Tác động kép khiến các hãng bay "đau đầu" với bài toán bổ sung đội ngũ tiếp viên hàng không
Không chỉ tác động từ việc phải mở rộng đội bay, thêm các hãng mới gia nhập thị trường thì nhân sự tiếp viên hàng không càng hiếm khi không ít người chuyển nghề do bị kiệt sức khi phải đối mặt áp lực kéo dài và những đánh đổi thầm lặng.
Các hãng hàng không tại Việt Nam đang đồng loạt triển khai những đợt tuyển dụng quy mô lớn, khiến thị trường tuyển tiếp viên trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, việc bổ sung đội ngũ tiếp viên của nhiều hãng bay không thuận lợi khi ngành hàng không đang phát triển khá nóng, việc đào tạo mới không thể nhanh mà xu hướng tiếp viên có thâm niên chuyển nghề vẫn đang tiếp diễn kể từ sau đại dịch Covid-19.
Nghề “trên mây” bước vào mùa tuyển dụng lớn
Theo kế hoạch tuyển dụng vừa được công bố, Vietnam Airlines sẽ tổ chức các đợt thi tuyển tiếp viên hàng không liên tục từ tháng 3 đến tháng 6/2026.
Riêng trong quý I, hãng dự kiến bổ sung khoảng 500 tiếp viên nhằm phục vụ các đường bay nội địa và quốc tế. Tổng nhu cầu tuyển dụng trong năm 2026 của hãng có thể lên tới hơn 1.200 người - thuộc nhóm đợt tuyển quy mô lớn nhất từ trước tới nay.
Nhu cầu nhân sự tăng mạnh trong bối cảnh hãng chuẩn bị mở rộng đội bay và mạng bay. Vietnam Airlines đã ký hợp đồng mua 50 máy bay Boeing 737-8 và đang trao đổi với các đối tác về khả năng bổ sung thêm khoảng 30 máy bay thân rộng để tăng năng lực khai thác các đường bay trung và dài.
Không chỉ hãng hàng không quốc gia, các hãng bay tư nhân cũng khởi động lại kế hoạch tuyển dụng. Bamboo Airways công bố mục tiêu tuyển khoảng 1.000 tiếp viên từ năm 2026. Trong khi đó, Vietjet Air cũng đang lên kế hoạch bổ sung thêm nhân sự trong năm nay để phục vụ việc mở rộng khai thác.
Các đợt tuyển dụng rầm rộ mở ra cơ hội việc làm cho nhiều lao động trẻ, song sự cạnh tranh cũng ngày càng gay gắt. Trong khi đó, nhiều nhân sự sau nhiều năm gắn bó nay phải đối mặt tình trạng kiệt sức vì những đặc thù riêng của nghề.
Nguyễn Thu Trang, tiếp viên của một hãng hàng không trẻ trong nước, cho biết công việc này mang lại cho cô hình ảnh thành đạt trong mắt nhiều người, nhưng cũng đi kèm những đánh đổi không nhỏ.
Với con trai nhỏ 5 tuổi, cô thường xuyên vắng mặt trong những dịp quan trọng như sinh nhật, Quốc tế Thiếu nhi hay Tết Trung thu. “Những điều này tưởng như rất bình thường với nhiều gia đình lại trở thành điều xa xỉ với tiếp viên hàng không khi lịch bay dày đặc và thời gian làm việc không cố định”, chị Trang chia sẻ.
Một nữ tiếp viên hàng không 38 tuổi, đã gắn bó với nghề suốt 12 năm, cũng từng chia sẻ trên mạng xã hội về những băn khoăn cho tương lai nghề nghiệp. Theo chị, công việc với giờ giấc thất thường khiến sức khỏe và đời sống gia đình bị ảnh hưởng đáng kể.
“Có hôm phải thức xuyên đêm, có hôm dậy từ 3 giờ sáng. Nhiều chuyến bay bị delay nên tổng thời gian trên máy bay có khi còn nhiều hơn thời gian ở nhà”, nữ tiếp viên cho biết.
Hiện chị có hai bé sinh đôi gần 3 tuổi, nhưng việc chăm sóc con cái gặp nhiều khó khăn vì thiếu ngủ và áp lực công việc kéo dài. Điều này khiến chị bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về việc rời nghề để tìm một công việc giờ hành chính ổn định hơn.
Những đánh đổi phía sau giấc mơ “bay”
Thảo Võ, cựu tiếp viên hàng không từng giữ vị trí đoàn phó đoàn tiếp viên của một số hãng bay trong nước, cũng chia sẻ, nghề tiếp viên không chỉ có những hình ảnh lộng lẫy hay cơ hội đi nhiều nơi như nhiều người vẫn nghĩ.
Theo chị, tiếp viên hàng không luôn phải duy trì trạng thái “sẵn sàng”: sẵn sàng mỉm cười đón khách, sẵn sàng trấn an hành khách lo lắng, sẵn sàng xử lý các tình huống bất ngờ trên chuyến bay. Việc liên tục phải kiểm soát cảm xúc và duy trì hình ảnh chuyên nghiệp có thể dẫn đến tình trạng kiệt sức nghề nghiệp, hay còn gọi là burnout.
“Burnout trong ngành hàng không thường đến rất âm thầm. Bạn vẫn hoàn thành nhiệm vụ, vẫn thực hiện đúng quy trình an toàn, nhưng bên trong không còn cảm thấy hào hứng với công việc nữa”, Thảo Võ chia sẻ.
Theo chị, nguyên nhân không chỉ đến từ lịch bay dày đặc hay tình trạng thiếu ngủ do lệch múi giờ, mà còn đến từ áp lực trách nhiệm khi sự an toàn của hàng trăm hành khách phụ thuộc vào sự bình tĩnh của tổ bay.
Ở góc độ đào tạo và định hướng nghề nghiệp, anh Nguyễn Ngọc Hải Anh - Founder lớp định hướng thi tuyển tiếp viên hàng không The Wings, cho rằng số lượng thí sinh tham gia thi tuyển hiện nay vẫn rất đông, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ đặc thù của nghề.
Theo đại diện The Wings, ngành hàng không thường có hai mùa tuyển dụng cao điểm là sau Tết và trước mùa hè. Thông thường, các hãng tuyển dụng từ tháng 6 đến tháng 8 để bắt đầu huấn luyện tiếp viên mới từ tháng 9 đến tháng 12. Sau khi vượt qua vòng tuyển chọn, ứng viên còn phải trải qua từ 2 đến 4 tháng đào tạo trước khi chính thức làm việc.
Dù mở ra nhiều cơ hội trải nghiệm, nghề tiếp viên hàng không cũng đòi hỏi không ít sự hy sinh, đặc biệt là về thời gian dành cho gia đình và sức khỏe cá nhân.
Trong khi đó, mức thu nhập bình quân của tiếp viên hàng không tại Việt Nam hiện nay dao động khoảng 15–25 triệu đồng mỗi tháng, tùy kinh nghiệm và số giờ bay. Nếu so sánh với nhiều ngành nghề khác trên thị trường lao động hiện nay, đây không phải là mức thu nhập quá hấp dẫn.
Thực tế, để có thể gắn bó lâu dài với nghề, tiếp viên hàng không thường cần sự cảm thông và hỗ trợ lớn từ gia đình. Ngay như với anh Hải Anh, cả hai vợ chồng đều từng là tiếp viên hàng không. Khi có con nhỏ, anh quyết định chuyển sang công việc mặt đất để vợ tiếp tục theo đuổi đam mê bay.
“Nhu cầu tuyển dụng cao mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp cho người trẻ, nhưng đây là công việc cần đam mê và chấp nhận đánh đổi khá nhiều, đặc biệt với tiếp viên nữ”, Hải Anh chia sẻ.