Vingroup tham vọng gì sau kế hoạch phóng vệ tinh trong năm tới?
Thông tin VinSpace-một công ty con của Tập đoàn Vingroup sẽ phóng vệ tinh nhỏ vào năm 2027 mở ra một chương mới cho tham vọng chinh phục không gian của người Việt.
Theo báo cáo thường niên 2025 của Tập đoàn Vingroup, VinSpace được định vị là một trụ cột quan trọng trong hệ sinh thái Công nghệ - Công nghiệp của tập đoàn. Một trong những thông tin được dư luận trong báo cáo lần này là đưa vệ tinh siêu nhỏ đầu tiên lên không gian vào năm 2027. Đây không chỉ là một mốc thời gian mang tính kỹ thuật, mà còn là bước tiến lớn cho tham vọng làm chủ chuỗi giá trị công nghệ vũ trụ - từ thiết kế, sản xuất đến vận hành và khai thác của Việt Nam.
Thiết kế cả hệ sinh thái để biến giấc mơ thành hiện thực
VinSpace được định vị tập trung vào nghiên cứu, chế tạo chùm vệ tinh siêu nhỏ với định hướng “Make in Vietnam”, phục vụ các lĩnh vực then chốt như viễn thông, viễn thám và dữ liệu không gian. Doanh nghiệp này đang từng bước xây dựng nền tảng hạ tầng phục vụ nghiên cứu và thử nghiệm.
Các hạng mục như phòng sạch, hệ thống thiết bị kiểm định và trạm mặt đất được đầu tư nhằm đảm bảo tiến độ dự án cũng như tiêu chuẩn quốc tế. Đây là những yếu tố cốt lõi nếu muốn tham gia sâu vào ngành công nghiệp không gian - nơi yêu cầu độ chính xác gần như tuyệt đối.
Không dừng lại ở công nghệ lõi, VinSpace còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái hoàn chỉnh, bao gồm hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước để phát triển năng lực vận hành, khai thác dữ liệu và thương mại hóa sản phẩm. Trong dài hạn, công ty kỳ vọng các ứng dụng vệ tinh sẽ tạo ra nguồn doanh thu bền vững, đồng thời đóng góp vào năng lực số và an ninh công nghệ của quốc gia.
VinSpace được thành lập ngày 3/11/2025 với vốn điều lệ 300 tỷ đồng. Trong đó, ông Phạm Nhật Vượng nắm giữ 71% cổ phần, giữ vai trò chi phối chiến lược. Vingroup là cổ đông lớn thứ hai với 19%, phần còn lại thuộc về hai người con của ông là Phạm Nhật Quân Anh và Phạm Nhật Minh Hoàng.
Doanh nghiệp đăng ký hoạt động trong 6 lĩnh vực, bao gồm sản xuất máy bay, tàu vũ trụ, vệ tinh viễn thông và vận tải hàng không. Đây là một danh mục rộng, cho thấy VinSpace không chỉ nhắm đến vệ tinh mà còn hướng tới các mắt xích khác trong chuỗi giá trị hàng không - vũ trụ.
Ở lần cập nhật đăng ký doanh nghiệp gần nhất vào tháng 1/2026, ông Vũ Trọng Thư đảm nhận vị trí Tổng giám đốc kiêm người đại diện pháp luật, thay cho Chủ tịch HĐQT Nguyễn Mai Hoa trước đó. Sự thay đổi này cho thấy bộ máy điều hành đang được kiện toàn để phục vụ giai đoạn triển khai thực tế.
VinSpace không tồn tại độc lập, mà nằm trong một hệ sinh thái công nghệ rộng lớn của Vingroup. Tập đoàn này hiện sở hữu nhiều công ty hoạt động trong các lĩnh vực then chốt như robot, phần mềm, chip và an ninh mạng.
Các đơn vị như VinRobotics (robot công nghiệp), VinSmart Future (phần mềm), VinSOC (thiết kế vi mạch), VCSS (an ninh mạng), VinDynamics (robot hình người) hay VinMotion tạo thành một mạng lưới công nghệ hỗ trợ lẫn nhau. Trong bối cảnh đó, VinSpace có thể tận dụng nguồn lực sẵn có về nhân lực kỹ thuật, nghiên cứu và hạ tầng.
Điều này đặc biệt quan trọng trong ngành công nghiệp vũ trụ - nơi sự giao thoa giữa nhiều lĩnh vực như điện tử, vật liệu, cơ khí chính xác và trí tuệ nhân tạo đóng vai trò quyết định. Việc sở hữu một hệ sinh thái công nghệ nội tại giúp VinSpace rút ngắn thời gian phát triển và giảm phụ thuộc vào bên ngoài.
Những "bước chân" trên hành trình chinh phục vũ trụ của Việt Nam
Trước VinSpace, một tham vọng lớn khác ở khu vực doanh nghiệp trong lĩnh vực vũ trụ tại Việt Nam từng được khởi xướng bởi đại gia Nguyễn Đức Thụy với dự án Thaispace.
Được thành lập ở những ngày cuối cùng của năm 2021 với vốn điều lệ lên tới 26.688 tỷ đồng, Thaispace đặt mục tiêu xây dựng cảng vũ trụ du lịch tại Phú Quốc và thực hiện chuyến bay không gian đầu tiên trong giai đoạn 2026-2030. Tuy nhiên, chỉ sau vài tháng, dự án đã phải thu hẹp quy mô, chuyển đổi mô hình và cuối cùng rút lui khỏi tham vọng ban đầu.
Sự thoái lui của Thaispace phản ánh rõ ràng những thách thức cực lớn trong ngành công nghiệp này: yêu cầu vốn khổng lồ, rủi ro công nghệ cao và phụ thuộc vào cơ chế chính sách. So với mô hình du lịch vũ trụ nhiều rủi ro, hướng đi của VinSpace - tập trung vào vệ tinh siêu nhỏ và ứng dụng thực tiễn - được đánh giá là thực tế hơn.
Không chỉ các doanh nghiệp mà Nhà nước cũng đang tích cực đầu tư để tạo các nền móng cần thiết. Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã chế tạo thành công vệ tinh siêu nhỏ và đưa lên quỹ đạo vào các năm 2013 và 2021.
Ngày 13/3/2026, VNSC chính thức khánh thành trung tâm mới tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược làm chủ công nghệ không gian. Theo lãnh đạo trung tâm, đây là kết quả của hành trình hơn một thập kỷ, với sự hỗ trợ từ nguồn vốn ODA của Nhật Bản và đội ngũ kỹ sư được đào tạo bài bản.
Dự án vệ tinh radar LOTUSat-1 - có khả năng quan sát Trái Đất trong mọi điều kiện thời tiết đang được VNSC triển khai là minh chứng cho năng lực ngày càng tăng của Việt Nam trong lĩnh vực này. Những nền tảng như vậy sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho khu vực tư nhân, bao gồm VinSpace, phát triển nhanh hơn.
Việc một doanh nghiệp tư nhân như VinSpace đặt mục tiêu đưa vệ tinh lên quỹ đạo trong vòng chưa đầy 3 năm là một thách thức không nhỏ. Tuy nhiên, nếu thành công, đây sẽ là bước ngoặt quan trọng, không chỉ với riêng Vingroup mà còn với ngành công nghệ cao Việt Nam.
Tham vọng này phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy phát triển: từ gia công, lắp ráp sang làm chủ công nghệ lõi. Trong bối cảnh kinh tế số và dữ liệu trở thành tài nguyên chiến lược, vệ tinh - với khả năng thu thập, truyền dẫn và xử lý thông tin - sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng.
VinSpace, với hậu thuẫn tài chính, hệ sinh thái công nghệ và định hướng rõ ràng, đang đặt cược vào một lĩnh vực đầy rủi ro nhưng cũng giàu tiềm năng. Năm 2027, nếu cột mốc được hiện thực hóa, đó không chỉ là một vệ tinh bay lên quỹ đạo, mà còn là biểu tượng cho khát vọng vươn ra không gian của doanh nghiệp Việt.