Liên minh hãng bay giá rẻ của Mỹ cầu cứu Chính phủ hỗ trợ khẩn
Trước đà tăng vọt của giá nhiên liệu bay thời gian gần đây, các hãng hàng không giá rẻ của Mỹ đã phải cầu cứu đến các gói cứu trợ từ chính phủ để vượt qua giai đoạn khủng hoảng.
Hôm nay (21/4/2026), ngành hàng không Mỹ đánh dấu một sự kiện không mấy vui vẻ khi lãnh đạo các hãng bay giá rẻ hàng đầu có cuộc gặp khẩn cấp với Bộ trưởng Giao thông vận tải Sean Duffy để đề xuất các giải pháp hỗ trợ từ Chính phủ.
Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông đẩy giá dầu lên mức không tưởng, đây được xem là nỗ lực cuối cùng để ngăn chặn một làn sóng phá sản và bảo vệ quyền lợi của hàng triệu du khách trong mùa hè này.
Nút thắt Hormuz và cú sốc chi phí
Dù Mỹ là nhà sản xuất dầu mỏ lớn nhất thế giới, ngành hàng không nước này vẫn không thể đứng ngoài vòng xoáy khủng hoảng toàn cầu. Việc đóng cửa eo biển Hormuz nơi trung chuyển hơn 20% nguồn cung nhiên liệu máy bay đường biển đã khiến các nhà xuất khẩu lớn như Kuwait và Bahrain bị tê liệt.
Phần lớn nhiên liệu máy bay trên thế giới được tinh chế ở châu Á; Hàn Quốc là nước xuất khẩu lớn nhất thế giới. Nhưng phần lớn dầu thô mà các nước châu Á sử dụng để sản xuất nhiên liệu máy bay phản lực lại đến từ Trung Đông.
Cuối tuần trước, ông Willie Walsh, giám đốc Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), cho biết các nước châu Á đang bắt đầu hạn chế xuất khẩu nhiên liệu máy bay. Điều này có thể gây thêm áp lực lên giá nhiên liệu máy bay của Mỹ.
Hệ quả là giá nhiên liệu máy bay tại Mỹ đã vọt từ mức 2,50 USD/gallon trước chiến tranh lên hơn 4,30 USD vào giữa tháng 4. Đối với các hãng hàng không, đây là một thảm họa tài chính bởi nhiên liệu là khoản chi lớn thứ hai chỉ sau nhân công. Một chiếc máy bay thân hẹp tiêu thụ tới 800 gallon mỗi giờ, khiến hóa đơn nhiên liệu của các "ông lớn" như United, American, Delta và Southwest lên tới hàng trăm triệu USD mỗi ngày.
Nỗ lực tìm "phao cứu sinh" từ Chính phủ
Trước áp lực chi phí tăng gần 100%, liên minh các hãng hàng không giá rẻ (LCC) bao gồm Spirit Airlines, Frontier Airlines, Allegiant Air, Sun Country và Avelo đã chính thức kiến nghị Quốc hội Mỹ đình chỉ thuế tiêu thụ đặc biệt liên bang 7,5% trên vé máy bay và khoản thuế 5,30 USD cho mỗi chặng bay.
Ông Jonathon Freye, đại diện Liên minh, cảnh báo gay gắt: “Nếu không có các biện pháp hỗ trợ, áp lực chi phí nhiên liệu kéo dài sẽ trực tiếp làm tăng tổng chi phí chuyến đi của hành khách. Các hãng bay sẽ bị buộc phải tăng cả giá vé lẫn các dịch vụ bổ trợ để tự cứu mình trước cơn bão giá”.
Theo Hiệp hội các Hãng hàng không giá rẻ (AVA), việc miễn các loại thuế này chỉ có thể bù đắp được khoảng 1/3 chi phí phát sinh, nhưng đây là "khoảng thở" duy nhất giúp họ duy trì những chiếc ghế giá rẻ cho thị trường.
Những hãng bay giá rẻ mới nổi, vốn là lực lượng chủ chốt mang đến các tấm vé giá rẻ, đang rơi vào tình cảnh kiệt quệ tài chính kéo dài từ thời hậu đại dịch. Đầu tháng này, Fitch Ratings nhận định: "Những hãng bay có sức khỏe tài chính kém sẽ khó lòng trụ vững trước áp lực kép hiện nay, dẫn đến nguy cơ vỡ nợ hoặc buộc phải trả lại máy bay trước thời hạn”.
Trong số các hãng bay giá rẻ của Mỹ, Spirit Airlines hiện đang ở tình thế hiểm nghèo nhất. Chỉ vừa mới thoát khỏi phá sản vào tháng 3/2025, hãng này đã phải quay lại tòa án xin tái cơ cấu lần thứ hai trong vòng chưa đầy một năm.
Đáng chú ý, chỉ vài ngày trước khi chiến tranh tại Iran bắt đầu, hãng này đã công bố kế hoạch thoát khỏi tình trạng phá sản vào mùa hè. Tuy nhiên, toàn bộ các giả định về sự phục hồi của hãng đã bị giá dầu "đánh sập". Trong báo cáo tài chính gần nhất, Spirit thừa nhận biến động này có thể làm đảo lộn mọi thỏa thuận với chủ nợ và đẩy hãng vào tình trạng thanh lý hoàn toàn.
Không chỉ Spirit, các hãng hàng không lớn cũng đang trong chế độ "phòng thủ". Delta dự kiến tốn thêm 2 tỷ USD bất chấp lợi thế tự chủ nguồn cung nhờ nhà máy lọc dầu riêng. Thậm chí, CEO United Airlines Scott Kirby còn đưa ra con số gây sốc hơn khi cảnh báo nhân viên rằng hãng có thể mất thêm 11 tỷ USD cho chi phí xăng dầu nếu cuộc khủng hoảng kéo dài. Để sinh tồn, United đã cắt giảm 5% lịch trình bay và CEO Scott Kirby khẳng định thẳng thừng: “Chẳng có lý do gì để tiếp tục khai thác những chuyến bay thua lỗ, không đủ bù chi phí nhiên liệu”.
Mùa hè ảm đạm của du khách Mỹ
Hành khách là đối tượng cuối cùng hứng chịu mọi hậu quả. Theo dữ liệu từ Deutsche Bank, giá vé đặt trực tiếp vào phút chót đến các điểm đến du lịch nổi tiếng, chẳng hạn như các chuyến bay từ Mỹ đến vùng Caribbean, đã tăng 74% so với đầu tháng 4, trong khi giá vé đến Hawaii từ đất liền tăng 21%.
Tệ hơn, các chuyên gia nhận định rằng ngay cả khi eo biển Hormuz mở cửa trở lại hôm nay, tương lai của du lịch hè 2026 cũng coi như đã chấm dứt.
Matt Smith, nhà phân tích tại Kpler, nhận định: “Phải đến ít nhất tháng 7 nguồn cung mới có thể phục hồi, và đó là một dự báo lạc quan”. Với việc các hãng bay liên tục cắt giảm chuyến bay và tăng phí hành lý, người tiêu dùng Mỹ đang phải đối mặt với một thực tế khắc nghiệt: những chuyến bay giá rẻ vốn là biểu tượng của sự tự do đi lại tại Mỹ đang dần biến mất.
Hiện tại, Bộ Giao thông vận tải Mỹ vẫn giữ thái độ im lặng trước cuộc họp ngày 21/4, khiến tương lai của ngành hàng không giá rẻ và kế hoạch nghỉ hè của hàng triệu người dân vẫn nằm trong trạng thái bất định.