Ngành hàng không Malaysia siết chặt kiểm soát ma túy đối với phi công và tiếp viên sau vụ một phi công Malaysia Airlines bị bắt với lượng lớn ma túy trong hành lý.
Theo yêu cầu mới của Cục Hàng không Dân dụng Malaysia (CAAM), tất cả hãng hàng không có Giấy chứng nhận khai thác hàng không tại Malaysia phải hoàn tất xét nghiệm ma túy đối với 100% phi công và tiếp viên đang làm nhiệm vụ trong vòng 30 ngày.
Các hãng hàng không phải thực hiện xét nghiệm theo chương trình được CAAM phê duyệt, đồng thời rà soát lại phương pháp và quy trình kiểm tra hiện tại để đánh giá hiệu quả.
Sau khi hoàn tất, các hãng phải gửi CAAM bản tuyên bố tuân thủ, trong đó nêu kết quả của chương trình xét nghiệm, số lượng các cuộc kiểm tra ngẫu nhiên đã thực hiện và những biện pháp khắc phục được áp dụng nếu phát hiện vấn đề.
Yêu cầu mới được đưa ra sau vụ một phi công 39 tuổi của Malaysia Airlines bị bắt tại sân bay quốc tế Soekarno-Hatta ở Jakarta, Indonesia, ngày 28/7/2026.
Theo Channel News Asia, cảnh sát Indonesia phát hiện khoảng 26 kg MDMA/ecstasy (ma túy tổng hợp) trong hành lý của người này, cùng một lượng methamphetamine (ma túy đá).
Kết quả xét nghiệm nước tiểu cũng cho thấy phi công dương tính với methamphetamine, MDMA và cocaine tại thời điểm bị bắt.
Vụ việc gây chú ý lớn bởi người bị bắt là thành viên phi hành đoàn của một hãng hàng không quốc gia Malaysia, đồng thời làm dấy lên những lo ngại về an toàn khai thác và kiểm soát chất gây nghiện trong ngành hàng không thương mại.
Ngoài Malaysia Airlines, Tập đoàn Hàng không Malaysia (MAG) còn sở hữu và vận hành hãng hàng không chặng ngắn Firefly cùng hãng phục vụ hành khách hành hương Haj Amal.
MAG cho biết phi công bị tạm giữ tại Indonesia là một cơ phó thứ hai đang trong thời gian nghỉ phép, ngồi ở ghế phụ trong khoang lái với vai trò quan sát viên và không phải là người trực tiếp điều khiển máy bay.
Malaysia Airlines khẳng định hành vi của phi công là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”, đồng thời đi ngược các tiêu chuẩn nghề nghiệp mà hãng yêu cầu đối với nhân viên.
Vụ việc đặc biệt nghiêm trọng trong bối cảnh Indonesia áp dụng các quy định chống ma túy rất nghiêm khắc, với mức hình phạt cao đối với các tội danh liên quan đến buôn bán và vận chuyển ma túy.
Dù CAAM cho các hãng hàng không 30 ngày để hoàn thành chương trình xét nghiệm, nhưng Malaysia Airlines cho biết hãng đặt mục tiêu hoàn tất việc kiểm tra phi công sớm hơn.
Theo kế hoạch của hãng, quá trình xét nghiệm phi công dự kiến hoàn thành vào ngày 15/8/2026. Những ai chưa được kiểm tra trước thời hạn sẽ không được tiếp tục điều khiển máy bay cho đến khi hoàn tất xét nghiệm và được phê duyệt. Sau đó, chương trình này sẽ được mở rộng sang cả tiếp viên hàng không đang làm việc.
Động thái này cho thấy Malaysia Airlines đang chủ động đẩy nhanh chương trình kiểm tra thay vì chờ đến hết thời hạn mà cơ quan quản lý đưa ra.
CAAM cho biết việc xét nghiệm toàn bộ phi công và tiếp viên chỉ là biện pháp trước mắt. Các hãng hàng không Malaysia cũng được yêu cầu tăng cường kiểm tra ngẫu nhiên, không báo trước đối với ma túy và nồng độ cồn.
Các cuộc kiểm tra sẽ được chú trọng hơn trong những hoạt động có nguy cơ cao như chuyến bay ban đêm, ca làm việc kéo dài, kỳ nghỉ lễ và các trường hợp được xác định có rủi ro thông qua đánh giá an toàn.
CAAM cũng khuyến khích tiến hành xét nghiệm khi có nghi ngờ hợp lý, chẳng hạn khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường về hành vi, thể chất hoặc khả năng thực hiện nhiệm vụ của thành viên phi hành đoàn.
Giám đốc điều hành CAAM, Norazman Mahmud cho biết các biện pháp này nhằm củng cố hệ thống giám sát và bảo đảm các hãng hàng không duy trì những tiêu chuẩn an toàn cần thiết.
Việc kiểm tra 100% phi công và tiếp viên trong 30 ngày sẽ giúp cơ quan quản lý đánh giá nhanh hơn nguy cơ liên quan đến ma túy trong lực lượng phi hành đoàn. Về lâu dài, Malaysia được kỳ vọng duy trì cơ chế kiểm tra đột xuất và giám sát thường xuyên để ngăn những sự cố tương tự tái diễn.
