Du lịch không gian đang bước nhanh từ thử nghiệm sang một ngành dịch vụ mới của kỷ nguyên hàng không vũ trụ.
Theo thông báo mới đây trên tài khoản Weibo “InterstellOr” - doanh nghiệp tư nhân duy nhất tại Trung Quốc được phê duyệt triển khai dự án bay vũ trụ có người lái cấp quốc gia, nhóm du khách Trung Quốc bay vào vũ trụ đầu tiên đã được xác nhận gồm hơn 20 người.
Trong số đó có các học giả, giám đốc điều hành doanh nghiệp, những người làm trong ngành hàng không vũ trụ, nghệ thuật, giải trí, những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội và người máy silicon PM01. Đây thực sự là màn chào sân ấn tượng chứng tỏ sức hút của ngành du lịch vũ trụ tại Trung Quốc.
Công ty Công nghệ Hàng không Vũ trụ có người lái Interstellor Bắc Kinh cho biết theo kế hoạch, “Interstellor CYZ-1” sẽ đưa hành khách lên độ cao 100 km so với mặt đất, tức đường ranh Kármán, để trải nghiệm trạng thái phi trọng lượng trong 5 đến 10 phút, tổng hành trình kéo dài khoảng 3 ngày.
Dự đoán, thời điểm bùng nổ của du lịch vũ trụ ở Trung Quốc có thể vào khoảng năm 2030.
Trước đó, ngày 22/1, Công ty công nghệ vũ trụ Blue Origin của Mỹ đã hoàn thành sứ mệnh chuyến bay thứ 17 có người lái vào vũ trụ.
Không chỉ dừng lại ở chuyến đi vài chục phút, một công ty khác là Công ty Axiom Space đã tổ chức chuyến du lịch với giá 70 triệu USD để “ngắm Trái Đất từ trên cao” trong vòng hai tuần. Khác với các chuyến bay cận quỹ đạo chỉ kéo dài vài phút, hành trình của Axiom đưa khách tiếp cận và lưu trú trực tiếp tại Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) trong khoảng hai tuần.
Có thể thấy một cuộc đua vào không gian với các tên tuổi lớn như Blue Origin, Virgin Galactic hay SpaceX đã tiên phong đưa con người lên rìa không gian, mở ra khái niệm “du lịch vũ trụ” - nơi trải nghiệm không trọng lực, quan sát trái đất từ ngoài khí quyển trở thành một sản phẩm dịch vụ cao cấp.
Sự tham gia của Trung Quốc cho thấy xu hướng này không còn là cuộc chơi đơn lẻ của một vài doanh nghiệp tư nhân, mà đang dần trở thành một hướng phát triển chiến lược của ngành hàng không - vũ trụ toàn cầu.
Thị trường đầy tiềm năng
Theo nhiều dự báo của các chuyên gia, thị trường du lịch không gian có thể đạt quy mô hàng chục tỷ USD trong vài thập kỷ tới, nếu công nghệ tiếp tục hoàn thiện và chi phí được kéo giảm. Giai đoạn đầu, khách hàng chủ yếu là giới siêu giàu, doanh nhân và những người sẵn sàng chi trả để trở thành “công dân ngoài Trái đất” đầu tiên.
Tuy nhiên, giống như lịch sử phát triển của hàng không dân dụng, chi phí cao ở giai đoạn sơ khai không đồng nghĩa với việc thị trường sẽ mãi khép kín hoặc chỉ tập trung vào phân khúc khách hàng có tài chính tốt. Khi công nghệ phóng tái sử dụng, vật liệu mới và tự động hóa phát triển, du lịch không gian có thể dần tiếp cận nhóm khách hàng rộng hơn - dù khó có thể trở thành đại chúng trong ngắn hạn.
Việc Trung Quốc đạt được những bước tiến ban đầu trong lĩnh vực này cho thấy quốc gia này không chỉ theo đuổi mục tiêu khoa học hay quân sự trong không gian, mà còn khai thác thị trường thương mại dài hạn. Khác với mô hình Mỹ - nơi doanh nghiệp tư nhân đóng vai trò trung tâm, Trung Quốc lựa chọn cách tiếp cận kết hợp giữa nhà nước và doanh nghiệp công nghệ cao.
Cách tiếp cận này có thể giúp Trung Quốc nhanh chóng hoàn thiện hạ tầng, chuẩn hóa quy trình và từng bước đưa du lịch không gian vào hệ sinh thái hàng không - vũ trụ quốc gia, tương tự như lộ trình mà quốc gia này đã áp dụng cho hàng không dân dụng trong hơn hai thập kỷ qua.
Tuy nhiên, sự phát triển của du lịch không gian hay du lịch vũ trụ đặt ra một câu hỏi lớn cho ngành hàng không toàn cầu: liệu đây có phải là bước chuyển tiếp sang một kỷ nguyên phát triển mới hay không, đặc biệt là kể từ sau đại dịch COVID-19, nơi ranh giới giữa bay trong khí quyển và bay ngoài không gian ngày càng thu hẹp?
Câu trả lời có thể chưa rõ ràng, nhưng điều chắc chắn là du lịch không gian đang thúc đẩy đổi mới công nghệ, mở rộng biên giới hoạt động của ngành hàng không và tạo ra một chuỗi giá trị đa dạng hoàn toàn mới - từ thiết kế phương tiện, vận hành, bảo hiểm, đào tạo đến dịch vụ trải nghiệm cao cấp.
Từ một giấc mơ từng chỉ tồn tại trong phim khoa học viễn tưởng, du lịch không gian đang từng bước trở thành hiện thực và hứa hẹn sẽ là một lĩnh vực tiềm năng mà rất nhiều các quốc gia muốn chinh phục.
