Tổng giám đốc IATA: Giá nhiên liệu bay khó giảm ngay dù eo biển Hormuz được mở lại hoàn toàn
Tổng giám đốc IATA, Willie Walsh cho biết ngay cả khi Iran mở cửa trở lại eo biển Hormuz, sẽ phải mất nhiều tháng để nguồn cung nhiên liệu bay hồi phục.
Giá dầu thô thế giới đã giảm xuống dưới mức 100 USD/thùng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông đã đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran, với điều kiện eo biển Hormuz phải được mở cửa lại ngay lập tức và an toàn. Đây là tuyến đường vận chuyển bình thường đảm nhận khoảng một phần năm lượng dầu giao dịch của thế giới.
Theo Reuters, phát biểu với các phóng viên tại Singapore, ông Willie Walsh, Tổng giám đốc Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) cho biết dù kỳ vọng giá dầu thô sẽ giảm, nhưng chi phí nhiên liệu bay có khả năng vẫn ở mức cao do những tác động đối với các nhà máy lọc dầu.
"Nếu eo biển Hormuz được mở lại và duy trì trạng thái đó, tôi nghĩ vẫn sẽ mất một khoảng thời gian tính bằng tháng để đưa nguồn cung trở lại mức cần thiết, xét đến sự gián đoạn năng lực lọc dầu tại Trung Đông - khu vực vốn là một phần then chốt trong nguồn cung các sản phẩm tinh chế toàn cầu, không chỉ riêng nhiên liệu bay mà còn cho cả các sản phẩm khác nữa”, ông Walsh nói.
Phát biểu của Tổng giám đốc IATA chỉ ra một thực tế khốc liệt của thị trường nhiên liệu hàng không năm 2026: Việc thông tuyến vận tải (eo biển Hormuz) chỉ là bước đầu. Vấn đề thực sự nằm ở chuỗi giá trị hạ nguồn (downstream). Khi các nhà máy lọc dầu tại Trung Đông bị gián đoạn hoạt động, hệ quả là sự thiếu hụt thành phẩm (nhiên liệu bay) sẽ kéo dài, ngay cả khi dầu thô đã dồi dào trở lại. Điều này giải thích tại sao giá vé máy bay có thể vẫn neo cao dù giá dầu thô thế giới giảm xuống dưới 100 USD/thùng sau lệnh ngừng bắn.
Các hãng hàng không châu Á phải cắt giảm tần suất bay
Tình trạng khan hiếm nhiên liệu bay do xung đột tại Trung Đông đang buộc các hãng hàng không châu Á phải cắt giảm tần suất bay, thực hiện kỹ thuật nạp dư nhiên liệu tại điểm đi và thêm các điểm dừng kỹ thuật để tiếp dầu. Những nỗ lực ứng phó này bồi thêm áp lực lên ngành hàng không, vốn đang phải gánh chịu cú sốc từ việc giá nhiên liệu bay đã tăng vọt gấp hai lần.
Việt Nam, Myanmar và Pakistan - những thị trường thu nhập thấp và thâm hụt nguồn cung đang là những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi các đối tác cung ứng lớn thay đổi chính sách. Việc Trung Quốc, Thái Lan dừng xuất khẩu và Hàn Quốc siết chặt sản lượng ở mức của năm trước đã giáng một đòn mạnh vào nỗ lực duy trì hoạt động hàng không của các nước này.
Ông Walsh cho biết, nếu dầu thô bắt đầu lưu thông trở lại, ông "muốn tin rằng" Trung Quốc cũng như Hàn Quốc sẽ khởi động lại việc xuất khẩu các sản phẩm tinh chế.
“Vì vậy, năng lực (lọc dầu) luôn sẵn có một khi chúng ta có dòng dầu thô lưu thông, nhưng sẽ mất một chút thời gian. Và với việc mức chênh lệch giá tinh chế (crack spread) đang ở mức cao như hiện nay, tôi nghĩ đó sẽ là động lực để các nhà máy lọc dầu tăng sản lượng nhiên liệu bay”, ông Walsh nhận định.