Giới siêu giàu Trung Quốc chuyển máy bay riêng ra nước ngoài và giảm sử dụng hàng không tư nhân do quy định siết chặt và kinh tế suy yếu.
Giới siêu giàu Trung Quốc đang lặng lẽ đưa máy bay phản lực cá nhân ra nước ngoài, trong bối cảnh các quy định quản lý hàng không tư nhân trong nước ngày càng ngặt nghèo, còn kinh tế kéo dài nhiều biến động. Trái ngược với hình ảnh xa xỉ quen thuộc, không ít tỷ phú và lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc hiện chuyển sang bay thương mại hoặc thuê máy bay theo chuyến, thay vì duy trì đội bay riêng.
Theo giới phân tích, sự thay đổi này phản ánh sức ép kép đang đè nặng lên thị trường hàng không doanh nhân Trung Quốc: từ chính sách kiểm soát chặt chẽ hơn đến sự suy giảm tài sản của tầng lớp giàu có.
Máy bay riêng “chuyển căn cứ” ra nước ngoài
Dữ liệu từ Asian Sky Group cho thấy số lượng máy bay phản lực tư nhân tại Trung Quốc đại lục đã giảm xuống còn 249 chiếc trong năm ngoái, so với 270 chiếc năm 2023. Đội bay cho thuê cũng thu hẹp, chỉ còn 46 chiếc tính đến tháng 6 năm nay. Ngược lại, các trung tâm hàng không khu vực như Hong Kong và Singapore lại ghi nhận mức tăng, đưa tổng đội bay tư nhân của châu Á - Thái Bình Dương lên 1.156 chiếc.
Ông Subramania Bhatt, CEO China Trading Desk, cho biết ngày càng nhiều máy bay thuộc sở hữu của người Trung Quốc được đăng ký và đặt căn cứ tại Singapore hoặc Nhật Bản. Theo ông, đây là quá trình “chuyển dịch âm thầm”, nhằm tránh những rào cản ngày càng lớn trong nước.
Quy định khắt khe làm khó hàng không tư nhân
Một trong những nguyên nhân then chốt là các quy định mới về quản lý bay. Từ năm nay, Trung Quốc yêu cầu mọi chuyến bay tư nhân phải đăng ký và xin phê duyệt trước ít nhất 5 ngày làm việc, tăng so với mức 3 ngày trước đây. Thời gian chờ kéo dài khiến việc di chuyển linh hoạt - yếu tố cốt lõi của hàng không tư nhân, bị suy giảm đáng kể.
Bên cạnh đó, máy bay tư nhân không được phép cất, hạ cánh vào giờ cao điểm tại các đô thị lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu hay Thâm Quyến, nơi tập trung phần lớn hoạt động kinh tế và tài chính. Theo các chuyên gia, những ràng buộc này khiến việc bay ra nước ngoài từ Trung Quốc trở nên phức tạp hơn nhiều.
Kinh tế suy yếu, giới tỷ phú thu hẹp “đội bay”
Yếu tố kinh tế cũng đóng vai trò không nhỏ. Theo UBS, số tỷ phú Trung Quốc đã giảm mạnh trong năm 2024, từ 520 người xuống còn 427 người, chủ yếu do khủng hoảng bất động sản và biến động thị trường tài chính. Chi phí duy trì máy bay riêng, vốn đã cao, nay càng trở nên kém hấp dẫn trong bối cảnh tài sản suy giảm và chiến dịch chống tham nhũng kéo dài hơn một thập kỷ.
Giáo sư Charles Chang (Đại học Phúc Đán) nhận định, một bộ phận người giàu thậm chí đã rời Trung Quốc, mang theo cả máy bay cá nhân, dù vẫn quay lại nước này để làm ăn hoặc thăm viếng. Với nhiều người khác, lựa chọn thực tế hơn là bay hạng nhất trên các chuyến thương mại hoặc thuê máy bay theo giờ khi cần thiết.
Trung Quốc chững lại, thế giới tiếp tục bay cao
Trong khi thị trường Trung Quốc thu hẹp, hàng không tư nhân toàn cầu vẫn duy trì đà tăng trưởng. Theo WingX, số chuyến bay phản lực tư nhân trên thế giới đã vượt 3,7 triệu lượt tính đến giữa tháng 12/2025, cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước đại dịch. Honeywell dự báo khoảng 8.500 máy bay phản lực doanh nhân mới sẽ được bàn giao trong 10 năm tới.
Sự bùng nổ này không chỉ gắn với xa xỉ, mà phản ánh sự thay đổi dài hạn trong hành vi di chuyển của giới siêu giàu toàn cầu, đặc biệt sau đại dịch. Khả năng kiểm soát thời gian, đảm bảo riêng tư và hạn chế rủi ro ngày càng được xem là lợi ích kinh tế thực chất.
Dù vậy, Trung Quốc vẫn đặt cược vào tương lai dài hạn của hạ tầng hàng không, với kế hoạch nâng số sân bay dân dụng lên 450 vào năm 2035. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, thị trường máy bay phản lực tư nhân tại đại lục đang đối mặt nghịch lý: hạ tầng mở rộng nhưng nhu cầu suy giảm, khi giới siêu giàu thận trọng hơn và ngày càng “toàn cầu hóa” lựa chọn di chuyển.
Theo các nhà quan sát, chừng nào tăng trưởng kinh tế còn chậm lại và chính sách còn mang tính kiểm soát cao, máy bay phản lực tư nhân khó có thể quay lại thời kỳ bùng nổ tại Trung Quốc. Trong khi đó, bầu trời của giới tinh hoa toàn cầu vẫn tiếp tục mở rộng – chỉ là không còn tập trung ở đại lục như trước.
.jpeg "Những máy bay riêng xa hoa nhất thế giới – hành trình thượng lưu giữa tầng không")
