Hai hãng hàng không Ấn Độ, FLY91 và SpiceJet đang đồng thời đẩy mạnh kế hoạch bổ sung máy bay, nhưng theo hai hướng khác nhau.
Trong khi FLY91 đặt hàng trực tiếp 40 máy bay ATR 72-600 để phục vụ chiến lược tăng trưởng dài hạn, SpiceJet lựa chọn thuê thêm 20 máy bay nhằm nhanh chóng khôi phục năng lực khai thác trong mùa đông tới.
Ngày 4/9, hãng hàng không khu vực FLY91 của Ấn Độ đã đặt mua chắc chắn 40 máy bay phản lực cánh quạt ATR 72-600 với tổng trị giá khoảng 1 tỷ USD, vạch ra kế hoạch mở rộng trong 5 năm, đưa hãng hàng không có trụ sở tại Goa từ một nhà khai thác 6 máy bay lên đội bay khoảng 60 chiếc.
Theo nhà sản xuất, đây là đơn đặt hàng ATR lớn nhất trong gần một thập kỷ và lớn nhất từ một hãng hàng không khu vực. Máy bay dự kiến được bàn giao từ nửa cuối năm 2027 đến năm 2032.
Thỏa thuận đưa tổng số đơn đặt hàng chắc chắn của ATR trong năm 2026 lên 54 máy bay, vượt 50 đơn đặt hàng ròng của cả năm 2025.
Đối với FLY91, hãng bắt đầu khai thác từ tháng 3/2024 và hiện vẫn phụ thuộc vào máy bay thuê trên thị trường thứ cấp. Việc đặt mua trực tiếp giúp hãng chủ động kế hoạch tiếp nhận tàu bay, qua đó xây dựng mạng đường bay, kế hoạch vốn và năng lực vận chuyển trong những năm tới.
“Đây là một ngày rất quan trọng bởi vì tôi nghĩ ngày hôm nay sẽ củng cố chiến lược dài hạn của chúng tôi”, nhà sáng lập, Giám đốc điều hành kiêm CEO Manoj Chacko cho biết.
Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành FLY91 Manoj Chacko cho biết đơn hàng là bước quan trọng trong chiến lược phát triển dài hạn của hãng. Theo ông, việc chuyển từ thuê máy bay trên thị trường thứ cấp sang đặt mua trực tiếp giúp FLY91 chủ động hơn về thời điểm nhận máy bay và kế hoạch phát triển.
FLY91 hiện vận hành 6 máy bay ATR 72-600, thực hiện hơn 280 chuyến bay mỗi tuần tới 13 điểm đến, gồm Bengaluru, Goa, Hyderabad, Kochi, Pune, Tirupati, Vijayawada, Rajahmundry và Agatti ở quần đảo Lakshadweep.
Tuy nhiên, hãng không có ý định chờ đến năm 2027 để mở rộng mà dự kiến thuê thêm 6-8 máy bay ATR từ thị trường hiện có trước khi bắt đầu nhận máy bay theo đơn đặt hàng mới, qua đó nâng đội bay lên 12-14 chiếc vào cuối năm 2027.
Việc mở rộng là bước tiến đáng kể đối với một hãng hàng không mới hoạt động chưa đầy ba năm và vẫn chưa có lợi nhuận. Theo Reuters, FLY91 đã huy động được 26,3 triệu USD và đang tìm kiếm thêm 26,3 triệu USD.
Nguồn vốn cho thương vụ mua 40 máy bay vẫn chưa được hoàn tất. Trong thời gian đàm phán với các bên cho thuê và nhà tài chính, hãng đang thực hiện các khoản thanh toán ban đầu từ nguồn lực riêng.
CEO Chacko dự kiến FLY91 sẽ đạt điểm hòa vốn dòng tiền vào cuối năm tài chính hiện tại, sau đó đạt điểm hòa vốn lãi lỗ khoảng một năm sau.
FLY91 định hướng khai thác các sân bay nhỏ tại Ấn Độ, nơi nhu cầu hành khách chưa đủ lớn để duy trì các loại máy bay thân hẹp như Airbus A320 hoặc Boeing 737 nhưng phù hợp với máy bay cánh quạt khoảng 70 chỗ.
Hãng nhận định phần lớn dư địa tăng trưởng hàng không của Ấn Độ trong tương lai sẽ đến từ bên ngoài các đô thị lớn, nơi mạng bay hiện đã được khai thác tương đối rộng.
Ấn Độ hiện có hơn 160 sân bay đang hoạt động, nhưng Chacko ước tính máy bay thân hẹp cỡ lớn thường xuyên phục vụ khoảng 70 sân bay trong số đó.
Chương trình kết nối khu vực UDAN của Chính phủ Ấn Độ cũng là một phần trong chiến lược của FLY91. Khoảng 35% số chuyến bay hàng tuần của hãng hiện nhận được hỗ trợ bù đắp thiếu hụt chi phí theo chương trình này.
Bộ trưởng Hàng không Dân dụng, Kinjarapu Ram Mohan Naidu cho biết chính phủ đang chuẩn bị triển khai chương trình UDAN 2.0.
“Kết nối khu vực là trụ cột cơ bản trong câu chuyện tăng trưởng ngành hàng không của Ấn Độ, và việc kết nối các thành phố nhỏ với các trung tâm kinh tế lớn vẫn là ưu tiên quốc gia”, ông Naidu nói.
Dư địa thị trường cũng được củng cố bởi khoảng cách lớn giữa quy mô dân số Ấn Độ và mức độ sử dụng đường hàng không. Theo ATR, hiện chỉ khoảng 3% trong 4,6 tỷ chuyến đi liên tỉnh hàng năm của Ấn Độ được thực hiện bằng đường hàng không. Hơn 90% số chuyến đi này có quãng đường dưới 400 hải lý.
Phân tích của ATR xác định tới 420 tuyến đường mới tiềm năng nằm trong phạm vi phù hợp với máy bay cánh quạt. Nhà sản xuất dự báo Ấn Độ sẽ cần 210 máy bay cánh quạt mới vào năm 2044.
Đối với ATR, thỏa thuận với FLY91 có ý nghĩa lớn trong bối cảnh nhà sản xuất đang tìm cách tăng sản lượng.
Hiện khoảng 70 máy bay ATR đang hoạt động tại Ấn Độ. Nếu toàn bộ 40 máy bay trong đơn hàng của FLY91 được đưa vào khai thác, số lượng tàu bay ATR tại thị trường này sẽ tăng hơn 50%.
CEO ATR, Nathalie Tarnaud Laude cho biết thỏa thuận củng cố cam kết dài hạn của công ty đối với thị trường Ấn Độ. “Đây là đơn đặt hàng máy bay lớn nhất từ trước đến nay của một hãng hàng không khu vực và là đơn đặt hàng lớn thứ ba dành cho dòng máy bay ATR. Chúng tôi rất vui vì tin rằng mình có tham vọng lớn tại thị trường Ấn Độ, và đây là một bước tiến nữa trong tham vọng đó”, CEO ATR, Nathalie Tarnaud Laude cho biết thêm.
ATR hiện cũng tiếp tục đàm phán với các khách hàng tiềm năng khác tại Ấn Độ.
Thách thức đối với ATR nằm ở khả năng chuyển đơn hàng thành máy bay được giao đúng tiến độ. Năm 2025, hãng nhận 60 đơn đặt hàng gộp và 50 đơn đặt hàng ròng, kết thúc năm với lượng đơn hàng tồn đọng hơn 160 máy bay. Tuy nhiên, hãng chỉ giao 32 chiếc do tình trạng thiếu hụt chuỗi cung ứng gây gián đoạn sản xuất.
ATR đặt mục tiêu tăng 20% lượng máy bay giao trong năm 2026 sau khi mở lại các trạm sản xuất, cải thiện quy trình tại dây chuyền lắp ráp cuối cùng. Hãng cho biết tình trạng thiếu linh kiện đã giảm xuống còn khoảng một phần ba so với mức đầu năm 2025.
Trong khi FLY91 hướng tới tăng trưởng dài hạn, hãng hàng không giá rẻ SpiceJet đang tìm cách nhanh chóng khôi phục năng lực khai thác.
SpiceJet đã hoàn tất thỏa thuận với ba nhà khai thác để đưa vào sử dụng 20 máy bay thuê từ giữa tháng 10 đến giữa tháng 11/2026, nhằm khôi phục công suất và nâng lịch trình lên khoảng 200 chuyến bay mỗi ngày trong mùa đông này.
Gói hợp đồng gồm 15 máy bay Boeing và 5 máy bay Airbus theo hình thức thuê trọn gói, gồm thuê ướt và thuê khô. Trong số này có dòng Airbus A321 với sức chứa lớn hơn, giúp SpiceJet bổ sung thêm ghế trên những tuyến có nhu cầu cao.
Số máy bay này sẽ được đưa vào khai thác theo từng đợt trước mùa lễ hội, mùa đông tại Ấn Độ, và có thể kéo dài đến mùa cao điểm hè năm sau.
“Chúng tôi đang chuẩn bị cho mùa đông với trọng tâm rõ ràng là tăng cường năng lực phục vụ ở những nơi hành khách cần nhất”, Giám đốc kinh doanh SpiceJet Debojo Maharshi cho biết. Theo ông, việc bổ sung 20 máy bay sẽ giúp hãng củng cố mạng đường bay và tăng tần suất trên các tuyến có nhu cầu cao.
Các hợp đồng thuê cho phép SpiceJet tăng công suất tương đối nhanh mà không phải chờ nhận máy bay mới.
Theo hình thức thuê ướt, máy bay thường được cung cấp kèm tổ bay, bảo trì và bảo hiểm. Trong khi đó, thuê khô chủ yếu cung cấp máy bay, còn các dịch vụ khai thác liên quan do bên thuê tự tổ chức.
Việc thuê 20 máy bay là bước mới nhất trong chương trình tái cấu trúc đội bay của SpiceJet, vốn trở nên cấp thiết sau khi số máy bay đang hoạt động của hãng giảm mạnh.
Đến cuối tháng 6/2026, SpiceJet chỉ còn 11 máy bay đang hoạt động, sau khi hai chiếc Boeing 737-800 thuê theo hình thức thuê ướt được trả lại cho Corendon Airlines khi hết hạn hợp đồng. Đội bay khi đó gồm 9 máy bay Boeing 737 và 2 máy bay cánh quạt De Havilland Canada Dash 8-400.
Con số này chỉ là một phần nhỏ so với toàn bộ đội bay của SpiceJet. Tháng 9/2025, chỉ 18 trong tổng số 53 máy bay được báo cáo đang hoạt động, trong khi những máy bay còn lại phải nằm đất do tắc nghẽn chuỗi cung ứng và chậm trễ trong đại tu động cơ.
Kể từ đó, SpiceJet tập trung khôi phục đội bay theo hai hướng: thuê thêm máy bay và đưa các máy bay đang ngừng khai thác trở lại hoạt động.
Hội đồng quản trị trước đó đã phê duyệt kế hoạch khôi phục đội bay lên khoảng 60 chiếc, kết hợp giữa thuê ướt, thuê khô và từng bước đưa các máy bay nằm đất trở lại khai thác. Tháng 2, SpiceJet cũng nhận được biên bản ghi nhớ về việc đưa thêm 10 máy bay vào khai thác.
Đến tháng 6, hãng công bố kế hoạch đưa vào sử dụng 3 chiếc Airbus A320 thuê ướt và đưa một chiếc Boeing 737 MAX trở lại khai thác thương mại.
Trong bối cảnh đó, thỏa thuận thuê 20 máy bay mới không chỉ bổ sung đội bay mà còn giúp SpiceJet nhanh chóng tăng công suất, hỗ trợ quá trình tái thiết năng lực khai thác.
Đội bay hiện tại của SpiceJet chủ yếu là Boeing 737, gồm các phiên bản 737-700, 737-800, 737-900ER và 737 MAX 8. Bên cạnh đó là các máy bay cánh quạt Dash 8-400 phục vụ những đường bay khu vực.
Việc bổ sung máy bay thân hẹp Airbus đánh dấu bước đa dạng hóa trong hoạt động thuê tàu bay của SpiceJet. Ba chiếc Airbus A320 thuê ướt đã được lên kế hoạch từ đầu năm, trong khi thỏa thuận mới bổ sung thêm 5 máy bay Airbus, trong đó có A321.
A321 có sức chở lớn hơn, giúp SpiceJet tăng số ghế trên những đường bay có nhu cầu cao mà không chỉ phụ thuộc vào việc tăng tần suất. Hãng chưa công bố các biến thể Boeing cụ thể trong hợp đồng thuê mới cũng như danh tính ba nhà khai thác cung cấp 20 máy bay.
SpiceJet cho biết các máy bay bổ sung sẽ được sử dụng để tăng tần suất trên một số đường bay nội địa và quốc tế, đồng thời khôi phục năng lực khai thác trong mùa cao điểm.
Mục tiêu trước mắt của hãng là đạt khoảng 200 chuyến bay mỗi ngày trong lịch trình mùa đông sắp tới.
Con số này thấp hơn tham vọng được SpiceJet công bố hồi tháng 2, khi hãng dự định khai thác hơn 300 chuyến bay mỗi ngày vào mùa đông năm 2026 và tăng công suất lên khoảng 2,2 tỷ km ghế có sẵn (ASK). Khi đó, SpiceJet cho biết công suất đã tăng gần gấp đôi, từ 550 triệu lên 1,05 tỷ ASK.
Việc điều chỉnh mục tiêu xuống khoảng 200 chuyến bay mỗi ngày cho thấy quy mô hoạt động thực tế mà hãng dự kiến trong mùa tới.
Thị phần nội địa của SpiceJet từng tăng từ 1,9% vào tháng 9/2025 lên 4,3% vào tháng 12/2025 sau khi hãng bổ sung 16 máy bay trong quý và tăng công suất khai thác.
Giai đoạn phục hồi tiếp theo sẽ phụ thuộc vào tốc độ đưa 20 máy bay thuê mới vào hoạt động, cũng như khả năng đưa những máy bay đang bị đình chỉ khai thác trở lại đội bay.
Những chiếc đầu tiên trong số 20 máy bay mới dự kiến bắt đầu đến từ giữa tháng 10 và toàn bộ số máy bay này được kỳ vọng đưa vào khai thác trước giữa tháng 11.
.jpg "Ấn Độ tính dùng 'taxi bay' eVTOL cho cấp cứu y tế")
