Để khách VIP ngồi lên ghế phi công, cơ trưởng và cơ phó mất việc
Sự cố khách VIP uống rượu và ngồi vào ghế cơ trưởng trên chuyến bay thuê bao của United Airlines làm dấy lên lo ngại về an toàn buồng lái.
Vụ việc xảy ra trên chuyến bay thuê bao bằng máy bay Boeing 757 giữa Sân bay Quốc tế Denver (DEN) và Sân bay Quốc tế Toronto Pearson (YYZ), chở đội bóng chày Colorado Rockies vào ngày 17 tháng 4 năm 2024.
Theo thông tin được công bố trước phiên điều trần diễn ra từ ngày 19-21 tháng 5 năm 2026 tại Văn phòng Tiêu chuẩn Bay của Cục Hàng không Liên bang (FAA) ở Denver, Colorado, khi máy bay đang bay trên bầu trời nữ cơ trưởng Cynthia Clifford đã rời buồng lái trong thời gian ngắn để đi vệ sinh. Trong lúc đó, một huấn luyện viên của đội bóng đã uống rượu được cho là đã tự ý bước vào buồng lái, ngồi vào ghế cơ trưởng và đăng hình ảnh lên mạng xã hội như một trò đùa.
Khi trở lại buồng lái, cơ trưởng mới biết chuyện và vô cùng bàng hoàng. Sau khi hoàn thành chuyến bay, cơ trưởng Clifford đã lập tức báo cáo sự việc thông qua Chương trình Hành động An toàn Bay (FSAP) của hãng. Đây là cơ chế cho phép phi công báo cáo các vấn đề an toàn mà không lo bị trừng phạt, nhằm khuyến khích minh bạch trong ngành hàng không.
Sự việc khiến nhiều chuyên gia hàng không lo ngại bởi buồng lái vốn là khu vực được kiểm soát nghiêm ngặt, đặc biệt sau các quy định an ninh được siết chặt kể từ sau sự kiện 11/9. Theo quy định hiện hành, hành khách hoàn toàn bị cấm ngồi vào ghế phi công do nguy cơ gây mất tập trung, can thiệp trái phép vào hệ thống điều khiển hoặc tạo ra các rủi ro an ninh khó lường.
Ban đầu, một hội đồng đánh giá sự cố gồm 3 người đã chấp nhận báo cáo của cô và dự kiến khép lại vụ việc. Tuy nhiên, sự việc sau đó được chuyển đến Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA). Khi FAA nhận thấy không có biện pháp xử lý cụ thể nào được đưa ra, cơ quan này đã thay đổi đại diện bỏ phiếu trong hội đồng xem xét vụ việc.
Kết quả cuối cùng là cả cơ trưởng Cynthia Clifford và cơ phó có mặt trong buồng lái thời điểm đó đều mất việc. Theo các nguồn tin trong ngành, cơ phó bị cho là đã không can thiệp để ngăn hành khách bước vào vị trí điều khiển.
Điều gây tranh cãi là người được cho là trực tiếp vi phạm vị huấn luyện viên tự ý vào buồng lái lại không phải đối mặt với bất kỳ hình thức xử lý công khai nào.
Nhiều chuyên gia an toàn hàng không cho rằng vụ việc phản ánh một vấn đề sâu xa hơn trong hoạt động của các chuyến bay thuê bao thể thao, nơi hành khách VIP thường được hưởng mức tự do lớn hơn các chuyến bay thương mại thông thường.
Theo một số cựu phi công, việc cửa buồng lái mở trong các chuyến charter đôi khi bị xem là “chuyện bình thường”, tạo ra môi trường dễ dẫn tới những hành vi vượt giới hạn an ninh.
Karlene Petitt, một nữ cơ trưởng của Delta đã nghỉ hưu nhưng vẫn hoạt động trong lĩnh vực an toàn hàng không, cho rằng Cynthia Clifford đang trở thành “vật tế thần” cho những vấn đề an toàn mang tính hệ thống tồn tại lâu nay trong chương trình bay thuê bao của United Airlines.
Bà cũng chỉ trích việc xử lý người báo cáo thay vì tập trung khắc phục lỗ hổng an ninh. Theo Petitt, điều này có nguy cơ tạo ra tâm lý e ngại báo cáo sự cố trong ngành hàng không điều vốn được xem là nền tảng quan trọng để duy trì văn hóa an toàn bay.
Dù FAA sau đó vẫn thông qua cuộc đánh giá an toàn đối với hãng hàng không, vụ việc tiếp tục làm dấy lên tranh luận về việc liệu các phi công có thực sự được bảo vệ khi báo cáo các nguy cơ an toàn hay không.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng dù sự việc lần này không gây hậu quả trực tiếp, nó vẫn là lời cảnh báo nghiêm trọng đối với ngành hàng không. Chỉ một khoảnh khắc lơ là trong kiểm soát buồng lái cũng có thể dẫn đến nguy cơ mất an ninh, mất tập trung phi công hoặc vi phạm các tiêu chuẩn an toàn quốc tế được thiết lập sau nhiều thập kỷ.