Hàng không thế giới “xóa sổ” 2 triệu chỗ ngồi trong tháng 5/2026

Theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng không Cirium, số chuyến bay toàn cầu trong tháng 5 giảm khoảng 13.000 chuyến sau các đợt điều chỉnh gần đây. Dù mức cắt giảm này chỉ chiếm chưa đến 2% tổng công suất hàng không thế giới, nó phản ánh rõ áp lực ngày càng lớn mà ngành phải đối mặt trong bối cảnh giá nhiên liệu bay tăng cao bởi cuộc khủng hoảng tại Trung Đông bắt đầu từ cuối tháng 2 vừa qua.

Việc cắt giảm 2 triệu ghế ngồi trên các chuyến bay không chỉ đến từ việc hủy chuyến hoàn toàn, mà còn do các hãng chuyển sang sử dụng máy bay nhỏ hơn nhằm tiết kiệm nhiên liệu. Một số trung tâm hàng không lớn như Istanbul và Munich ghi nhận mức sụt giảm chuyến bay đáng kể. Các hãng như Turkish Airlines và Lufthansa đã triển khai cắt giảm mạnh, trong đó Lufthansa giảm tới 20.000 chuyến bay chặng ngắn, chủ yếu do công ty con CityLine vận hành.

Nguyên nhân chính của làn sóng cắt giảm này đến từ việc giá nhiên liệu máy bay tăng vọt được cho là đã tăng hơn gấp đôi kể từ khi căng thẳng leo thang tại Trung Đông, đặc biệt liên quan đến các diễn biến quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran, cùng nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới.

Tại Anh, dù chỉ có 111 chuyến bay bị hủy khỏi lịch trình tại Sân bay London Heathrow, giới chức và ngành hàng không vẫn tỏ ra thận trọng. Các hãng bay được phép linh hoạt hơn trong việc gộp chuyến trên các tuyến đông khách nhằm tối ưu tải và tiết kiệm nhiên liệu.

Một số hãng hàng không giá rẻ lớn như EasyJet và Wizz Air cho biết vẫn giữ nguyên kế hoạch bay mùa hè, nhờ đã có các biện pháp phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu từ trước. Tuy nhiên, phần chi phí chưa được bảo hiểm vẫn có thể tạo áp lực tài chính đáng kể.

Hiện tại, ngành hàng không chưa ghi nhận tình trạng thiếu nhiên liệu ngay lập tức, do nguồn cung thường được đảm bảo trong khoảng sáu tuần. Dẫu vậy, các tổ chức quốc tế cảnh báo châu Âu có thể đối mặt nguy cơ thiếu hụt nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục kéo dài.

Các nhà phân tích tại Goldman Sachs nhận định Anh là quốc gia dễ bị tổn thương nhất châu Âu trong kịch bản này, do phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nhiên liệu máy bay, mức dự trữ thấp và năng lực lọc dầu trong nước suy giảm. Báo cáo cho thấy tồn kho nhiên liệu tại Anh có thể giảm xuống “mức thấp nguy hiểm”, buộc phải tính đến các biện pháp phân phối hạn chế.

Trước nguy cơ gián đoạn trong mùa cao điểm du lịch hè, chính phủ Anh đã chuẩn bị các phương án ứng phó. Một trong số đó là nới lỏng quy định “sử dụng hoặc mất quyền” đối với slot cất hạ cánh, cho phép các hãng hủy bớt chuyến bay có tỷ lệ lấp đầy thấp mà không bị mất quyền khai thác trong tương lai.

Bộ trưởng Giao thông vận tải Anh, Heidi Alexander, cho biết hiện chưa có “khủng hoảng nguồn cung cấp bách”, nhưng chính phủ đang chủ động chuẩn bị để đảm bảo ổn định cho hành khách và tránh tình trạng hỗn loạn tại sân bay trong mùa hè.

Song song đó, các nhà máy lọc dầu trong nước đã được yêu cầu tăng tối đa sản lượng nhiên liệu máy bay theo kế hoạch dự phòng. Tuy nhiên, chính phủ vẫn từ chối đề xuất từ ngành hàng không về việc cắt giảm thuế hoặc nới lỏng các quy định môi trường và tiếng ồn.

Trong bối cảnh chi phí leo thang và rủi ro nguồn cung chưa rõ ràng, ngành hàng không toàn cầu đang bước vào mùa hè 2026 với tâm thế thận trọng hơn bao giờ hết.

Hoàng Nam