Cục Hải quan Việt Nam vừa kết hợp với Cơ quan phòng chống ma tuý và tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC) tổ chức khoá tập huấn nhận diện mối đe dọa và xác định trọng điểm dựa trên phân tích rủi ro đối với hàng hoá vận chuyển qua đường hàng không.
Được biết, khoá tập huấn diễn ra từ ngày 20–24/4 tại TP.HCM. Hoạt động được tài trợ bởi Cơ quan bảo vệ biên giới Australia thông qua Chương trình kiểm soát hành khách và hàng hoá (PCCP/UNODC), với sự tham gia đào tạo của các giảng viên giàu kinh nghiệm của Tổ chức Hải quan thế giới (WCO).
Các học viên tham gia là công chức hải quan và sỹ quan an ninh hàng không đang làm nhiệm vụ tại các cảng hàng không quốc tế trọng điểm trên cả nước như Tân Sơn Nhất, Nội Bài, Đà Nẵng, Phú Quốc, Cam Ranh, Long Thành (chuẩn bị được đưa vào khai thác thương mại).
Theo đánh giá của các tổ chức quốc tế, dù chỉ chiếm khoảng 1% về khối lượng, hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không lại chiếm tới 35% tổng giá trị thương mại toàn cầu. Chính đặc thù này khiến tuyến hàng không đang bị các tổ chức tội phạm lợi dụng triệt để để thực hiện các phương thức, thủ đoạn buôn lậu, vận chuyển trái phép ma tuý, tiền chất, vũ khí, hàng cấm với thủ đoạn ngày càng tinh vi, diễn biến phức tạp, có tổ chức, sử dụng công nghệ cao…
Thống kê trung bình mỗi tháng ở nước ta, lực lượng hải quan phối hợp với các cơ quan liên quan bắt giữ hàng chục vụ vi phạm với trị giá hàng hoá cao trên tuyến hàng không, chuyển phát nhanh và bưu điện, mặt hàng trọng điểm gồm ma tuý, hàng cấm, hàng có điều kiện... Tội phạm qua tuyến hàng không đang đe dọa nghiêm trọng đến các hoạt động thương mại hợp pháp và an toàn xã hội.
Điểm đáng chú ý của khóa tập huấn là sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành tại các cơ sở khai thác hàng hóa lớn như Công ty CP Dịch vụ Hàng hóa Tân Sơn Nhất (TCS) và Công ty CP Dịch vụ Hàng hóa Sài Gòn (SCSC). Tại đây, học viên trực tiếp tham gia quy trình kiểm tra, phân tích chứng từ và nhận diện rủi ro trên các lô hàng thực tế, qua đó nâng cao khả năng ứng dụng nghiệp vụ trong môi trường thực tiễn.
Việc đẩy mạnh đào tạo, kết hợp hợp tác quốc tế và áp dụng các phương pháp quản lý rủi ro hiện đại được xem là giải pháp then chốt giúp Hải quan Việt Nam nâng cao hiệu quả kiểm soát, đồng thời tạo thuận lợi cho thương mại hợp pháp. Đây cũng là bước đi phù hợp trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng, lưu lượng hàng hóa và hành khách quốc tế gia tăng, đòi hỏi sự cân bằng giữa an ninh và thông suốt chuỗi cung ứng.
Hoạt động vận chuyển trái phép chất ma túy qua đường hàng không tại Việt Nam thời gian gần đây tiếp tục diễn biến phức tạp, với xu hướng gia tăng cả về số vụ và quy mô. Theo cơ quan Hải quan, chỉ trong 2 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng đã phát hiện 35 vụ, bắt giữ 42 đối tượng, thu giữ khoảng 165 kg ma túy, trong đó nhiều vụ xảy ra trên tuyến hàng không quốc tế với thủ đoạn cất giấu tinh vi trong hành lý, hàng hóa .
Điển hình, trong tháng 2/2026, lực lượng chức năng tại Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất đã phát hiện một hành khách mang theo 4,5 kg cocaine khi quá cảnh từ khu vực Nam Mỹ. Cùng thời điểm, tại Sân bay quốc tế Nội Bài, một vụ việc khác cũng bị triệt phá với 3,6 kg cocaine được cất giấu tinh vi trong hành lý.
Đặc biệt, vụ việc 4 tiếp viên hàng không vận chuyển ma túy từ Pháp về Việt Nam bị phát hiện tại Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất vào năm 2023 từng gây chấn động dư luận. Lực lượng chức năng đã thu giữ hơn 11 kg ma túy tổng hợp được giấu trong các tuýp kem đánh răng. Từ vụ việc này, cơ quan điều tra tiếp tục mở rộng, triệt phá nhiều đường dây liên quan, truy tố hàng trăm đối tượng.
Thực tế cho thấy hoạt động của tội phạm ma túy vẫn diễn biến phức tạp. Các đối tượng thường lợi dụng đặc điểm lưu chuyển nhanh, khó kiểm soát của các tuyến bay quốc tế, sử dụng vỏ bọc hành khách nhập cảnh hoặc quá cảnh để trung chuyển ma túy xuyên quốc gia. Trên tuyến đường bộ, các đường mòn, lối mở khu vực biên giới tiếp tục bị lợi dụng làm điểm trung chuyển.
Đáng chú ý, phương thức cất giấu ma túy ngày càng tinh vi, đa dạng, từ ngụy trang trong hành lý cá nhân đến sử dụng vũ khí nóng gây nhiều khó khăn cho công tác kiểm soát của các lực lượng chức năng.
Trong thời gian tới, Cục Hải quan cho biết sẽ tiếp tục nâng cao năng lực phân tích dự báo và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại. Bên cạnh đó, các đơn vị sẽ tăng cường hợp tác quốc tế và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng để kiên quyết đấu tranh với các loại tội phạm buôn lậu và ma túy trong tình hình mới, góp phần bảo đảm an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội.
.png "Ngành hàng không vào cuộc chống buôn lậu, siết chặt 'cửa ngõ trên không'")
