Sân bay Phù Cát: Đẩy nhanh tiến độ đường băng số 2, hạn chế 'bão bụi' cho người dân
Với mục tiêu đón các chuyến bay quốc tế từ giữa năm 2026, dự án sửa chữa, nâng cấp sân bay Phù Cát vừa phải đẩy nhanh tiến độ nhưng cần triển khai các giải pháp đảm bảo môi trường cho người dân .
Sân bay Phù Cát (thuộc tỉnh Gia Lai), vốn được biết đến với tên gọi cũ Gò Quánh, từng là điểm trung chuyển chiến lược của Không quân Mỹ từ năm 1967, phục vụ các chiến dịch tấn công miền Trung - Tây Nguyên và miền Bắc Việt Nam. Sau năm 1975, khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, sân bay trở thành trung tâm huấn luyện phi công tiêm kích dưới quản lý của Bộ Quốc phòng.
Đến năm 1984, sau khi sân bay Quy Nhơn ngừng vận chuyển hàng không dân dụng, Phù Cát chính thức mở rộng khai thác các chuyến bay dân dụng, đặt nền móng cho vai trò hiện nay, vừa phục vụ kinh tế địa phương, vừa đảm bảo quốc phòng.
Hiện sân bay có một đường băng dài hơn 3.000 m, rộng 45 m, đủ sức tiếp nhận các chuyến bay thương mại nội địa. Tuy nhiên, do đường băng này hiện đã quá hạn khai thác và xuống cấp nghiêm trọng, do đó địa phương đề xuất đầu tư thêm đường băng thứ hai.
Khi hoàn thành đường băng số 2, sân bay Phù Cát có thể tiếp nhận các chuyến bay charter quốc tế, từng bước mở các đường bay mới, góp phần gia tăng lượng khách du lịch đến Gia Lai trong năm 2026.
Tầm quan trọng chiến lược của dự án
Dự án xây dựng đường cất hạ cánh số 2 tại Sân bay Phù Cát chính thức khởi công từ ngày 2/9/2025, dự kiến hoàn thành trong 12 tháng. Đây là một trong những dự án trọng điểm nhằm nâng cao năng lực khai thác của sân bay, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của khu vực Tây Nguyên.
Với tổng mức đầu tư hơn 3.245 tỷ đồng từ nguồn vốn Trung ương và địa phương, thời gian thực hiện từ năm 2025-2028. Dự án do liên danh Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn, Tổng công ty Xây dựng công trình hàng không ACC và Công ty TNHH Đầu tư xây dựng DACINCO thực hiện, nhằm đáp ứng khai thác các loại tàu bay Code C như A320, A321 và các máy bay tương đương.
Theo quy hoạch, giai đoạn 2021-2030, sân bay Phù Cát sẽ đạt công suất khoảng 5 triệu hành khách và 12.000 tấn hàng hóa mỗi năm, trong đó có việc xây mới nhà ga T3 với công suất phục vụ khoảng 3,5 triệu khách/năm. Nhìn xa hơn, đến năm 2050, công suất dự kiến đạt 7 triệu hành khách và 27.000 tấn hàng hóa mỗi năm, khai thác các loại máy bay Code C và tương đương, đồng thời mở rộng nhà ga T3 để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng.
Đầu tháng 3 vừa qua, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã trực tiếp kiểm tra dự án, yêu cầu hoàn thành đúng tiến độ và đảm bảo chất lượng.
Trên công trường hiện có khoảng 500 người tham gia, gồm 40 kỹ sư và 460 công nhân kỹ thuật, lái xe, vận hành máy móc cùng nhiều thiết bị thi công.
Các nhà thầu tổ chức 10 mũi thi công nền đường, với khối lượng đất đắp đạt khoảng 40.000 m³/ngày, tương ứng giá trị khoảng 7 tỷ đồng; lũy kế đến nay đã hoàn thành khoảng 2,1 triệu m³ đất nền. Để bảo đảm tiến độ và tranh thủ thời tiết thuận lợi, nhà thầu sẽ tăng thêm 3 mũi thi công kết cấu móng mặt đường, tổ chức làm việc theo 3 ca, 4 kíp.
Theo kế hoạch, nền đường khu vực đường cất hạ cánh và đường lăn sẽ hoàn thành trong tháng 3/2026, móng cấp phối đá dăm hoàn thiện trong tháng 5, mặt bê tông đường cất hạ cánh và đường lăn hoàn thành trong tháng 6 và bay hiệu chuẩn dự kiến trong tháng 7/2026.
Báo cáo với Thủ tướng, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn cho biết kế hoạch ban đầu dự án hoàn thành vào ngày 30/9, nhưng tỉnh đang tập trung đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu đưa vào khai thác từ ngày 30/6. Đại diện chủ đầu tư và đơn vị thi công cam kết thực hiện đúng mốc này.
Qua kiểm tra thực địa, Thủ tướng biểu dương nỗ lực của địa phương, các nhà thầu, đơn vị tư vấn và thiết kế, đồng thời yêu cầu tiếp tục bảo đảm chất lượng, xử lý an toàn các di vật và vật liệu còn sót lại trên công trường.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh, mặc dù trước đây từng có nhiều ý kiến lo ngại khi giao dự án lớn cho địa phương làm chủ đầu tư, thực tế triển khai cho thấy tỉnh Gia Lai đã tổ chức thực hiện tốt, thể hiện hiệu quả của cơ chế phân cấp, phân quyền đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát, minh bạch, tránh tiêu cực và lợi ích nhóm.
"Cú hích" chiến lược từ đường băng cất hạ cánh số 2
Vừa qua, Cục Hàng không Việt Nam đã gửi văn bản chính thức tới UBND tỉnh Gia Lai về việc triển khai dự án xây dựng đường cất hạ cánh số 2 cùng các hạng mục đồng bộ tại Cảng hàng không Phù Cát - một dự án được coi là bước ngoặt chiến lược nâng tầm năng lực khai thác của sân bay.
Đặc biệt, đường cất hạ cánh số 2 được xây dựng song song với đường băng hiện hữu, cách 215 m về phía Tây, với chiều dài 3.048 m và bề rộng 45 m, đủ tiêu chuẩn phục vụ các chuyến bay dân dụng tầm trung và lớn, đồng thời giảm tải áp lực khai thác cho đường băng hiện tại, đặc biệt vào những giai đoạn cao điểm.
Hệ thống giao thông trên mặt đất cũng được nâng cấp với bốn đường lăn nối và hai đường lăn thoát nhanh, giúp điều tiết máy bay hiệu quả, rút ngắn thời gian chờ cất hạ cánh và giảm nguy cơ trễ chuyến.
Công trình còn bao gồm hệ thống thoát nước đồng bộ, từ mương dọc, cống ngầm, rãnh thấm đến các hố ga đấu nối, đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật, tránh ngập úng và duy trì an toàn khai thác trong mùa mưa.
Bên cạnh đó, hệ thống đèn tiếp cận CAT I, CAT II, biển báo, chiếu sáng, quan trắc khí tượng tự động và các thiết bị điện đồng bộ được trang bị đầy đủ, giúp sân bay hoạt động ổn định trong mọi điều kiện thời tiết, nâng cao độ an toàn cho các chuyến bay dân dụng và quân sự.
Cục Hàng không Việt Nam đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai, nhằm vừa bảo đảm an toàn bay trong quá trình thi công, vừa hoàn tất các thủ tục đưa đường cất hạ cánh số 2 vào khai thác, trong đó có việc công bố tin tức hàng không quốc tế.
Đường băng số 2 không chỉ là hạng mục kỹ thuật mà còn là cú hích chiến lược, mở ra khả năng phục vụ các chuyến bay charter quốc tế, tăng cường năng lực kết nối Tây Nguyên với các điểm đến trong nước và quốc tế, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành du lịch, logistics và tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững của Cảng hàng không Phù Cát trong tương lai.
Mặc dù hiện nay Phù Cát chỉ được quy hoạch là sân bay nội địa và chưa khai thác các đường bay thẳng quốc tế, tuy nhiên theo ông Võ Huy Cường, Phó tổng giám đốc Bamboo Airways khẳng định, sân bay hoàn toàn đủ điều kiện phục vụ chuyến bay quốc tế nếu được bố trí luồng riêng tại nhà ga, bổ sung khu vực xuất nhập cảnh, hải quan và kiểm dịch, giúp các hãng hàng không đón khách thuận lợi.
Ông Cường cũng lưu ý, việc Gia Lai sở hữu hai sân bay là Phù Cát và Pleiku tạo sự bổ trợ lẫn nhau khi một sân bay gặp sự cố, hành khách vẫn có thể tiếp cận vùng cao nguyên. Tuyến quốc lộ 19 kết nối hai sân bay cũng thuận tiện cho du khách khám phá đa dạng các điểm du lịch từ biển đến cao nguyên, mở ra cơ hội phát triển du lịch toàn diện cho khu vực.
Nỗ lực vượt tiến độ nhưng không được ảnh hưởng dân sinh
Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai thông tin, dự án xây dựng đường cất hạ cánh số 2 tại Sân bay Phù Cát đòi hỏi khoảng 5 triệu m³ đất san lấp. Với khối lượng đất khổng lồ này, việc thi công gấp rút khiến bụi bẩn phát sinh là điều khó tránh khỏi.
Để giảm bụi, đơn vị thi công đã bố trí 11 xe tưới nước dọc các tuyến đường vận chuyển, tuy nhiên, tình trạng nắng nóng kéo dài khiến nước vừa tưới đã nhanh chóng bốc hơi, hiệu quả giảm bụi chưa thực sự rõ rệt.
Từ tháng 8/2025, khi công trình bước vào giai đoạn san lấp và chuẩn bị đường băng để đón máy bay lớn, lượng bụi từ hoạt động thi công đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng. Theo UBND phường An Nhơn, mỗi ngày có khoảng 300-350 xe tải chở đất từ các mỏ về công trường, hoạt động liên tục từ 6h sáng đến 21h30 tối.
Quãng đường vận chuyển kéo dài hàng chục km, chủ yếu đi qua quốc lộ 19B và tỉnh lộ 638, khiến mặt đường nhanh chóng phủ kín bụi đất, đặc biệt trong điều kiện nắng nóng gay gắt. Hơn 80 hộ dân sống dọc các tuyến đường này bị ảnh hưởng trực tiếp. Dù chính quyền địa phương nhiều lần kiến nghị đơn vị thi công thực hiện các biện pháp khắc phục, tình trạng bụi bẩn vẫn chưa được cải thiện.
Theo phản ánh của VnExpress, chị Đỗ Thị Kim Hương, chủ cửa hàng giải khát kiêm tạp hóa tại tổ dân phố Tân Nghi, cho biết cửa hàng gần như lúc nào cũng phải đóng kín cửa để hạn chế bụi. Chị dùng nylon phủ kín tất cả hàng hóa, từ bánh kẹo, mì gói đến các vật dụng sinh hoạt, nhưng lớp bụi mịn vẫn len lỏi vào bên trong.
Chi Hương chia sẻ thêm dù gia đình đã bịt kín các lỗ thông gió nhưng bụi vẫn vào được. Khách đến thấy đồ ăn, nước uống dính bụi là quay đi ngay. Chị cũng đồng thời lo lắng về sức khỏe của các con nhỏ sống trong cảnh bụi bủa vây.
Bên cạnh đó, những ngày này, thời tiết nắng gắt càng khiến bụi bốc lên dày đặc, tạo thành những “cơn bão bụi” hạn chế tầm nhìn, không khí ngột ngạt. Dòng xe tải nối đuôi nhau chạy qua quốc lộ 19B và tỉnh lộ 638, bụi đất phủ dày mặt đường và cuốn thẳng vào nhà dân hai bên. Hiện nay, dự án đã hoàn thành khoảng 60% khối lượng san lấp, dự kiến tình trạng bụi sẽ giảm khi quá trình vận chuyển đất kết thúc sau khoảng hai tháng nữa.
Về vấn đề này, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đã yêu cầu Ban Quản lý Dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh phải có phương án tổ chức hoạt động vận chuyển vật liệu phục vụ Dự án phù hợp để hạn chế tối đa ảnh hưởng đến người dân.
Kịp thời khắc phục ngay các hư hỏng trên các tuyến đường phục vụ thi công, thường xuyên tưới nước để hạn chế bụi bẩn gây ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân.
Chủ trì, phối hợp làm việc với các nhà thầu thi công, doanh nghiệp vận tải phục vụ thi công dự án và các đơn vị có liên quan, yêu cầu tất cả các tài xế phải tuân thủ nghiêm túc quy định về an toàn giao thông, vệ sinh môi trường, che chắn phương tiện, sử dụng còi xe... Phương tiện trước khi đi ra khỏi mỏ, công trường tham gia lưu thông phải được vệ sinh sạch sẽ.
Chủ tịch UBND tỉnh giao chủ đầu tư phối hợp với các nhà thầu thi công, địa phương có liên quan làm việc cụ thể để thống nhất việc hỗ trợ hợp lý cho các hộ dân bị ảnh hưởng trực tiếp do việc vận chuyển vật liệu đất đắp gây ra trên các tuyến đường phục vụ thi công.
Thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh về hỗ trợ các hộ dân bị ảnh hưởng trực tiếp, chủ đầu tư đã phối hợp với địa phương và nhà thầu rà soát, chi tiền hỗ trợ. Đến nay, gần 800 hộ dân dọc tuyến ĐT 638 và đường vào mỏ đất đã được hỗ trợ, mỗi hộ 3 triệu đồng, tổng số tiền gần 2,4 tỷ đồng.