Tổng thống Trump: Trung Quốc có thể mua tới 750 máy bay Boeing
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Trung Quốc đã đồng ý mua khoảng 200 máy bay Boeing trong một thỏa thuận mà ông khẳng định có thể mở rộng lên tới 750 chiếc trong tương lai. Theo ông Trump, các máy bay này sẽ sử dụng động cơ do GE Aerospace sản xuất.
Phát biểu với các phóng viên hôm thứ Sáu (15/5), ông Trump cho biết: “Thỏa thuận bao gồm khoảng 200 máy bay và lời hứa sẽ cung cấp tới 750 chiếc nếu họ làm tốt công việc”. Tuy nhiên, các chi tiết cụ thể như dòng máy bay, thời gian giao hàng hay cấu trúc hợp đồng vẫn chưa được công bố đầy đủ.
Nếu được hoàn tất, đây sẽ là thỏa thuận lớn đầu tiên của Boeing với Trung Quốc trong gần một thập kỷ. Trong nhiều năm qua, nhà sản xuất máy bay Mỹ gần như bị gạt khỏi thị trường hàng không lớn thứ hai thế giới do căng thẳng thương mại và địa chính trị giữa Bắc Kinh và Washington.
Boeing xác nhận thỏa thuận hiện mới chỉ là “cam kết ban đầu” cho 200 máy bay và công ty kỳ vọng sẽ có thêm các cam kết tiếp theo sau đợt giao hàng đầu tiên. Theo thông lệ của Boeing, cụm từ “cam kết” thường được dùng để chỉ các thỏa thuận sơ bộ chưa hoàn tất và chưa được ghi nhận chính thức vào sổ đặt hàng của hãng.
Trong cuộc phỏng vấn trên chương trình Special Report của Fox News với Bret Baier, ông Trump cho biết các đơn đặt hàng của Trung Quốc sẽ bao gồm cả dòng thân rộng 777 và dòng thân hẹp 737. Ông nói: “Ông ấy (Tập Cận Bình) cam kết mua 200 máy bay Boeing, loại lớn, 777 và 737, cùng rất nhiều máy bay Boeing cỡ lớn khác”.
Đối với Trung Quốc, một đơn hàng quy mô lớn như vậy sẽ giúp đảm bảo năng lực vận tải hàng không trong bối cảnh chương trình sản xuất máy bay nội địa COMAC C919 chưa đạt được các mục tiêu sản lượng đầy tham vọng. Đồng thời, điều này cũng giúp Boeing thu hẹp khoảng cách với đối thủ châu Âu Airbus, hãng đã vươn lên chiếm ưu thế tại thị trường Trung Quốc trong những năm gần đây.
Theo ước tính của công ty tư vấn hàng không IBA, đơn hàng 200 máy bay hiện tại có giá trị khoảng 17–19 tỷ USD, với giả định khoảng 80% là máy bay 737 MAX. Chuyên gia Samuel Kenekueyero của IBA nhận định giá trị này có thể tăng lên khoảng 25 tỷ USD nếu tỷ lệ máy bay thân rộng trong đơn hàng đạt khoảng 40%.
Nếu con số hơn 500 máy bay phản lực trở thành hiện thực, đây sẽ là đơn đặt hàng lớn nhất trong lịch sử ngành hàng không, vượt qua thỏa thuận mua 500 máy bay Airbus của hãng IndiGo. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng đơn hàng của Trung Quốc có thể sẽ được phân bổ cho ba hãng hàng không quốc doanh lớn của nước này thay vì tập trung vào một khách hàng duy nhất.
Ông Trump cũng tiết lộ rằng Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến sẽ thăm Washington vào tháng 9/2026, làm dấy lên khả năng một đơn hàng máy bay quy mô lớn hơn có thể được công bố trong dịp này.
Tuy nhiên, theo ông Li Hanming - một chuyên gia độc lập về ngành hàng không Trung Quốc những lo ngại liên quan đến dịch vụ hậu mãi và nguy cơ bị gián đoạn chuỗi cung ứng vẫn là rào cản lớn đối với Boeing tại Trung Quốc.
Ông nhận định: “Không ai muốn mua thứ gì đó mà không có bảo hành và hỗ trợ sau bán hàng. Năm ngoái Mỹ vẫn đe dọa cấm xuất khẩu linh kiện. Nếu các lệnh cấm như vậy xảy ra, ai còn dám mua Boeing nữa?”.
CEO Boeing Kelly Ortberg và CEO GE Aerospace Larry Culp nằm trong nhóm hơn chục lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ tháp tùng ông Trump trong chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên tới Trung Quốc sau gần một thập kỷ.
Theo Reuters, ông Larry Culp đã được nhìn thấy rời khỏi cuộc họp tại trụ sở Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc (NDRC) ở Bắc Kinh hôm thứ Sáu. Sau đó, NDRC xác nhận các cuộc gặp, cho biết ông Culp đã gặp Phó chủ tịch Li Chunlin, trong khi ông Kelly Ortberg gặp cả ông Li và Chủ tịch NDRC Zheng Shanjie.
Các cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh ông Trump quảng bá mạnh mẽ thỏa thuận mua máy bay như một thành tựu lớn trong chuyến công du Trung Quốc, dù chuyến thăm kéo dài hai ngày này tạo ra ít thỏa thuận thương mại cụ thể hơn kỳ vọng ban đầu.
Ông Cameron Johnson, đối tác cấp cao tại công ty tư vấn chuỗi cung ứng Tidalwave Solutions có trụ sở tại Thượng Hải, cho rằng hiện vẫn còn quá ít thông tin chi tiết về thỏa thuận.
Ông nói: “Nếu thực sự có 200 máy bay Boeing, câu hỏi là điều đó sẽ được thực hiện trong khung thời gian nào?”. Theo ông Johnson, các cuộc gặp sau hội nghị thượng đỉnh có thể nhằm chuyển hóa các cam kết chính trị cấp cao thành quy trình phê duyệt và triển khai cụ thể.
Là nhà cung cấp động cơ chủ lực cho Boeing, GE Aerospace cũng sẽ hưởng lợi lớn từ thương vụ này. Ông Trump cho biết Trung Quốc đã đồng ý mua từ 400-450 động cơ của GE Aerospace và con số cuối cùng có thể tương ứng với tới 750 máy bay trong tương lai, dù chưa có lịch trình cụ thể.
Theo tiết lộ, biên bản các cuộc họp của NDRC không đề cập trực tiếp tới thỏa thuận máy bay. Tuy nhiên, phía Trung Quốc cho biết họ hoan nghênh việc tăng cường hợp tác giữa Boeing, GE Aerospace và các doanh nghiệp Trung Quốc.
Tại quốc yến do Chủ tịch Tập Cận Bình chủ trì hôm thứ Năm (14/5), Larry Culp và Kelly Ortberg được sắp xếp ngồi cạnh lãnh đạo hãng hàng không Air China và nhà sản xuất máy bay nội địa COMAC - một chi tiết được giới quan sát xem là tín hiệu cho thấy Bắc Kinh muốn duy trì cân bằng giữa hợp tác với Boeing và phát triển ngành công nghiệp hàng không nội địa.