Máy bay của Garuda Indonesia mắc kẹt 4 giờ trên không phận Ấn Độ
Chiếc Airbus A330-900neo của hãng hàng không Garuda Indonesia đã trở thành tâm điểm chú ý trên mạng xã hội sau khi phải bay vòng suốt gần bốn giờ trên bầu trời miền nam Ấn Độ trong hành trình chở người hành hương từ Jeddah về Medan.
Chuyến bay GA4208, do máy bay mang số hiệu PK-GHI khai thác, cất cánh từ Jeddah ngày 8/5 theo lịch trình thông thường. Tuy nhiên, khi tiếp cận khu vực không phận phía trên Vịnh Bengal, phi hành đoàn bất ngờ gặp lệnh hạn chế bay khiến máy bay không thể tiếp tục theo tuyến đường trực tiếp thường lệ giữa Trung Đông và Đông Nam Á.
Theo dữ liệu theo dõi chuyến bay từ FlightRadar24, chiếc Airbus A330neo đã phải thực hiện khoảng 24 vòng bay chờ trong gần bốn giờ trước khi được cấp phép tiếp tục hành trình. Tổng thời gian bay kéo dài lên khoảng 12 giờ 39 phút, lâu hơn đáng kể so với thời gian khai thác thông thường trên đường bay này.
Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên được cho là xuất phát từ việc Ấn Độ tạm thời đóng một phần không phận trên Vịnh Bengal để phục vụ hoạt động thử nghiệm tên lửa Agni-6. Theo các báo cáo được trang One Mile At A Time dẫn lại, khu vực hạn chế này nằm đúng trên một trong những hành lang hàng không quan trọng nhất nối Trung Đông với Đông Nam Á, khiến nhiều chuyến bay buộc phải điều chỉnh kế hoạch.
Trong trường hợp của Garuda Indonesia, phi hành đoàn đã lựa chọn tiếp tục bay chờ thay vì chuyển hướng hạ cánh xuống sân bay dự bị. Dù việc bay vòng suốt nhiều giờ có vẻ bất thường, các chuyên gia hàng không cho rằng đây có thể là phương án vận hành hiệu quả nhất trong hoàn cảnh đó.
Nếu chuyển hướng hạ cánh, hãng hàng không sẽ phải đối mặt với hàng loạt vấn đề phức tạp như tính toán lại nhiên liệu, giới hạn thời gian làm việc của tổ bay, thủ tục nhập cảnh cho hành khách, xử lý hậu cần tại sân bay dự bị cũng như nguy cơ chậm trễ dây chuyền đối với chuyến bay hành hương chở hàng trăm người.
Ngoài ra, việc “bay vòng để né khu vực cấm” cũng không đơn giản như thay đổi hướng bay thông thường. Các chuyến bay quốc tế đường dài phải hoạt động trên những hành lang đã được phê duyệt trước và được phối hợp giữa nhiều cơ quan kiểm soát không lưu. Khi một phần không phận Vịnh Bengal bị đóng cửa, các tuyến thay thế qua phía bắc Ấn Độ hoặc quanh Sri Lanka nhiều khả năng đã nhanh chóng rơi vào tình trạng quá tải do lượng máy bay chuyển hướng tăng đột biến.
Chiếc Airbus A330-900neo của Garuda Indonesia cũng là yếu tố giúp hãng có thể duy trì chuyến bay chờ kéo dài. Đây là dòng máy bay thân rộng thế hệ mới của Airbus, được trang bị động cơ Rolls-Royce Trent 7000 cùng thiết kế khí động học cải tiến nhằm tối ưu hiệu quả nhiên liệu cho các chuyến bay đường dài.
Đội bay A330neo của Garuda Indonesia thường được cấu hình với 24 ghế hạng thương gia và 277 ghế hạng phổ thông, phục vụ hiệu quả các đường bay tầm trung và tầm xa có mật độ hành khách lớn. Nhờ khả năng tiết kiệm nhiên liệu tốt hơn đáng kể so với các thế hệ A330 cũ, loại máy bay này có đủ khả năng duy trì thời gian bay kéo dài trong những tình huống phát sinh ngoài kế hoạch.
Dù việc phải bay vòng tới 24 lượt và kéo dài gần 4 giờ là trường hợp hiếm gặp, ngành hàng không thế giới hiện ngày càng thường xuyên đối mặt với các tình huống gián đoạn tương tự do căng thẳng địa chính trị, hoạt động quân sự hoặc các lệnh đóng cửa không phận đột xuất. Những tuyến bay kết nối châu Âu, Trung Đông và châu Á đặc biệt dễ bị ảnh hưởng vì phụ thuộc vào các hành lang hàng không hẹp và được kiểm soát chặt chẽ.
Trong sự cố lần này, phi hành đoàn cuối cùng vẫn đưa chuyến bay đến Medan an toàn mà không cần chuyển hướng hạ cánh, giúp tránh thêm gián đoạn cho hành khách. Sự việc cũng trở thành ví dụ điển hình cho thấy chỉ một hoạt động quân sự hoặc quyết định quản lý không phận cũng có thể tác động mạnh đến hoạt động của ngành hàng không thương mại toàn cầu.