Màn IPO lịch sử của SpaceX mở ra thời đại mới của ngành hàng không-vũ trụ

Theo tiết lộ của các nguồn tin với Bloomberg và Reuters, SpaceX đã tiến hành các bước đầu tiên cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) được chờ đợi từ lâu. Công ty đặt mục tiêu định giá hơn 2.000 tỷ USD, tăng gần 2/3 chỉ trong vài tháng so với mức khoảng 1,25 nghìn tỷ USD sau thương vụ sáp nhập với xAI hồi tháng 2.

Ở mức định giá mới, SpaceX không chỉ vượt qua các công ty về hàng không vũ trụ mà còn vượt qua hầu hết các doanh nghiệp trong chỉ số S&P 500, chỉ đứng sau một số “ông lớn” công nghệ như Nvidia, Apple, Alphabet, Microsoft và Amazon. Theo tiêu chí này, SpaceX thậm chí sẽ có giá trị cao hơn Meta Platforms và cả Tesla - hai thành viên còn lại trong nhóm “Magnificent 7”.

Song song với đó, theo hai nguồn tin thân cận, SpaceX đã thảo luận với Public Investment Fund (PIF) của Saudi Arabia về việc quỹ này có thể đầu tư khoảng 5 tỷ USD như một cổ đông chiến lược trong đợt IPO.

Khoản đầu tư này được cho là nhằm hạn chế sự pha loãng cổ phần hiện tại của PIF - vốn đang nắm giữ dưới 1% tại SpaceX. Các nguồn tin nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra và chưa có quyết định cuối cùng, đồng thời yêu cầu giấu tên vì tính chất nhạy cảm.

Các nhà đầu tư chiến lược thường cam kết nắm giữ cổ phần dài hạn trước IPO, qua đó củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ nhu cầu cho đợt chào bán.

Theo Bloomberg và CNBC, SpaceX đã nộp hồ sơ IPO theo hình thức bảo mật và có thể niêm yết ngay trong tháng 6 hoặc cuối năm nay. Nếu thành công, công ty có thể huy động tới 75 tỷ USD - vượt xa kỷ lục 29 tỷ USD của Saudi Aramco năm 2019 và cả thương vụ 22 tỷ USD của Alibaba năm 2014.

Công ty đã lựa chọn các ngân hàng lớn như Bank of America, Citigroup, Goldman Sachs, JPMorgan Chase và Morgan Stanley làm đơn vị bảo lãnh chính, đồng thời lên kế hoạch gặp gỡ nhà đầu tư và tổ chức các buổi “thăm dò thị trường” trong những tuần tới.

Nguồn vốn huy động dự kiến sẽ phục vụ các kế hoạch đầy tham vọng của Musk, bao gồm xây dựng trung tâm dữ liệu AI trong không gian và một nhà máy trên Mặt Trăng. Một trong những dự án trọng điểm là Terafab - nhà máy sản xuất chip phục vụ robot và AI, do Tesla và SpaceX cùng vận hành.

Ông Musk cho rằng ngành bán dẫn hiện nay phát triển quá chậm, không đáp ứng được nhu cầu khổng lồ mà ông dự báo, nên việc tự xây dựng nhà máy sản xuất chip Terafab là cần thiết. Mục tiêu của dự án là đạt công suất tính toán khổng lồ lên tới 1 terawatt mỗi năm.

Ngoài lĩnh vực tên lửa tái sử dụng và vận chuyển không gian, SpaceX còn sở hữu Starlink - mạng Internet vệ tinh lớn nhất thế giới. Công ty cũng đã giành các hợp đồng trị giá khoảng 6 tỷ USD từ NASA, Bộ Quốc phòng Mỹ và các cơ quan chính phủ khác trong 5 năm qua.

Song song, SpaceX đang phát triển Starship - tên lửa thế hệ mới có khả năng tái sử dụng hoàn toàn. Musk cho biết chuyến bay thử nghiệm tiếp theo của Starship V3 sẽ diễn ra vào tháng 5, sau nhiều lần trì hoãn để tích hợp các nâng cấp phục vụ chương trình Artemis của NASA.

Dù triển vọng rất lớn, các chuyên gia cảnh báo thương vụ vẫn phụ thuộc nhiều vào điều kiện thị trường. Theo bà Reena Aggarwal, giáo sư tài chính tại Đại học Georgetown: “IPO vẫn có thể thất bại nếu thị trường biến động mạnh.”

Hiện tại, chứng khoán Mỹ đang chịu áp lực từ căng thẳng địa chính trị và giá dầu tăng cao, khiến chỉ số Nasdaq giảm mạnh trong thời gian gần đây.

Các nguồn tin cũng nhấn mạnh rằng mọi chi tiết của thương vụ - từ định giá đến quy mô huy động - vẫn có thể thay đổi trước khi chính thức niêm yết.

Với quy mô chưa từng có, thương vụ IPO của SpaceX không chỉ là phép thử lớn đối với thị trường vốn toàn cầu, mà còn có thể định hình lại cách các công ty công nghệ - vũ trụ huy động nguồn lực cho những tham vọng vượt ra ngoài Trái Đất.

Trung Kiên