Một chuyến bay của American Airlines đã phải hủy cất cánh khẩn cấp tại Sân bay Quốc tế Miami (MIA), Mỹ, sau khi phi hành đoàn phát hiện một máy bay phản lực tư nhân xuất hiện trên cùng đường băng ngay sau khi được cấp phép cất cánh.
Quyết định xử lý kịp thời của các phi công đã ngăn chặn một vụ xâm phạm đường băng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Sự việc xảy ra vào khoảng 18h ngày 27/6/2026 (giờ địa phương), liên quan đến chuyến bay 308 của American Airlines, sử dụng máy bay Airbus A319, dự kiến khởi hành từ Miami đến Sân bay Quốc tế LF Wade (BDA) ở Bermuda.
Theo Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), sau khi nhận được lệnh cất cánh, phi hành đoàn phát hiện một máy bay khác được cho là máy bay phản lực tư nhân của NetJets vẫn đang hiện diện trên đường băng phía trước. Các phi công lập tức thực hiện quy trình hủy cất cánh (Rejected Takeoff – RTO), đưa chiếc A319 dừng lại an toàn trước khi xảy ra va chạm.
FAA cho biết khoảng cách giữa hai máy bay khi chiếc Airbus dừng hẳn chỉ còn khoảng một phần ba dặm, tương đương khoảng 536m. Mặc dù khoảng cách này nghe có vẻ khá lớn, nhưng trong giai đoạn tăng tốc cất cánh, khi máy bay nhanh chóng đạt tốc độ hàng trăm km/h, khoảng cách an toàn có thể bị thu hẹp chỉ trong vài giây. Việc phi hành đoàn phản ứng nhanh đã giúp loại bỏ hoàn toàn nguy cơ va chạm.
Sau khi tình huống được xử lý, chuyến bay 308 quay trở lại đường lăn và tiếp tục hành trình đến Bermuda khi điều kiện an toàn được đảm bảo. Không có hành khách hay thành viên tổ bay nào bị thương, đồng thời cả hai máy bay đều không bị hư hại.
Ngay sau sự cố, FAA đã mở cuộc điều tra nhằm xác định nguyên nhân khiến máy bay tư nhân xuất hiện trên đường băng trong khi American Airlines đã được cấp phép cất cánh.
Ở thời điểm hiện tại, nhà chức trách chưa kết luận liệu sự việc xuất phát từ lỗi liên lạc giữa tổ lái và kiểm soát không lưu, sự hiểu nhầm chỉ dẫn của phi công hay một sai sót trong quy trình điều hành mặt đất. Các nhà điều tra sẽ phân tích bản ghi liên lạc vô tuyến, dữ liệu radar, dữ liệu chuyển động của máy bay cũng như thông tin từ buồng lái để tái dựng toàn bộ diễn biến sự việc.
Các vụ xâm nhập đường băng luôn được xem là một trong những nguy cơ nghiêm trọng nhất đối với an toàn hàng không. Đây là tình huống máy bay, phương tiện hoặc người xuất hiện trái phép hoặc không đúng thời điểm trong khu vực được bảo vệ của đường băng, làm gia tăng nguy cơ va chạm trong quá trình cất hoặc hạ cánh.
Những năm gần đây, FAA và Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) đã đặc biệt chú trọng đến loại sự cố này sau hàng loạt vụ "suýt va chạm" tại nhiều sân bay lớn trên khắp nước Mỹ. Mặc dù tỷ lệ xảy ra vẫn rất thấp so với hàng triệu lượt cất hạ cánh mỗi năm, các cơ quan quản lý vẫn tiếp tục đầu tư vào công nghệ giám sát mặt đất, nâng cấp hệ thống kiểm soát không lưu và tăng cường đào tạo nhằm giảm thiểu rủi ro.
Theo các chuyên gia hàng không, việc hủy cất cánh có thể khiến hành khách lo lắng nhưng đây là một quy trình an toàn tiêu chuẩn mà mọi phi công đều được huấn luyện kỹ lưỡng trong các khóa mô phỏng và kiểm tra định kỳ.
Trong mỗi lần cất cánh, phi hành đoàn liên tục theo dõi cả tình trạng kỹ thuật của máy bay lẫn môi trường trên đường băng. Nếu trước khi đạt đến tốc độ quyết định V1 xuất hiện bất kỳ mối nguy nào khiến việc tiếp tục cất cánh trở nên rủi ro hơn so với việc dừng lại, phi công sẽ ngay lập tức thực hiện hủy cất cánh và áp dụng chế độ phanh tối đa.
Sự cố tại Miami một lần nữa cho thấy, dù kiểm soát không lưu chịu trách nhiệm duy trì khoảng cách an toàn giữa các máy bay, phi công vẫn đóng vai trò là lớp phòng vệ cuối cùng. Việc duy trì quan sát trực quan và khả năng đưa ra quyết định trong tích tắc của tổ lái đã giúp ngăn chặn một vụ va chạm tiềm tàng ngay trên đường băng.
Sự kiện cũng nhấn mạnh rằng an toàn hàng không được xây dựng trên nhiều lớp bảo vệ độc lập, từ hệ thống kiểm soát không lưu, quy trình khai thác, công nghệ giám sát cho đến năng lực xử lý tình huống của phi hành đoàn. Trong trường hợp này, chính phản ứng nhanh của các phi công American Airlines đã trở thành yếu tố quyết định giúp chuyến bay kết thúc an toàn.
