Kinh doanh

Nhu cầu đi lại bằng đường hàng không toàn cầu giảm nhẹ

Hoàng Nam - 05/10/2026 - 14:54
(TCHK) - Nhu cầu vận tải hành khách hàng không toàn cầu giảm 0,8% trong tháng 8/2026 so với cùng kỳ, trong khi đó, vận tải hàng hóa tiếp tục duy trì đà tăng trưởng.

Nhu cầu đi lại bằng đường hàng không tháng 8/2026 giảm nhẹ

Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) cho biết tổng nhu cầu hành khách toàn cầu, đo bằng doanh thu hành khách trên mỗi km (RPK) trong tháng 8/2026 giảm nhẹ 0,8% so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, công suất, tính theo số ghế có sẵn trên mỗi km (ASK), tăng 0,3%, khiến hệ số tải giảm 0,9 điểm phần trăm, xuống 85,1%.

Nếu loại trừ các hãng hàng không Trung Đông, nhu cầu đi lại bằng đường hàng không toàn cầu vẫn tăng 0,6% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng chỉ bằng khoảng một nửa tốc độ tăng trưởng ghi nhận trong tháng 7.

Hành khách làm thủ tục lên máy bay. Ảnh: Sun PhuQuoc Airways

Theo IATA, diễn biến này cho thấy kết nối hàng không toàn cầu đang có dấu hiệu yếu đi, ngoại trừ một số thị trường đáng chú ý như Trung Quốc.

“Nhu cầu vận tải hàng không toàn cầu đã giảm 0,8% so với tháng 8 năm 2025 do đà phục hồi của các hãng hàng không ở Trung Đông bị gián đoạn. Các hãng hàng không trong khu vực báo cáo rằng nhu cầu giảm 14,6% so với cùng kỳ năm ngoái, đảo ngược xu hướng cải thiện trước đó”, bà Marie Owens Thomsen, Phó Chủ tịch cấp cao về Phát triển bền vững và Nhà kinh tế trưởng của IATA, cho biết.

Bà nhận định những tháng tới sẽ cho thấy liệu hành khách có điều chỉnh ngân sách du lịch do sức mua bị ảnh hưởng bởi giá năng lượng tăng cao hay bị tác động bởi tình trạng bất ổn địa chính trị. Dù vậy, lịch trình bay tháng 10/2026 cho thấy triển vọng thận trọng khi số ghế cung ứng dự kiến tăng 2,0%.

Thị trường quốc tế phân hóa mạnh

Nhu cầu hành khách quốc tế giảm 0,9% trong tháng 8 so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi công suất không thay đổi. Tuy nhiên, nếu loại trừ các hãng hàng không Trung Đông, nhu cầu quốc tế tăng 1,3%.

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương ghi nhận nhu cầu giảm nhẹ 0,1%, trong khi công suất giảm 0,9%. Hệ số tải đạt 85,6%, tăng 0,7 điểm phần trăm. Lưu lượng hành khách trên các tuyến nội địa châu Á giảm 2,0%, trong khi công suất giảm tháng thứ tư liên tiếp. Ngược lại, tuyến châu Á - Bắc Mỹ tăng 2,5%.

Các hãng hàng không châu Âu duy trì kết quả tích cực với nhu cầu tăng 2,1%. Công suất tăng 2,8%, đưa hệ số tải lên 86,8%, dù giảm 0,6 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, hành lang châu Âu - châu Á tiếp tục mở rộng mạnh, khi tăng 12,2%; trong khi các tuyến xuyên Đại Tây Dương giảm 2,4%, với lưu lượng hành khách suy yếu tại một số thị trường như Anh và Pháp.

Tại Bắc Mỹ, nhu cầu giảm 1,7%, trong khi công suất giảm 1,1%. Hệ số tải đạt 86,8%, giảm 0,5 điểm phần trăm.

Trung Đông là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Nhu cầu giảm 14,2%, công suất giảm 9,0% và hệ số tải chỉ đạt 79,1%, giảm 4,8 điểm phần trăm. IATA cho biết sự sụt giảm hành khách trở nên nghiêm trọng hơn trong tháng 8, đảo ngược xu hướng ổn định dần kể từ cuộc chiến tranh Iran hồi tháng 2.

Hành khách làm thủ tục lên máy bay của Sun PhuQuoc Airways

Trong khi đó, Mỹ Latinh và châu Phi tiếp tục là những điểm sáng. Nhu cầu tại mỗi khu vực đều tăng 6,7%. Công suất lần lượt tăng 6,4% và 8,3%, trong khi hệ số tải đạt 84,8% tại Mỹ Latinh và 78,4% tại châu Phi.

Trung Quốc đi ngược xu hướng

Thị trường nội địa cũng ghi nhận diễn biến kém tích cực khi RPK giảm 0,5% so với tháng 8/2025, trong khi công suất tăng 0,7%. Hệ số tải đạt 85,3%, giảm 1,1 điểm phần trăm.

Nhu cầu nội địa tại Nhật Bản và Mỹ giảm, trong khi Ấn Độ ghi nhận mức sụt giảm mạnh 7,5%. Ngược lại, thị trường Trung Quốc tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu du lịch trong mùa hè.

Diễn biến này cho thấy sự phục hồi của thị trường hàng không toàn cầu đang ngày càng phân hóa, khi các yếu tố địa chính trị, chi phí năng lượng và sức mua của người tiêu dùng tác động khác nhau đến từng khu vực.

Vận tải hàng hóa tiếp tục tăng trưởng

Trái ngược với thị trường hành khách, vận tải hàng hóa hàng không tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong tháng 8.

Theo IATA, tổng nhu cầu vận tải hàng hóa, đo bằng tấn-kilômét hàng hóa (CTK), tăng 4,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng các hoạt động quốc tế tăng 5,3%.

Trong khi đó, công suất vận chuyển, đo bằng tấn-kilômét hàng hóa khả dụng (ACTK), giảm 0,1% so với cùng kỳ, dù công suất trên các đường bay quốc tế tăng 0,1%.

Nhu cầu vận tải hàng không tiếp tục tăng trong tháng 8/2026

“Nhu cầu vận tải hàng không tăng 4,4% so với cùng kỳ năm ngoái với tất cả các khu vực đều ghi nhận tăng trưởng ngay cả khi công suất giảm 0,1%”, bà Marie Owens Thomsen nói.

Theo bà, nhu cầu cao và hệ số tải cao hơn đã giúp các hãng hàng không bù đắp một phần chi phí nhiên liệu đặc biệt cao. Đây được xem là những tín hiệu tích cực khi mùa cao điểm cuối năm đang đến gần.

Một số yếu tố kinh tế cũng đang hỗ trợ thị trường hàng hóa. Thương mại toàn cầu tăng 6,0% trong tháng 7 so với cùng kỳ năm ngoái, kéo dài chuỗi tăng trưởng liên tiếp lên 33 tháng.

Hoạt động sản xuất toàn cầu cũng cải thiện trong tháng 8. Chỉ số PMI sản lượng sản xuất toàn cầu tăng 0,3 điểm lên 53,0, trong khi chỉ số đơn đặt hàng xuất khẩu mới tăng 1,4 điểm lên 51,4. Cả hai chỉ số đều cho thấy nền tảng hỗ trợ đối với nhu cầu vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không vẫn được duy trì.

Tuy nhiên, chi phí nhiên liệu tiếp tục là áp lực lớn. Giá nhiên liệu máy bay trong tháng 8 tăng 8,3% so với tháng trước và cao hơn tới 79,2% so với cùng kỳ năm 2025.

Bắc Mỹ dẫn đầu tăng trưởng hàng hóa

Xét theo khu vực, tất cả các thị trường đều ghi nhận tăng trưởng nhu cầu vận tải hàng không.

Bắc Mỹ dẫn đầu với mức tăng 6,6% về nhu cầu, cao nhất trong các khu vực. Tuy nhiên, công suất lại giảm 2,5%.

Châu Á - Thái Bình Dương tăng 4,3% về nhu cầu và 1,2% về công suất. Châu Âu tăng 4,1% về nhu cầu nhưng công suất giảm 3,5%.

Mỹ Latinh và Caribe ghi nhận nhu cầu tăng 5,1%, trong khi công suất tăng 3,3%. Tại châu Phi, nhu cầu tăng 3,0%, nhưng công suất tăng tới 14,0%.

Trung Đông tiếp tục là khu vực tăng trưởng yếu nhất, với nhu cầu hàng hóa chỉ tăng 1,0%, trong khi công suất tăng 3,3%.

Xét theo các tuyến thương mại chính, hành lang châu Á - Bắc Mỹ ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhất trong tháng 8, tiếp theo là các tuyến nội châu Á, châu Âu - Bắc Mỹ và châu Âu - châu Á.

Ngược lại, các tuyến vận tải kết nối với khu vực Vùng Vịnh vẫn chịu ảnh hưởng bởi xung đột tại Trung Đông.

Nhìn tổng thể, số liệu tháng 8 cho thấy thị trường hàng không đang vận động theo hai chiều. Vận tải hành khách chịu sức ép rõ rệt hơn từ địa chính trị, giá năng lượng và sự suy yếu của một số thị trường lớn, trong khi vận tải hàng hóa vẫn hưởng lợi từ tăng trưởng thương mại và sản xuất toàn cầu. Đây sẽ là hai xu hướng đáng chú ý khi ngành bước vào mùa cao điểm cuối năm.

Khách quốc tế đến Việt Nam vẫn tăng mạnh

Số liệu cập nhật từ Cục thống kê - Bộ Tài chính cho biết hoạt động du lịch tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong chín tháng năm 2026. Lượng khách quốc tế đến Việt Nam chín tháng năm 2026 đạt 17,7 triệu lượt người, tăng 14,5% so với cùng kỳ năm trước.

Kết quả trên là nhờ tình hình an ninh, an toàn, trật tự xã hội được đảm bảo; chính sách thị thực thuận lợi, công tác xúc tiến, quảng bá được đẩy mạnh, sản phẩm du lịch đa dạng cùng với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, văn hóa, ẩm thực và chi phí du lịch hợp lý.

Trong tháng 9, khách quốc tế đến nước ta ước đạt 1,77 triệu lượt người, giảm 11,3% so với tháng trước nhưng tăng 16,1% so với cùng kỳ năm trước; đây cũng là số lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng Chín lớn nhất trong năm năm trở lại đây.

Trong quý III/2026, khách quốc tế đến Việt Nam ước đạt 5,4 triệu lượt người, giảm 1,1% so với quý trước nhưng tăng 13,8% so với cùng kỳ. Trong đó, khách đến bằng đường hàng không đạt 4,6 triệu lượt người, tăng 0,7% so với quý trước và tăng 13,0% so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung 9 tháng, khách quốc tế đến Việt Nam đạt 17,7 triệu lượt người, tăng 14,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khách đến bằng đường hàng không đạt 14,7 triệu lượt người, chiếm 83,2% lượng khách quốc tế đến và tăng 11,9% so với cùng kỳ năm trước.

Số lượt người Việt Nam xuất cảnh trong quý III/2026 ước đạt 1,6 triệu lượt người, tăng 16,4% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 9 tháng, số người Việt Nam xuất cảnh đạt 4,3 triệu lượt người, giảm 21,2% so với cùng kỳ năm trước.

Phí dịch vụ hành khách: Cần cơ chế điều chỉnh linh hoạt?

Phí dịch vụ hành khách: Cần cơ chế điều chỉnh linh hoạt?

(TCHK) - Mức phí phục vụ hành khách (Passenger Service Charge - PSC) quốc tế tại các cảng hàng không Việt Nam hiện dao động từ 8-25 USD/người. Việc rà soát biểu giá PSC là vấn đề cần được đặt ra nhằm bảo đảm nguồn lực phát triển hạ tầng, duy trì sức cạnh tranh.

Đăng ký nhận tin

Nhận thông tin mới nhất từ Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng không Việt Nam

Bạn có thể xem thử email gần nhất tại đây.