Quốc tế

Được FAA 'bật đèn xanh' cho dự án 15 tỷ USD, Boeing vẫn đau đầu vì rủi ro linh kiện

Trung Kiên 19/03/2026 15:27

Trong khi đón tin vui từ Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ở dự án sản xuất máy bay trị giá 15 tỷ USD, Boeing lại đối mặt với rủi ro tiềm tàng đứt chuỗi cung ứng linh kiện bởi khủng hoảng Trung Đông.

Boeing được "bật đèn xanh" ở dự án 15 tỷ USD

Theo đó, ngày 18/3, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã cho phép Boeing tiếp tục đưa dòng máy bay phản lực Boeing 777-9 bị trì hoãn từ lâu vào giai đoạn thử nghiệm chứng nhận thứ tư.

Việc FAA bật đèn xanh cho nhà sản xuất máy bay Mỹ diễn ra một ngày sau khi Giám đốc tài chính của Boeing, Jay Malave, tuyên bố tại hội nghị nhà đầu tư rằng công ty đã nhận được sự chấp thuận cho giai đoạn chứng nhận thứ ba.

Boeing 777-9 là mẫu máy bay đầu tiên trong dòng máy bay phản lực 777X mới bị trì hoãn kéo dài của Boeing, với khoản chi phí phát triển lên tới 15 tỷ USD, hiện đang chậm tiến độ tới 6 năm.

Boeing 777X kế nhiệm các dòng Boeing 747 và Boeing 777, và cùng với dòng 787 Dreamliner, tạo nên dòng máy bay thân rộng của Boeing dành cho các chuyến bay đường dài. Nhà sản xuất máy bay Mỹ từ lâu đã thống trị thị trường máy bay thân rộng dành cho các chuyến bay đường dài, nhưng hiện đang phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ đối thủ châu Âu Airbus.

1(2).jpg
Dự án dòng máy bay Boeing 777X tiêu tốn tới 15 tỷ USD nhưng đã chậm tiến độ tới 6 năm.

Theo một tài liệu của công ty mà Reuters có được vào đầu tháng 2/2026, Boeing có kế hoạch thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của chiếc Boeing 777X phiên bản sản xuất vào tháng 4 và dự kiến ​​sẽ được giao hàng lần đầu vào năm tới.

Đội máy bay thử nghiệm Boeing 777X đã tích lũy số giờ bay nhiều hơn bất kỳ chương trình nào khác của Boeing, nhưng nhà sản xuất máy bay này vẫn đang cố gắng để Cục Hàng không Liên bang (FAA) cấp chứng nhận cho máy bay. Các yêu cầu chứng nhận bao gồm thử nghiệm bằng máy bay sản xuất được cấu hình như thể đã sẵn sàng để giao hàng.

"Ngoài đội máy bay thử nghiệm chuyên dụng, một số máy bay sản xuất sẽ hỗ trợ các hoạt động thử nghiệm không yêu cầu thiết bị và dụng cụ đặc thù dành cho thử nghiệm bay", một phát ngôn viên của Boeing cho biết.

Đối mặt thử thách từ khủng hoảng Trung Đông

Dù được FAA "bật đèn xanh" ở dự án 15 tỷ USD, tuy nhiên kế hoạch sản xuất và bàn giao máy bay của Boeing cũng đang đối mặt với những thách thức lớn bởi tác động tiêu cực từ cuộc khủng hoảng tại Trung Đông.

2(2).jpg
Boeing đang đánh giá những rủi ro tiềm tàng đối với chuỗi cung ứng của mình bởi tác động của cuộc xung đột tại Trung Đông.

Hiện nhà sản xuất máy bay Mỹ đang đánh giá những rủi ro tiềm tàng đối với chuỗi cung ứng của mình khi cuộc xung đột ở Trung Đông bắt đầu làm gián đoạn các hành lang vận tải toàn cầu quan trọng.

Ngay đầu tháng 3, Boeing đã yêu cầu các nhà cung cấp xem xét liệu hoạt động vận tải hay hậu cần có bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột Trung Đông hay không. Mặc dù khu vực này không phải là nguồn cung cấp linh kiện máy bay chính, nhưng nó đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển các bộ phận giữa các châu lục.

Chuỗi cung ứng của riêng Boeing bao gồm hàng ngàn công ty trên toàn thế giới, cho thấy sản xuất phụ thuộc như thế nào vào hệ thống hậu cần thông suốt. Ngay cả những sự chậm trễ nhỏ trong vận chuyển cũng có thể làm gián đoạn lịch trình lắp ráp và thời gian giao hàng. Trong trường hợp này, mối lo ngại không phải là việc nhà máy phải ngừng hoạt động mà là cách thức vận chuyển các bộ phận.

Cuộc rà soát này không chỉ giới hạn ở các nhà cung cấp trực tiếp của Boeing mà còn bao gồm cả các đối tác cấp thấp hơn có thể phụ thuộc vào các tuyến đường vận chuyển qua Trung Đông.

Những nút thắt về hậu cần gây thêm áp lực cho sản xuất máy bay

Ngành hàng không vẫn đang phải vật lộn với những gián đoạn chuỗi cung ứng xuất hiện lần đầu tiên trong đại dịch COVID-19, bao gồm tình trạng thiếu hụt dai dẳng các linh kiện như chất bán dẫn, vật đúc và phụ tùng động cơ, cũng như thiếu lao động lành nghề. Những hạn chế này đã làm tăng chi phí hàng tỷ USD trên toàn ngành và góp phần làm chậm trễ việc giao máy bay.

Đến nay, nhiều nhà sản xuất vẫn đang hoạt động với lượng dự trữ hạn chế, có nghĩa là ngay cả những gián đoạn nhỏ cũng có thể gây ra những ảnh hưởng lớn. Do đó, việc duy trì tốc độ sản xuất ổn định ngày càng trở nên khó khăn.

3(1).jpg
Emirates là một trong những khách hàng lớn của nhà sản xuất máy bay Mỹ

Một yếu tố phức tạp khác là mối liên hệ chặt chẽ giữa ngành hàng không thương mại và sản xuất quốc phòng. Nhiều nhà cung cấp sản xuất linh kiện cho cả hai lĩnh vực, từ các bộ phận cấu trúc đến các hệ thống tiên tiến.

Trong thời kỳ căng thẳng địa chính trị leo thang, chính phủ có thể yêu cầu các công ty ưu tiên các hợp đồng quân sự. Nếu sự thay đổi đó xảy ra, nó có thể càng làm hạn chế nguồn cung linh kiện cho máy bay thương mại, làm gia tăng áp lực lên chuỗi cung ứng vốn đã mong manh.

Chi phí nhiên liệu tăng cao là một hệ quả khác của cuộc xung đột, ảnh hưởng đến cả các hãng hàng không và các công ty vận tải hàng hóa. Khi chi phí vận chuyển tăng lên, chi phí vận chuyển các bộ phận máy bay cũng tăng theo.

4(1).jpg
Chuỗi cung ứng có thể ảnh hưởng lớn đến kế hoạch sản xuất và giao hàng của Boeing

Kết hợp với các tuyến đường vận chuyển dài hơn, điều này tạo thêm áp lực lên chuỗi cung ứng. Theo thời gian, những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến giá cả máy bay và hiệu quả kinh tế sản xuất.

Những gián đoạn trên quy mô toàn cầu trước đây đã cho thấy ngành sản xuất hàng không vũ trụ đặc biệt nhạy cảm với các vấn đề hậu cần. Chuỗi sản xuất của Boeing vận hành theo nguyên tắc “đúng thời điểm”, vì vậy chỉ cần một chậm trễ nhỏ cũng có thể kéo theo những tác động dây chuyền rộng lớn.

Trung Kiên