Spirit Airlines dự kiến bán quyền thuê hai cổng tại sân bay Atlanta cho Delta Air Lines với giá 12 triệu USD trong quá trình thanh lý tài sản, làm dấy lên lo ngại về cạnh tranh và nguy cơ các hãng lớn tiếp tục gia tăng thị phần tại Mỹ.
Theo hồ sơ gửi Tòa án Phá sản khu vực Nam New York, Delta đã đưa ra mức giá cao nhất để tiếp quản quyền thuê hai cổng C4 và C6 tại Sân bay Quốc tế Hartsfield-Jackson Atlanta (ATL). Ngoài hai cổng này, thỏa thuận còn bao gồm khu vực quầy bán vé, quầy làm thủ tục cùng các hạng mục hỗ trợ liên quan tại Sảnh C. Nếu được phê duyệt trong phiên điều trần ngày 8/7, Delta sẽ nắm quyền thuê các cơ sở này đến năm 2031.
Spirit cho biết đã có ít nhất một hãng hàng không khác tham gia đấu giá, nhưng Delta đưa ra đề nghị tốt nhất, qua đó giúp tối đa hóa giá trị thu hồi để thanh toán cho các chủ nợ trong quá trình phá sản. Theo hãng, chỉ một số ít nhà khai thác đáp ứng đủ các tiêu chí cần thiết để tiếp nhận quyền thuê tại sân bay Atlanta.
ATL từ lâu là trung tâm hoạt động lớn nhất của Delta, nơi hãng hiện chiếm khoảng 80% lưu lượng hành khách. Việc tiếp quản thêm hai cổng ra vào không đồng nghĩa Delta sở hữu các cổng này, bởi sân bay thuộc quyền quản lý của thành phố Atlanta. Delta chỉ mua quyền thuê, vốn sẽ hết hạn vào năm 2031.
Dù quy mô mở rộng không lớn, thương vụ vẫn giúp Delta tăng tính linh hoạt trong khai thác và tối ưu hóa hoạt động tại sân bay bận rộn nhất thế giới. Sau năm 2031, thành phố Atlanta vẫn có quyền phân bổ lại các cổng cho hãng hàng không khác nếu cần thiết.
Điều khiến giới chức hàng không Mỹ quan tâm không nằm ở quy mô giao dịch, mà ở tác động dài hạn sau khi Spirit rời khỏi thị trường.
Trong nhiều năm, Spirit được xem là đại diện tiêu biểu của mô hình hàng không siêu giá rẻ tại Mỹ. Sự hiện diện của hãng tạo nên cái gọi là "Hiệu ứng Spirit" - buộc các đối thủ phải duy trì mức giá cạnh tranh, qua đó giúp hành khách hưởng lợi từ giá vé thấp hơn. Mô hình này tương tự vai trò của Ryanair tại châu Âu hay Jetstar ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Giám đốc FAA Bryan Bedford đã nhiều lần bày tỏ lo ngại rằng sự biến mất của Spirit sẽ khiến các hãng hàng không truyền thống gia tăng sức mạnh thị trường, kéo theo nguy cơ giá vé tăng trên phạm vi toàn nước Mỹ.
Tuy nhiên, theo View from the Wing, giao dịch trị giá 12 triệu USD không đủ lớn để phải trải qua quy trình xem xét chống độc quyền theo luật liên bang do thấp hơn nhiều so với ngưỡng 133,9 triệu USD. Về lý thuyết, FAA vẫn có thể khởi kiện theo Đạo luật Sherman nếu cho rằng thương vụ gây tổn hại đến cạnh tranh, nhưng khả năng này hiện được đánh giá là rất thấp.
Sau thương vụ tại Atlanta, tâm điểm tiếp theo sẽ là cuộc đấu giá 22 suất cất hạ cánh hằng ngày của Spirit tại sân bay LaGuardia (LGA), dự kiến diễn ra ngày 9/7.
FAA đã phát đi tín hiệu cứng rắn khi cho biết nếu các suất này không được một hãng hàng không giá siêu rẻ như Frontier, Allegiant hoặc Southwest Airlines mua lại, cơ quan này có thể xem xét hủy bỏ hoàn toàn các quyền khai thác thay vì để các hãng lớn tiếp tục mở rộng thị phần.
Đây được xem là tuyên bố mạnh mẽ nhất từ trước đến nay của FAA nhằm bảo vệ cạnh tranh trong ngành hàng không. Một số chuyên gia thậm chí cho rằng cơ quan quản lý lẽ ra cũng nên áp dụng lập trường tương tự đối với thương vụ của Delta tại Atlanta.
Trong khi FAA muốn duy trì sự hiện diện của các hãng giá rẻ trên thị trường, đội ngũ pháp lý của Spirit lại ưu tiên tối đa hóa giá trị tài sản để hoàn trả cho các chủ nợ. Vì vậy, bất kỳ động thái can thiệp nào của cơ quan quản lý cũng có thể dẫn đến một cuộc tranh chấp pháp lý phức tạp.
Hiện Spirit vẫn tiếp tục bán đấu giá đội bay Airbus cùng nhiều tài sản hạ tầng khác. Kết quả các thương vụ, đặc biệt là cuộc đấu giá quyền khai thác tại LaGuardia, được dự báo sẽ ảnh hưởng đáng kể đến cán cân cạnh tranh của ngành hàng không Mỹ trong những năm tới, đồng thời quyết định liệu "Hiệu ứng Spirit" có thực sự biến mất khỏi thị trường hay không.
.jpg "Hàng không Mỹ sẽ có ngoặt lớn chính sách sau sự đổ vỡ của Spirit Airlines?")
