Chính phủ Mỹ sắp tung 500 triệu USD giải cứu Spirit Airlines

Chính phủ Mỹ có thể nắm 90% cổ phần Spirit Airlines

Các nguồn tin cho biết khoản hỗ trợ ban đầu nhiều khả năng sẽ được thiết kế dưới dạng khoản vay để giúp Spirit duy trì vận hành trong thời gian tái cấu trúc. Sau khi hãng thoát khỏi phá sản, khoản vay này có thể được chuyển đổi thành nghĩa vụ dài hạn, kèm điều khoản cho phép chính phủ Mỹ nắm giữ tới 90% cổ phần.

Thông tin này cũng được củng cố bởi báo cáo của NBC News và các nguồn theo dõi ngành, trong đó phóng viên Ally Versprille cho rằng thỏa thuận “có thể cho phép chính phủ Mỹ có quyền sở hữu phần lớn cổ phần của Spirit”.

Đây sẽ là một bước đi rất hiếm hoi, bởi trước đây các gói cứu trợ hàng không của Mỹ - như chương trình 54 tỷ USD trong đại dịch chỉ đổi lấy chứng quyền cổ phần với giá trị thu về khá hạn chế (556,7 triệu USD).

Các cuộc thảo luận về giải cứu Spirit diễn ra trong bối cảnh chi phí nhiên liệu hàng không tăng vọt, một phần do xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu qua eo biển Hormuz. Giá nhiên liệu đã tăng gần gấp đôi so với giả định trong kế hoạch tái cấu trúc của Spirit.

Spirit hiện dự kiến giảm quy mô đội bay xuống còn khoảng 76-80 chiếc vào quý III/2026, chỉ bằng khoảng một phần ba so với trước khi phá sản. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo dư địa cắt giảm đã gần như cạn kiệt.

Mike Boyd, CEO hãng tư vấn Boyd Group International, nhận xét trên NPR: "Không hãng bay nào có thể sống sót chỉ bằng cách thu nhỏ lại. Thế nên sụp đổ chỉ là chuyện sớm muộn, bất kể chi phí nhiên liệu có biến động ra sao. Giá dầu tăng cao lúc này chỉ đóng vai trò đẩy nhanh tiến trình đó mà thôi”.

Trước đó, trong một cuộc phỏng vấn với CNBC, Tổng thống Donald Trump cho biết ông ưu tiên phương án bán Spirit cho nhà đầu tư tư nhân, nhưng cũng để ngỏ khả năng chính phủ can thiệp: “Tôi rất muốn có ai đó mua lại Spirit… Hãng có 14.000 việc làm, và có lẽ chính phủ liên bang nên hỗ trợ hãng này”.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt xác nhận chính quyền đang theo dõi sát tình hình nhưng chưa có thông báo chính thức, đồng thời cho rằng những khó khăn hiện tại có liên quan đến quyết định trước đó của chính quyền Biden khi chặn thương vụ sáp nhập với JetBlue. Trong khi đó, Bộ Thương mại và Bộ Giao thông vận tải từ chối bình luận về chi tiết thỏa thuận.

Tranh cãi về tiền lệ và rủi ro thị trường

Khả năng chính phủ trực tiếp nắm cổ phần chi phối tại một hãng hàng không tư nhân đã làm dấy lên lo ngại về tiền lệ. Các nhà phân tích của JPMorgan Chase cảnh báo động thái này có thể khiến các hãng khác như JetBlue hay Frontier Airlines nhanh chóng tìm kiếm hỗ trợ tương tự.

“Một gói cứu trợ như vậy cuối cùng có thể làm méo mó cạnh tranh trong toàn ngành”, các nhà phân tích nhận định.

Một số hãng hàng không đối thủ cũng đã bày tỏ phản đối trong các cuộc trao đổi không chính thức, cho rằng việc chỉ cứu một hãng sẽ tạo lợi thế không công bằng.

Dù gây tranh cãi, nhiều chuyên gia cho rằng việc Spirit biến mất có thể khiến giá vé tăng mạnh, đặc biệt tại các thị trường trọng điểm như Fort Lauderdale - nơi hãng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì mức giá thấp.

Sự tồn tại của Spirit cùng các hãng giá rẻ như Breeze Airways hay Avelo Airlines được xem là yếu tố buộc các “ông lớn” như American Airlines, Delta Air Lines và United Airlines phải duy trì các lựa chọn vé giá thấp.

Dù các cuộc đàm phán đã tiến gần đến hoàn tất, Spirit vẫn từ chối bình luận về chi tiết và khẳng định hoạt động “vẫn tiếp tục bình thường”.

Tuy nhiên, với chi phí nhiên liệu neo cao, mô hình kinh doanh bị đặt dấu hỏi và nguy cơ tạo tiền lệ chính sách, thương vụ giải cứu Spirit nếu được thông qua có thể trở thành một trong những can thiệp sâu nhất của chính phủ Mỹ vào ngành hàng không trong nhiều thập kỷ.

Trung Kiên