Nhiều nước châu Á kích hoạt chính sách khẩn cấp giữ ổn định thị trường nhiên liệu

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang đẩy thị trường nhiên liệu toàn cầu vào giai đoạn biến động khó lường. Việc giá nhiên liệu duy trì ở mức cao không chỉ ảnh hưởng đến ngành hàng không mà còn tác động trực tiếp đến hoạt động của toàn nền kinh tế.

Đứng trước rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng, chính phủ nhiều quốc gia ở châu Á đã nhanh chóng ban hành các chính sách nhằm ổn định an ninh năng lượng.

Singapore hoãn thu phụ phí nhiên liệu xanh

Vốn được biết đến là quốc gia tiên phong trong các cam kết bảo vệ môi trường, Singapore từng lên kế hoạch về việc bắt buộc áp dụng phụ phí nhiên liệu hàng không bền vững (Sustainable Aviation Fuel - SAF) đối với các chuyến bay khởi hành từ sân bay quốc tế Changi.

Tuy nhiên, trước bối cảnh giá dầu thô thế giới không ngừng leo thang, Cơ quan Hàng không dân dụng Singapore (CAAS) đã chính thức thông báo hoãn việc thu khoản phụ phí nhiên liệu xanh cho hàng không.

Tổng giám đốc CAAS Han Kok Juan nhấn mạnh: "Chúng tôi đang tạm thời điều chỉnh một cách thực tế trước tình hình hiện tại".

Hiện tại, giá nhiên liệu SAF trên thị trường đắt gấp 3 - 5 lần so với nhiên liệu bay Jet A-1 truyền thống. Các hãng hàng không phải gánh thêm khoản chi phí chuyển đổi xanh khổng lồ trong thời điểm "bão giá" sẽ đẩy chi phí vận hành vượt ngưỡng.

Hệ quả tất yếu là các hãng bay sẽ buộc phải tăng giá vé, ảnh hưởng trực tiếp đến khách bay và giảm sức cạnh tranh của Changi trong vai trò là trung tâm trung chuyển hàng không cốt lõi của khu vực.

Bằng việc tạm gác lại mục tiêu môi trường trong thời gian ngắn, Singapore quyết định gỡ bỏ rào cản phụ phí này để giúp các hãng duy trì dải giá vé ở mức hợp lý, từ đó tiếp tục kích cầu du lịch thương mại quốc tế và bảo vệ vững chắc thị phần của quốc gia giữa thời điểm nhạy cảm.

Nhật Bản trợ giá nhiên liệu bay bằng ngân sách dự phòng

Nhật Bản đã xây dựng một hệ thống dự trữ dầu chiến lược quy mô lớn, được thiết kế không chỉ để ứng phó khẩn cấp, mà còn nhằm ổn định thị trường trong dài hạn. Đây chính là điểm khác biệt quan trọng trong cách tiếp cận chính sách của đất nước mặt trời mọc so với nhiều quốc gia khác.

Hệ thống dự trữ dầu của Nhật Bản có ba tầng, bao gồm dự trữ của nhà nước, dự trữ bắt buộc của doanh nghiệp và dự trữ hợp tác với các quốc gia sản xuất dầu.

Ở tầng thứ nhất, chính phủ trực tiếp nắm giữ lượng dự trữ quốc gia tương đương khoảng 140 đến 150 ngày tiêu dùng. Tầng thứ hai là dự trữ của khu vực doanh nghiệp, trong đó các công ty lọc dầu và nhập khẩu buộc phải duy trì lượng dự trữ tương đương khoảng 70 ngày tiêu thụ. Tầng thứ ba là dự trữ chung với các quốc gia sản xuất, được lưu trữ ngay trên lãnh thổ Nhật Bản nhưng thuộc sở hữu của các đối tác nước ngoài.

Nhận thức rõ mức độ nghiệm trọng khi chi phí nhiên liệu tăng mạnh đối với toàn bộ nền kinh tế và đặc biệt là mạng lưới giao thông vận tải hiện nay, chính phủ Nhật Bản đã quyết định kích hoạt quỹ bình ổn khẩn cấp.

Đồng thời, Chính phủ Nhật Bản đã '"bơm" thêm hơn 810 tỷ yên (tương đương hơn 5 tỷ USD) từ nguồn ngân sách dự phòng để bình ổn giá nhiên liệu. Bằng việc trợ cấp ngân sách để trợ giá từ khâu bán buôn, chính sách của Nhật Bản đã phần nào tạo một điểm tựa vững chắc ngành hàng không.

Hàn Quốc phát động chiến dịch tiết kiệm năng lượng

Tại Hàn Quốc, nhằm ứng phó với nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu mỏ toàn cầu, chính phủ nước này đã áp dụng quy định luân phiên phương tiện bắt buộc đối với khu vực công, đồng thời kêu gọi các biện pháp tiết giảm năng lượng toàn diện từ ngày 25/3.

Hưởng ứng định hướng này, hàng loạt tập đoàn hàng đầu đã nhanh chóng vào cuộc. Tiên phong là Samsung với cam kết tự nguyện áp dụng chế độ luân phiên phương tiện cá nhân (hạn chế theo đuôi biển số xe) tại tất cả các cơ sở trong nước. Doanh nghiệp này cũng quyết liệt đóng cửa các bãi đỗ xe vào ngày nghỉ, cắt giảm 50% hệ thống chiếu sáng ngoài trời và siết chặt kỷ luật sử dụng điện tại văn phòng.

Làn sóng này nhanh chóng lan rộng khi SK Group và HD Hyundai cũng lập tức kích hoạt các quy định tương tự. Tại SK Group, quy định luân phiên xe 5 ngày/lần được áp dụng triệt để. Hệ thống điều hòa nhiệt độ tại nơi làm việc cũng bị kiểm soát gắt gao: không dưới 26°C vào mùa hè và không vượt quá 18°C vào mùa đông. Trước đó, HD Huyndai công bố hạn chế sử dụng phương tiện theo chu kỳ 10 ngày.

Giới chuyên gia nhận định, sự nhập cuộc đồng bộ của các "ông lớn" kinh tế không chỉ giải tỏa áp lực năng lượng trong ngắn hạn, mà còn là bước đi chiến lược giúp nâng cao năng lực quản trị bền vững và sức chống chịu của toàn bộ nền kinh tế Hàn Quốc trước những biến động bên ngoài.

Thái Lan tung gói 7 biện pháp khẩn cấp

Trong bối cảnh quỹ nhiên liệu quốc gia đối mặt với tình trạng thâm hụt nặng nề, Chính phủ Thái Lan buộc phải chấp nhận để giá bán lẻ nhiên liệu trong nước tăng lên nhằm giảm bớt gánh nặng ngân sách.

Tuy nhiên, để tránh gánh nặng quá lớn đè lên cho toàn nền kinh tế, ngay trong ngày 26/3, Thái Lan đã chính thức công bố gói bảy biện pháp khẩn cấp. Trọng tâm của gói giải pháp này là việc hỗ trợ trực tiếp cho người dân thông qua thẻ phúc lợi nhà nước.

Cụ thể, mức trợ cấp mua hàng thiết yếu sẽ được nâng từ 300 baht lên 400 baht/tháng (khoảng 11 USD). Đồng thời, Bộ Tài chính nước này đang rà soát thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu để đưa ra phương án cắt giảm phù hợp, giúp hạ nhiệt chi phí nhiên liệu đầu vào.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, Ngân hàng Tiết kiệm Chính phủ (GSB) sẽ kích hoạt gói tín dụng ưu đãi trị giá 10 tỷ baht (khoảng 274 triệu USD) nhằm hỗ trợ thanh khoản cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) đang chịu áp lực từ chi phí vận hành tăng cao.

Bên cạnh các gói tài chính chung, những chính sách hỗ trợ đặc thù cũng được triển khai trên diện rộng. Về nông và ngư nghiệp, thông qua chương trình "Lá cờ Xanh", chính phủ sẽ trợ giá phân bón và khuyến khích ngư dân sử dụng dầu Diesel B20 với mức giá rẻ hơn từ 5-6 baht/lít (khoảng 0,14 - 0,16 USD).

Về lĩnh vực vận tải, Bộ Giao thông Vận tải trực tiếp giám sát các gói hỗ trợ cho tài xế xe tải, xe buýt và xe ôm công nghệ để đảm bảo chuỗi cung ứng không bị đứt gãy. Về xây dựng và công nghiệp, Chính phủ cho phép gia hạn tiến độ các dự án bị ảnh hưởng bởi thiếu hụt nhiên liệu, nhằm giảm bớt áp lực bồi thường cho nhà thầu.

Việc bình ổn giá cả 66 mặt hàng thiết yếu và đảm bảo nguồn cung nhiên liệu được xem là những trợ lực kịp thời, giúp giữ vững sự ổn định kinh tế nội địa bất chấp những biến động phức tạp của thị trường thế giới.

Philippines tuyên bố tình trạng khẩn cấp

Đứng trước áp lực của chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy và giá nhiên liệu leo thang không ngừng, quốc gia Đông Nam Á này đã phải đối mặt với tình thế ngặt nghèo nhất khi buộc phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia.

Theo các báo cáo và số liệu cập nhật mới nhất, lượng xăng dầu dự trữ chiến lược của Philippines hiện đã chạm mức báo động đỏ. Ngày 24/3, Bộ Năng lượng Philippines cho biết họ có đủ xăng dự trữ để dùng trong 53 ngày, đủ dầu diesel cho 46 ngày và đủ nhiên liệu máy bay cho khoảng 39 ngày. Giá dầu diesel đã tăng gấp đôi kể từ khi xung đột ở Trung Đông xảy ra, vượt quá 120 peso/1 lít, tương đương 2 USD.

Sự phụ thuộc nặng nề vào nguồn cung bên ngoài, với 90% lượng dầu mỏ nhập khẩu từ Trung Đông, đã đẩy an ninh năng lượng của Manila vào thế rủi ro cao trước các đợt leo thang địa chính trị.

Nền kinh tế Philippines phụ thuộc rất nhiều vào kiều hối từ người lao động ở nước ngoài. Theo ngân hàng trung ương Philippines, năm 2024, kiều hối từ Trung Đông chiếm khoảng 18% tổng số kiều hối. Giới chức lo ngại xung đột sẽ cản trở dòng tiền từ lực lượng lao động tại hải ngoại, vốn chiếm tới 18% tổng kiều hối quốc gia.

"Việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia sẽ cho phép chính phủ thực hiện các biện pháp ứng phó và phối hợp theo luật hiện hành để giải quyết các rủi ro do sự gián đoạn trong nguồn cung năng lượng toàn cầu và nền kinh tế trong nước gây ra", Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. phát biểu.

Trước áp lực kép, Chính phủ Philippines đã khẩn cấp kích hoạt "lá chắn" tài chính vĩ mô. Tổng thống đã chỉ đạo Bộ Tài chính và Ngân hàng Trung ương phối hợp giám sát chặt chẽ mọi biến động của đồng nội tệ (peso) và dòng vốn kiều hối. Đồng thời thiết lập sẵn các kịch bản dự phòng nhằm bảo vệ sức mua của người dân và duy trì thanh khoản cho nền kinh tế.

Thanh Dung