Hãng bay Ba Lan tố Boeing che giấu vấn đề an toàn dòng máy bay 737 MAX
Boeing đang đối mặt với một lời cáo buộc nghiệm trọng liên quan đến dòng máy bay Boeing 737 MAX từ hãng LOT Polish Airlines.
Hãng hàng không quốc gia Ba Lan LOT Polish Airlines cáo buộc Boeing đã cố tình che giấu các vấn đề an toàn của Boeing 737 MAX nhằm thúc đẩy doanh số bán hàng vào thời điểm hãng này lựa chọn dòng máy bay thân hẹp này trong kế hoạch tái cấu trúc tài chính từ năm 2016. Hãng bay này đã kiện Boeing tại Tòa án Quận Liên bang ở Seattle (Mỹ).
Trong phiên tòa hôm 11/5, luật sư Anthony Battista của LOT tuyên bố: “Vụ kiện này xoay quanh những lời nói dối và sự lừa dối của Boeing, cũng như những thiệt hại tài chính nghiêm trọng mà nó gây ra”.
Trọng tâm của tranh chấp là Hệ thống Tăng cường Tính năng Điều khiển bay (Maneuvering Characteristics Augmentation System – MCAS), phần mềm tự động điều chỉnh mũi máy bay nhằm xử lý xu hướng chúc đầu của Boeing 737 MAX trong một số điều kiện bay nhất định.
Theo công bố, MCAS đọc góc tấn (góc giữa mũi máy bay và luồng khí) của 737 MAX thông qua cảm biến gắn trên mũi. Nếu mũi máy bay bị chếch lên quá cao, MCAS sẽ điều khiển phần đuôi để giữ máy bay thăng bằng và tránh thất tốc (hiện tượng dòng khí qua cánh không đủ để tạo lực nâng cho máy bay).
LOT cho rằng Boeing đã không minh bạch với cả khách hàng và Cục hàng không liên bang Mỹ (FAA) về phạm vi hoạt động cũng như các vấn đề phát sinh trong quá trình thử nghiệm MCAS. Theo hãng hàng không Ba Lan, Boeing cố tình giảm nhẹ mức độ phức tạp của hệ thống để tránh yêu cầu đào tạo mô phỏng chuyên sâu cho phi công, qua đó giúp Boeing 737 MAX cạnh tranh hiệu quả hơn với dòng Airbus A320neo của Airbus.
Cựu giám đốc điều hành LOT, Maciej Wilk, cho biết “lời hứa quan trọng nhất” từ Boeing chính là việc phi công có thể chuyển đổi sang Boeing 737 MAX mà không cần chương trình huấn luyện mô phỏng tốn kém. Tin tưởng vào cam kết đó, LOT đã đồng ý thuê 15 chiếc 737 MAX trong giai đoạn đầu.
Tuy nhiên, sau hai vụ tai nạn thảm khốc của chuyến bay 610 của Lion Air năm 2018 và chuyến bay 302 của Ethiopian Airlines năm 2019 khiến tổng cộng 346 người thiệt mạng, vai trò của hệ thống MCAS trở thành tâm điểm điều tra toàn cầu.
Dòng Boeing 737 MAX sau đó bị đình chỉ hoạt động trên toàn thế giới trong gần 20 tháng. LOT cho biết việc phụ thuộc lớn vào loại máy bay này đã khiến hãng chịu thiệt hại doanh thu nghiêm trọng, đặc biệt khi đại dịch COVID-19 bùng phát ngay sau đó.
Boeing bác bỏ các cáo buộc gian lận và cho rằng LOT đang “vừa tố cáo gian lận vừa tiếp tục khai thác Boeing 737 MAX mỗi ngày”. Hãng máy bay Mỹ cũng nhấn mạnh rằng LOT hiện vẫn là khách hàng của dòng MAX.
Dù vậy, LOT cũng là hãng hàng không đầu tiên đưa Boeing ra xét xử công khai liên quan đến các vụ tai nạn Boeing 737 MAX. Trước đây, Boeing đã chi hàng tỷ USD để bồi thường cho gia đình các nạn nhân cũng như dàn xếp ngoài tòa với nhiều hãng hàng không bị ảnh hưởng bởi lệnh cấm bay.
Hiện LOT vẫn tiếp tục vận hành đội bay Boeing 737 MAX lớn. Theo dữ liệu từ ch-aviation, hãng đang khai thác 26 chiếc Boeing 737 MAX 8 và còn bốn chiếc đang chờ bàn giao. Khi kết hợp với 26 máy bay hiện có đã được giao, điều này sẽ tạo ra một đội bay gồm 30 chiếc Boeing 737 MAX 8. Những chiếc máy bay này có tuổi đời trung bình là 3,8 năm.
Trong số 26 chiếc Boeing 737 MAX 8 hiện có của LOT, ch-aviation liệt kê 25 chiếc đang hoạt động, trong khi chiếc còn lại, một chiếc mới 0,33 năm tuổi mang số đăng ký SP-LYG, hiện đang được bảo dưỡng tại Katowice (KTW). Theo aeroLOPA, những máy bay này có cấu hình hai hạng ghế linh hoạt với 186 hoặc 189 chỗ ngồi, trong đó kích thước khoang hạng thương gia có thể điều chỉnh được.