Mới đây, một chiếc máy bay chiến đấu của Nhật Bản từ thời Thế chiến II vừa được trục vớt sau hơn 80 năm.
Theo Interesting Engineering, chiếc máy bay được xác định là Kawanishi N1K2-J Shiden-Kai, một trong những tiêm kích mạnh nhất của Nhật Bản trong giai đoạn cuối Thế chiến II. Đây là dòng máy bay được phát triển nhằm cải thiện nhằm nâng cao khả năng phòng thủ của Nhật Bản. Shiden-Kai được trang bị hai súng máy 7,7 mm lắp trên thân và bốn pháo 20 mm, mang lại hỏa lực mạnh mẽ so với nhiều tiêm kích cùng thời.
Ngoài hỏa lực, thiết kế khí động học của Shiden-Kai cũng được cải tiến đáng kể. Máy bay sử dụng động cơ hướng tâm 18 xi-lanh Nakajima Homare với công suất dự kiến lên tới 2.000 mã lực, kết hợp cánh quạt bốn lá đường kính khoảng 3,35 mét. Sự kết hợp này giúp cải thiện rõ rệt hiệu suất bay, nâng cao tốc độ và khả năng leo cao. Tờ Interesting Engineering đánh giá, Shiden-Kai đã đạt được khả năng cơ động và tầm bay ấn tượng, trở thành đối thủ đáng gờm đối với các máy bay Đồng minh trong giai đoạn cuối chiến tranh.
Tuy nhiên, dù sở hữu nhiều ưu điểm kỹ thuật, Shiden-Kai vẫn không thể phát huy hết tiềm năng. Sau chuyến bay đầu tiên diễn ra vào cuối năm 1942, chỉ có 1.435 chiếc được sản xuất trước khi chiến tranh kết thúc. Con số này được đánh giá là khá nhỏ so với các dòng tiêm kích của Mỹ được sản xuất hàng loạt cùng thời kỳ. Ngoài ra, việc sản xuất muộn, thiếu hụt vật liệu và các cuộc ném bom vào cơ sở công nghiệp của Nhật Bản cũng khiến số lượng máy bay bị hạn chế đáng kể.
Theo các ghi chép lịch sử, chiếc máy bay vừa được trục vớt đã bị rơi vào ngày 21/4/1945 khi tham gia chiến đấu chống lại các máy bay ném bom B-29 của Mỹ, phi công điều khiển là Đại úy Yoshishige Hayashi. Trong trận chiến này, ông được cho là đã bắn rơi một máy bay đối phương trước khi buộc phải hạ cánh khẩn cấp xuống vùng biển ngoài khơi thành phố Akune, thuộc tỉnh Kagoshima. Người dân địa phương nhanh chóng ra hỗ trợ cứu hộ, nhưng phi công không qua khỏi. Chiếc máy bay sau đó chìm xuống biển và nằm yên suốt hơn tám thập kỷ.
Trước khi được đưa lên, chiếc máy bay nằm ở độ sâu khoảng 3 mét dưới mặt nước, cách bờ khoảng 300 mét. Nỗ lực trục vớt do một nhóm bảo tồn địa phương dẫn đầu bởi ông Eisuke Himoto thực hiện.
Quá trình nâng máy bay lên khỏi mặt nước kéo dài khoảng 4 giờ. Khi được đưa lên bờ, phần thân trước, buồng lái và hai cánh vẫn được bảo tồn tương đối nguyên vẹn. Cánh quạt cũng được tìm thấy gần vị trí xác máy bay. Nhóm thực hiện cho biết tình trạng của chiếc tiêm kích tốt hơn dự kiến, đặc biệt khi xét đến thời gian dài nằm dưới đáy biển.
Ông Himoto cho biết, dự án trục vớt không chỉ nhằm bảo tồn một hiện vật lịch sử quý hiếm mà còn mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc. “Chúng tôi mong muốn các thế hệ sau được tận mắt nhìn thấy hiện vật thật, qua đó hiểu rõ hơn về lịch sử bằng những chứng tích cụ thể”, ông nhấn mạnh.
Theo kế hoạch, sau khi được đưa về cảng, chiếc máy bay sẽ được xử lý khử muối trong một bể chuyên dụng trong khoảng một năm. Quá trình này nhằm ngăn chặn sự ăn mòn và đảm bảo bảo quản lâu dài. Sau đó, tổ chức phi lợi nhuận thực hiện dự án dự kiến sẽ trưng bày chiếc máy bay như một di sản lịch sử, với mục tiêu truyền tải thông điệp về hậu quả của chiến tranh và giá trị của hòa bình đối với các thế hệ tương lai.
