Trong nước

"Ván cược" trăm nghìn tỷ của Masterise tại siêu dự án sân bay Gia Bình

Trung Kiên - Sỹ Hiển • 12/03/2026 10:34

Chỉ trong vòng 6 tháng, Masterise Group liên tục có các bước đi tài chính quy mô lớn như: tăng vốn gấp 5 lần, lập doanh nghiệp hạ tầng hơn 40.000 tỷ đồng, giảm mạnh vốn điều lệ tại công ty mẹ... để triển khai dự án sân bay Gia Bình. Đằng sau những động thái này là một sự xoay trục chiến lược của Masterise Group, chuyển trọng tâm từ bất động sản cao cấp sang hạ tầng hàng không.

Từ sân bay chuyên dùng đến cảng hàng không quốc tế 4F

Quá trình hình thành Cảng hàng không quốc tế Gia Bình có thể xem là một trong những hành trình pháp lý đặc biệt nhất của ngành hạ tầng hàng không Việt Nam những năm gần đây. Chỉ trong hơn một năm, dự án đã chuyển từ một sân bay chuyên dùng quy mô nhỏ của Bộ Công an thành một “siêu sân bay” quốc tế cấp 4F - cấp cao nhất theo phân loại của ICAO, có thể tiếp nhận các loại tàu bay lớn như Airbus A380 hay Boeing 747.

Giai đoạn 1: Khởi nguồn là sân bay chuyên dùng (2024)

Ngày 17/9/2024, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 98/QĐ-TTg phê duyệt chủ trương đầu tư dự án xây dựng sân bay Gia Bình giai đoạn 1. Mục tiêu ban đầu là xây dựng sân bay chuyên dùng phục vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu của lực lượng Không quân Công an nhân dân.

Quy mô dự kiến khi đó tương đối khiêm tốn: đường băng dài 1.500m, diện tích khoảng 125ha, chủ yếu phục vụ mục đích an ninh – quốc phòng.

Đến ngày 10/12/2024, lễ khởi công giai đoạn 1 chính thức diễn ra với sự tham dự của Thủ tướng Chính phủ. Đây là dấu mốc quan trọng, đưa dự án từ quyết định trên giấy tờ ra thực địa.

Giai đoạn 2: Nâng cấp thành cảng hàng không lưỡng dụng (2025)

Bước sang năm 2025, trong bối cảnh sân bay Nội Bài tiếp tục chịu áp lực quá tải và vùng Thủ đô được định hướng mở rộng không gian phát triển về phía Đông – Đông Bắc, Chính phủ và các bộ, ngành bắt đầu thảo luận phương án điều chỉnh sân bay Gia Bình thành cảng hàng không lưỡng dụng (kết hợp dân dụng và quốc phòng).

Tháng 8/2025, Chính phủ ban hành cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ đầu tư theo phương thức xã hội hóa, trong đó nhấn mạnh vai trò của nhà đầu tư tư nhân.

Tháng 10/2025, Bộ Xây dựng ký các quyết định quan trọng (QĐ 1672 và QĐ 1737) phê duyệt điều chỉnh quy hoạch. Sân bay Gia Bình được nâng cấp từ cấp 4E lên 4F – bước nhảy vọt về tiêu chuẩn kỹ thuật và quy mô khai thác.

Đến tháng 11/2025, Chính phủ chính thức trình Quốc hội hồ sơ dự án với tổng mức đầu tư gần 200.000 tỷ đồng – một trong những dự án hạ tầng hàng không có quy mô vốn lớn nhất từ trước đến nay.

Giai đoạn 3: Dự án được Quốc hội phê duyệt (12/2025)

Ngày 11/12/2025, Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Nghị quyết phê duyệt: Tổng mức đầu tư hơn 196.000 tỷ đồng, chia làm hai giai đoạn; Mô hình đầu tư 100% vốn ngoài ngân sách (xã hội hóa); Masterise Group được giao làm chủ đầu tư siêu dự án này; Mục tiêu đưa một phần dự án vào vận hành ngay trong năm 2026, hướng tới phục vụ Hội nghị APEC 2027.

Đây là cột mốc xác lập cơ sở pháp lý cao nhất cho dự án, đồng thời mở ra giai đoạn triển khai chi tiết: lập báo cáo nghiên cứu khả thi, quy hoạch 1/2000 và 1/500, đánh giá tác động môi trường, giải phóng mặt bằng và thu xếp vốn.

Thành lập năm 2007 với tên gọi ban đầu là Công ty Cổ phần Đầu tư Thảo Điền, tiền thân của Masterise Group, doanh nghiệp này từng được biết đến chủ yếu qua các dự án bất động sản cao cấp tại TP HCM như: Masteri Thảo Điền, Millennium, Lumiere Riverside hay Grand Marina Saigon. Mô hình hoạt động nhiều năm qua mang đặc trưng của một “holding tinh gọn”: pháp nhân tập đoàn có quy mô nhân sự hạn chế, còn các dự án được triển khai thông qua hệ sinh thái công ty con như Masterise Homes, Masterise Services, Masterise Hotels…

Năm 2025, Masterise đã khiến nhiều người bất ngờ khi đề xuất làm chủ đầu tư dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với tổng mức đầu tư hơn 196.000 tỷ đồng. Đây không chỉ là một bước ngoặt trong định hướng kinh doanh của Masterise mà Cảng hàng không quốc tế Gia Bình còn là dự án hạ tầng hàng không cực lớn.

Theo kế hoạch, giai đoạn 1 cần hơn 141.230 tỷ đồng, giai đoạn 2 cần trên 55.100 tỷ đồng. Công suất dự kiến đạt 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2030, tăng lên 50 triệu khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa vào năm 2050. Dự án được kỳ vọng giảm tải cho Nội Bài và mở ra không gian phát triển mới phía Đông – Đông Bắc Hà Nội.

Để bước vào “cuộc chơi” mới, Masterise phải chứng minh năng lực tài chính đủ lớn cho vốn đối ứng và huy động dài hạn. Và đó là lúc chuỗi hoạt động tái cấu trúc vốn bắt đầu.

Tháng 8/2025, Masterise Group bất ngờ tăng vốn điều lệ gấp 5 lần, lên hơn 35.227 tỷ đồng. Đây là mức vốn hiếm thấy với một doanh nghiệp bất động sản tư nhân không niêm yết.

Động thái này được hiểu như bước chuẩn bị để đáp ứng yêu cầu về năng lực tài chính khi triển khai dự án sân bay Gia Bình. Với tổng vốn đầu tư hàng trăm nghìn tỷ đồng, phần vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư phải đạt một tỷ lệ nhất định theo quy định pháp luật về đầu tư hạ tầng.

Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ, việc tăng vốn vào tháng 8/2025 có thể chỉ là bước trung gian trong một lộ trình tái cấu trúc dài hơi hơn, thay vì mục tiêu duy trì cấu trúc vốn lớn tại công ty mẹ.

Ngày 25/2/2026, theo công bố thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, Masterise Group giảm vốn điều lệ từ hơn 35.227 tỷ đồng xuống còn khoảng 2.977 tỷ đồng – tương đương mức giảm 32.250 tỷ đồng, tức 91%.

Con số 32.250 tỷ đồng này đặc biệt đáng chú ý bởi nó trùng khớp với vốn điều lệ ban đầu của một pháp nhân mới được thành lập trước đó hai tuần: Công ty Cổ phần Hạ tầng Hàng không Masterise, thành lập ngày 13/2 theo hình thức tách doanh nghiệp.

Việc một tập đoàn vừa tăng vốn mạnh để chuẩn bị cho siêu dự án hạ tầng lại nhanh chóng thu hẹp vốn về dưới 3.000 tỷ đồng đặt ra nhiều câu hỏi. Liệu đây có phải là dấu hiệu suy giảm năng lực tài chính? Hay là bước đi kỹ thuật trong quá trình tái cấu trúc nội bộ?

“

Ở giai đoạn hiện nay Masterise Group vẫn đang trong quá trình tính toán mô hình là một hay nhiều doanh nghiệp với tên tuổi thế nào, vốn liếng ra sao để triển khai dự án quy mô vốn gần 200 nghìn tỷ đồng đã được Chính phủ giao.

Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên VIAC

Thiết lập ba "tầng" vốn để thực hiện siêu dự án

Tính đến cuối tháng 2/2026, cấu trúc pháp nhân liên quan đến dự án sân bay Gia Bình của Masterise gồm ba chủ thể chính:

Công ty TNHH Cảng Hàng Không Masterise – vốn điều lệ 29.300 tỷ đồng, trực tiếp thực hiện dự án.

Công ty Cổ phần Hạ tầng Hàng không Masterise – thành lập ngày 13/2/2026, vốn điều lệ 32.250 tỷ đồng.

Masterise Group – công ty mẹ, vốn điều lệ sau điều chỉnh còn khoảng 2.977 tỷ đồng.

Đáng chú ý, Công ty cổ phần Hạ tầng Hàng không Masterise tăng vốn thêm hơn 8.000 tỷ đồng lên 40.312 tỷ đồng vào ngày 26/2/2026 – mức cao hơn cả vốn điều lệ của doanh nghiệp dự án 29.300 tỷ đồng. Điều này cho thấy dòng vốn lớn không còn tập trung tại holding mà được “đẩy xuống” các pháp nhân chuyên trách.

Theo Luật sư Trương Thanh Đức - Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên VIAC cho rằng: mô hình này thường xuất hiện ở các tập đoàn đa ngành khi bước vào lĩnh vực hạ tầng, nhằm tách bạch rủi ro, tối ưu cấu trúc vay nợ và tạo thuận lợi cho việc kêu gọi nhà đầu tư chiến lược. Sau khi tăng vốn để bảo đảm điều kiện tối thiểu và đã được giao dự án, thì việc tách công ty dự án thuận lợi hơn nhiều so với việc thành lập công ty dự án từ đầu.

Những chủ sở hữu mới tại doanh nghiệp chuyên trách dự án

Một thay đổi quan trọng khác diễn ra cùng ngày 25/2/2026 tại Công ty TNHH Cảng Hàng Không Masterise. Theo hồ sơ đăng ký kinh doanh mới nhất, mục “chủ sở hữu 100%” không còn ghi nhận là Masterise Group mà chuyển sang trạng thái “không có/không xác định”.

Thay vào đó, ba người được ủy quyền nắm giữ toàn bộ phần vốn góp vẫn giữ nguyên gồm ông Vũ Hoàng Long với số vốn 8.790 tỉ đồng, tương đương 30% vốn, ông Trần Hoài Việt Anh với 11.720 tỉ đồng (40% vốn) và bà Nguyễn Thị Thu Trà với 8.790 tỉ đồng (30%).

Trong đó, ông Trần Hoài Việt Anh cũng đang là người đại diện pháp luật của một loạt doanh nghiệp liên quan đến hệ sinh thái Masterise gồm: Chi nhánh Công ty cổ phần tập đoàn Masterise tại TP HCM; Công ty TNHH phân phối Masterise Retail; Công ty TNHH môi giới Masterise Agents; Công ty TNHH dịch vụ và quản lý BĐS Masterise Services và Công ty TNHH du lịch nghỉ dưỡng Masterise World.

Trong bối cảnh công ty này trước đó là doanh nghiệp một thành viên do Masterise sở hữu toàn bộ, sự thay đổi trạng thái này nhiều khả năng phản ánh việc bổ sung thêm thành viên góp vốn.

Mốc thời gian đồng bộ hóa đại diện phần vốn của ba cá nhân tại doanh nghiệp này là ngày 13/2/2026 – trùng khớp với ngày Công ty Cổ phần Hạ tầng GELEX thông qua nghị quyết góp 20% vốn vào công ty thực hiện dự án sân bay Gia Bình.

Nếu Hạ tầng Gelex thực sự nắm 20%, cấu trúc sở hữu tại doanh nghiệp dự án đã thay đổi căn bản: từ mô hình “100% Masterise” sang mô hình liên danh, trong đó GELEX trở thành cổ đông chiến lược.

Bên cạnh biến động vốn, cấu trúc nhân sự cấp cao tại các pháp nhân hạ tầng cũng cho thấy sự giao thoa rõ nét giữa Masterise và GELEX.

Ông Vũ Hoàng Long – người từng là Tổng giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Khu công nghiệp Dầu khí Long Sơn (PXL), doanh nghiệp liên quan GELEX hiện giữ vai trò Tổng giám đốc kiêm đại diện pháp luật của Hạ tầng Hàng không Masterise, đồng thời là đại diện pháp luật của Công ty TNHH Cảng Hàng Không Masterise. Ông được ủy quyền đại diện 30% vốn góp tại công ty dự án.

Ở cấp Tập đoàn, ông Hồ Anh Minh (sinh năm 1995) là Tổng giám đốc kiêm đại diện pháp luật của Masterise Group. Ông Minh là con trai của ông Hồ Hùng Anh – Chủ tịch Techcombank. Theo báo cáo quản trị năm 2025 của Techcombank, các thành viên gia đình ông Hồ Hùng Anh đều sở hữu trên 10% vốn tại Masterise Group.

Sự kết hợp giữa nguồn lực tài chính từ hệ sinh thái ngân hàng – bất động sản và kinh nghiệm quản lý vốn – hạ tầng của GELEX tạo nên một liên minh đáng chú ý trong bức tranh đầu tư hạ tầng tư nhân tại Việt Nam.

Từ góc độ tài chính kỹ thuật, việc giảm mạnh vốn tại công ty mẹ nhưng duy trì – thậm chí tăng vốn – tại pháp nhân dự án có thể được xem là chiến lược “ring-fencing”, tức khoanh vùng rủi ro.

Trong mô hình này: Holding giữ vốn điều lệ nhỏ, hạn chế nghĩa vụ tài chính trực tiếp; Pháp nhân dự án chịu trách nhiệm thu xếp vốn, triển khai và hoàn vốn; Nhà đầu tư chiến lược góp vốn trực tiếp vào công ty dự án thay vì holding.

Cách làm này phổ biến trong các dự án hạ tầng dài hạn, nơi dòng tiền hoàn vốn kéo dài hàng chục năm và rủi ro xây dựng – vận hành cần được tách khỏi các hoạt động kinh doanh khác của tập đoàn. Với tổng mức đầu tư 196.000 tỷ đồng, việc phân tách rõ ràng giữa bất động sản và hạ tầng có thể giúp Masterise tránh “lan truyền rủi ro” sang các dự án nhà ở.

Luật sư Trương Thanh Đức nhấn mạnh, các dự án lớn và tiềm ẩn rủi ro cao, các tập đoàn đa ngành thường sử dụng cách thành lập các công ty chuyên trách để chịu trách nhiệm triển khai dự án, nhằm hạn chế thấp nhất tác động tiêu cực tới kết quả kinh doanh của tập đoàn (công ty mẹ). Trong phương án tốt, nếu dự án thành công, thì vẫn là kết quả kinh doanh chung của tập đoàn. Trong trường hợp xấu, rủi ro, xảy ra trục trặc, khó khăn, đổ vỡ, thất bại, thì thua lỗ, trách nhiệm, thậm chí xấu nhất là phá sản, chỉ dừng lại ở công ty con.

Chuỗi biến động vốn, thay đổi chủ sở hữu và sắp xếp lại đại diện pháp luật tại Masterise không đơn thuần là các thủ tục hành chính. Đó là một cuộc tái định vị chiến lược sâu rộng. Từ một nhà phát triển bất động sản cao cấp, Masterise đang bước vào lĩnh vực hạ tầng hàng không, nơi yêu cầu vốn lớn, thời gian hoàn vốn dài và quản trị rủi ro phức tạp hơn nhiều.

Cú giảm vốn 91% tại công ty mẹ có thể gây ấn tượng mạnh về mặt con số, nhưng nếu đặt trong tổng thể cấu trúc mới với sự tham gia của GELEX và sự phân tầng pháp nhân, đây có thể là bước đi nhằm tối ưu cấu trúc tài chính và chia sẻ rủi ro.

Luật sư Trương Thanh Đức đánh giá, thành công của dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình sẽ phụ thuộc vào khả năng thu xếp vốn dài hạn, điều phối lợi ích giữa các cổ đông và quản trị dự án quy mô lớn. Nếu vận hành hiệu quả, Masterise có thể mở ra một chương mới – trở thành nhà đầu tư hạ tầng tư nhân quy mô quốc gia.

Ngược lại, nếu dòng tiền và cấu trúc tài chính không được kiểm soát chặt chẽ, siêu dự án này cũng có thể trở thành phép thử khắc nghiệt nhất đối với mô hình phát triển dựa trên phân tầng pháp nhân và liên minh chiến lược.

Ở góc nhìn của mình, nhà báo Lê Thanh Phong cho rằng, những thử thách và cơ hội với nhà đầu tư trong việc triển khai xây dựng sân bay Gia Bình có thể kể đến rất nhiều. Trong đó, có thể nhìn thấy đó là nguồn nhân lực, bởi vì gần như đã tập trung cho dự án sân bay quốc tế Long Thành và cảng hàng không Phú Quốc.

Tại Việt Nam, lực lượng kỹ sư, chuyên gia có kinh nghiệm trong xây dựng các công trình hàng không còn hạn chế, cho nên chủ đầu tư sân bay Gia Bình cần phải có giải pháp khắc phục ngay từ đầu để chủ động nguồn nhân lực cao cấp phục vụ cho dự án.

Cách mà Việt Nam đã từng thực hiện cho nhiều dự án hạ tầng giao thông, đó là thuê đội ngũ chuyên gia quốc tế và đối tác nước ngoài. Lực lượng chuyên gia này không chỉ bù đắp vào khoảng trống nhân lực, mà còn là kênh quan trọng để chuyển giao công nghệ, kinh nghiệm quản lý cho đội ngũ kỹ sư và chuyên gia trong nước.

Ngoài ra, chủ đầu tư có thể hợp tác với các tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong nước, đủ năng lực để tham gia dự án xây dựng hạ tầng quy mô lớn.

Sun Group đã xây dựng cảng hàng không, một số tập đoàn khác như Thaco, Vin Group có khả năng làm được. Khi các liên danh trong nước tham gia dự án, họ sẽ có giải pháp để giải quyết bài toán nhân lực.

Những biến động dồn dập đầu năm 2026 đã đánh dấu thời điểm Masterise bước sang một giai đoạn hoàn toàn khác – khi siêu dự án sân bay Gia Bình sẽ quyết định tương lai tập đoàn trong nhiều thập kỷ tới.

Trung Kiên - Sỹ Hiển