Khả năng giao hàng của Airbus tăng nhẹ nhưng vẫn bế tắc với dòng A320

Doanh số quý 1/2026 thấp nhất trong hai thập kỷ

Với 60 chiếc máy bay được bàn giao trong tháng 3 cho thấy sản lương của Airbus được cải thiện đáng kể. Trước đó, hãng chỉ giao được 19 máy bay trong tháng 1 và nâng lên 35 chiếc trong tháng 2. Tổng cộng Airbus đã bàn giao 114 máy bay thương mại các loại trong 3 tháng đầu năm.

Dù ghi nhận kết quả giao hàng tích cực trong tháng 3, tuy nhiên kết quả giao hàng trong cả 3 tháng đầu năm 2026 của Airbus đều thấp hơn cùng kỳ. Cụ thể, trong tháng 1/2025, Airbus giao 25 máy bay, sang tháng 2 nâng lên 40 chiếc và ghi nhận 71 chiếc trong tháng 3.

Một nguyên nhân quan trọng khiến kết quả giao hàng của Airbus trong 3 tháng đầu năm sụt giảm mạnh là những hạn chế về chuỗi cung ứng, đặc biệt là khan hiếm động cơ.

Xét trong một bối cảnh rộng hơn, tình hình của nhà sản xuất máy bay hàng đầu châu Âu đang trở nên vô cùng khắc nghiệt. Chỉ số bàn giao quý 1/2026 đã sụt giảm 30% so với mức đỉnh lịch sử của quý 1/2019, giai đoạn tiền đại dịch.

Đáng chú ý, sự sụt giảm này diễn ra ngay cả khi Airbus đã đầu tư mạnh mẽ để nâng cao công suất vận hành. Thực tế cho thấy trong suốt hai thập kỷ qua, đây là kết quả quý 1 kém nhất của hãng. Ngưỡng thấp tương đương từng ghi nhận vào quý 1/2007 với 115 máy bay, nhưng đó là thời điểm cách đây quá lâu, khi các dòng máy bay như A340 và A300 Freighter vẫn còn nằm trong dây chuyền sản xuất.

Tập đoàn vẫn giữ nguyên kế hoạch bàn giao khoảng 870 tàu bay thương mại cho cả năm 2026; như vậy, áp lực đè nặng lên 3 quý còn lại với 756 chỉ tiêu cần hoàn thành.

Tính toán cho thấy Airbus cần đạt hiệu suất bình quân 84 tàu bay/tháng trong giai đoạn từ tháng 4 đến hết tháng 12, vượt xa mức 38 chiếc của quý đầu năm. Cơ hội phục hồi vẫn còn, song phụ thuộc hoàn toàn vào việc nới lỏng nút thắt cung ứng động cơ dòng A320. Thiếu đi một bước ngoặt trong mâu thuẫn với Pratt & Whitney, nỗ lực bù đắp sản lượng vào cuối năm sẽ trở nên vô cùng khó khăn.

Tiến độ bàn giao dòng Airbus A320 gặp khó

Trên thực tế, Airbus đã đạt kết quả khả quan hơn một chút ở các phân khúc Airbus A220 và Airbus A350, nhưng những mức tăng đó đã bị lấn át hoàn toàn bởi sự suy yếu trong sản lượng của dòng Airbus A320.

Tính chung trên các dòng Airbus A319neo, Airbus A320neo và Airbus A321neo, lượng bàn giao đã giảm từ 106 chiếc trong quý 1/2025 xuống còn 81 chiếc trong quý 1/2026, tương ứng với mức giảm 25 máy bay, hay giảm khoảng 24%.

Bối cảnh dẫn đến sự đình trệ trên bắt nguồn từ phía Pratt & Whitney. Airbus đã mất nhiều tháng để đưa ra những thông báo công khai về việc thiếu hụt động cơ cho dòng A320neo với tình trạng bàn giao trễ hạn nghiêm trọng.

Vào tháng 2, Airbus buộc phải điều chỉnh hạ mức độ mở rộng sản xuất dòng máy bay thân hẹp, đồng thời quy trách nhiệm cho P&W vì không đảm bảo sản lượng cung ứng như thỏa thuận.

Báo cáo từ Reuters cho biết, mâu thuẫn này tập trung vào nguồn cung hạn hẹp của loại động cơ GTF (Geared Turbofan), cùng sự tranh chấp về ưu tiên phân bổ: đưa vào dây chuyền sản xuất mới hay cung cấp cho các hãng bay đang chờ thay thế động cơ và bảo trì.

Căng thẳng này nảy sinh do Pratt & Whitney (P&W) vẫn đang phải xử lý những hệ quả kéo dài từ cuộc khủng hoảng động cơ GTF. Trong những năm gần đây, hàng trăm chiếc máy bay thân hẹp của Airbus đã phải tạm dừng khai thác để kiểm tra và sửa chữa sau khi phát hiện lỗi sản xuất liên quan đến nhiễm bẩn bột kim loại.

Với năng lực sửa chữa vẫn đang bị quá tải và các hãng hàng không thì khao khát có động cơ để hoạt động, Airbus thực chất đang phải cạnh tranh trực tiếp với chính các khách hàng của mình để giành lấy nguồn cung động cơ ít ỏi hiện có.

Do P&W chiếm thị phần cung cấp động cơ cho khoảng 40% đội bay A320-family trên thế giới, ông làm rõ rằng đây là yếu tố then chốt chi phối việc xây dựng kế hoạch kinh doanh năm 2026 của hãng.

"Sự thất hứa của Pratt & Whitney trong việc cung ứng đủ số lượng động cơ theo đơn đặt hàng của Airbus đang làm suy giảm các mục tiêu dự báo về sản lượng bàn giao trong năm nay”, Giám đốc điều hành Guillaume Faury cho biết.

Hệ quả thực tế hiện đã hiện rõ trong số liệu bàn giao: lượng máy bay dòng A320 được chuyển đến tay khách hàng đã giảm 25 chiếc trong quý vừa qua. Nếu lấy giá niêm yết được công bố gần nhất của Airbus làm thước đo, sự thiếu hụt này tương đương với khoản giá trị danh nghĩa hơn 3 tỷ USD.

Tất nhiên, giá trị giao dịch thực tế thường được chiết khấu rất sâu, nhưng quy mô này vẫn đủ để cho thấy đây không phải là một sai số nhỏ. Đây là một vấn đề bàn giao trị giá hàng tỷ USD tập trung ngay tại dòng sản phẩm quan trọng nhất của Airbus.

Chiến lược các hãng bay qua danh sách nhận hàng

Về phía các nhà khai thác, Delta Air Lines dẫn đầu danh sách nhận hàng của Airbus trong quý 1/2026 với quy mô 9 tàu bay, trong đó có 2 chiếc thuộc dòng A220. Với hơn 80 chiếc hiện có, Delta tiếp tục củng cố vị thế là đơn vị vận hành A220 lớn nhất hành tinh.

Wizz Air đứng ở vị trí kế tiếp với 8 lượt bàn giao dòng A321neo, nâng tổng quy mô dòng máy bay chủ lực này lên con số 190.

Bên cạnh đó, Airbus cũng chứng minh tầm ảnh hưởng ngày càng sâu rộng đối với các hãng hàng không Mỹ, điển hình là việc United Airlines và Frontier Airlines mỗi bên đã tiếp nhận thêm 7 phi cơ từ nhà sản xuất này.

Bên cạnh đó, thông qua dữ liệu giao hàng của Airbus cho thấy những điều chỉnh chiến lược kinh doanh của các hãng bay trên thế giới. Cụ thể như:

Egyptair: Hãng bay đã nhận hai tàu bay A350-900 trong quý vừa qua, đánh dấu đợt tiếp nhận dòng phi cơ này lần đầu tiên trong lịch sử của hãng. Theo Airbus, Egyptair hiện là hãng hàng không đầu tiên triển khai vận hành dòng A350 tại thị trường Bắc Phi.

Japan Airlines (JAL): Trong quý này, JAL đã tiếp nhận một chiếc A350-900 và một chiếc A350-1000. Điều này làm nổi bật chiến lược của hãng trong việc xây dựng đội bay xoay quanh cả hai biến thể này, nhằm làm mới mạng bay đường dài cũng như tổng thể chiến lược đội bay A350. Trước đó, Airbus từng mô tả A350-1000 chính là dòng máy bay chủ lực (flagship) mới cho các chặng bay quốc tế của JAL.

Emirates: Emirates đã bổ sung thêm 3 tàu bay A350-900 vào đội hình trong quý vừa qua. Hiện tại, hãng đang vận hành tổng cộng 19 chiếc thuộc dòng này, đạt hiệu suất tiếp nhận trung bình hơn một tàu bay mỗi tháng tính từ thời điểm Airbus bàn giao sản phẩm đầu tiên vào cuối năm 2024.

Trung Kiên