách để khách ở lại 1 giờ, 1 buổi hay 1 ngày. Muốn vậy phải có sản phẩm, dịch vụ và hệ sinh thái đủ sức níu chân khách”, ông Bình nói.

Ngoài ra, các chuyên gia cũng đều thống nhất rằng Đồng Nai không thể phát triển riêng lẻ. Ở đó doanh nghiệp du lịch sẽ tiếp tục phối hợp Đồng Nai và các địa phương như Tây Ninh xây dựng tour liên tuyến, khai thác thế mạnh riêng của từng địa phương nhằm phục vụ cả khách nội địa lẫn khách quốc tế.

Song song đó là yêu cầu nâng cao chất lượng nhân lực từ lưu trú, lữ hành, nhà hàng, mua sắm đến hệ thống vận hành điểm đến. Nguồn nhân lực chuyên nghiệp, dịch vụ đạt chuẩn, giao thông thuận tiện, thông tin du lịch rõ ràng và cơ chế phối hợp đồng bộ sẽ là điều kiện quan trọng để Đồng Nai đón cơ hội mới.

Ghi nhận những ý kiến đóng góp của các chuyên gia, doanh nghiệp lữ hành, ông Lê Trường Sơn - Phó Chủ tịch UBND TP Đồng Nai cho biết địa phương đang kỳ vọng vào việc hình thành khu đô thị sân bay Long Thành mang tầm quốc tế, phát triển các trung tâm mua sắm, dịch vụ và du lịch quy mô lớn phục vụ cả hành khách hàng không lẫn người dân địa phương.

Đồng thời, thành Đồng Nai cũng đang thúc đẩy nhiều dự án du lịch mới như khu du lịch Núi Chứa Chan dự kiến đi vào hoạt động từ giữa năm 2027 nhằm tạo thêm điểm nhấn cho hệ sinh thái du lịch quanh sân bay.

Phó Chủ tịch UBND thành phố thống nhất chủ trương tái định vị hình ảnh, xây dựng bộ nhận diện thương hiệu du lịch mới cho Đồng Nai và giao các sở, ngành liên quan khẩn trương triển khai. bên cạnh đầu tư hạ tầng, Đồng Nai xác định đào tạo nguồn nhân lực du lịch là nhiệm vụ quan trọng, trong đó tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ làm du lịch, hướng dẫn viên, lễ tân và các lực lượng phục vụ liên quan nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch chuyên nghiệp, hiện đại trong giai đoạn tới.

Có thể nói, trong bối cảnh sân bay Long Thành đang dần thành hình, Đồng Nai hiện đứng trước cơ hội lớn chưa từng có để tái định vị mình trên bản đồ du lịch Việt Nam. Nếu tận dụng tốt lợi thế từ “siêu sân bay” này, thành phố Đồng Nai không chỉ là nơi trung chuyển hành khách mà còn có cơ hội vươn lên trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch mới của khu vực phía Nam trong những năm tới.

Thu Hằng