(TCHK) -Để ứng phó với tình trạng đóng cửa không phận và gián đoạn khai thác, hàng không Trung Đông đã thực hiện các biện pháp linh hoạt để vượt qua giai đoạn khó khăn.
Theo Airbus, dù năng lực vận chuyển tại một số thị trường bị thu hẹp, nhu cầu đi lại vẫn duy trì, tạo cơ hội để các hãng bảo vệ doanh thu và lợi nhuận.
Hãng hàng không điều chuyển máy bay, tìm thị trường thay thế
Phát biểu tại hội nghị Routes World 2026 ở Frankfurt, bà Grainne Van den Berg, Phó chủ tịch Airbus phụ trách khu vực Trung Đông, cho rằng khả năng phục hồi và sự linh hoạt đang giúp các hãng hàng không vượt qua giai đoạn nhiều biến động. Thay vì để máy bay nằm không do các tuyến bay không thể khai thác, doanh nghiệp đang điều chuyển công suất sang những thị trường còn khả dụng và có nhu cầu.
Theo bà Van den Berg, ngành hàng không đã phải thích ứng với việc đóng cửa không phận Nga và Ukraine trong thời gian dài, nhưng hiện tiếp tục đối mặt với những hạn chế mới tại Trung Đông. Điều này khiến thời gian bay tăng thêm 45 phút, thậm chí có trường hợp lên tới 90 phút.
“Một số tuyến bay không còn khả thi nữa, hoặc chúng tốn nhiều chi phí hơn, không tận dụng được hết công suất máy bay như dự định ban đầu”, bà Van den Berg nói.
Không chỉ phải thay đổi đường bay để tránh các khu vực bị hạn chế, các hãng còn đối mặt với tình trạng một số điểm đến không thể khai thác. Bà Van den Berg gọi đây là sự biến động về điểm đến, khiến kế hoạch khai thác và bố trí đội bay phải liên tục điều chỉnh.
Tuy nhiên, lãnh đạo Airbus nhấn mạnh tình trạng suy giảm công suất không đồng nghĩa với nhu cầu vận chuyển biến mất. “Có một số năng lực cấu trúc đang bị loại bỏ khỏi thị trường. Thực chất không phải là nhu cầu đã biến mất, mà là về mặt cấu trúc, năng lực không được cung cấp đủ cho thị trường”, bà nhận định.
Một trong những giải pháp được các hãng hàng không áp dụng là chuyển máy bay sang những đường bay vẫn có thể khai thác, đồng thời tăng hoặc phân bổ lại công suất theo nhu cầu. Việc sử dụng máy bay tiết kiệm nhiên liệu hơn cũng giúp giảm bớt áp lực chi phí khi thời gian bay kéo dài.
Bà Van den Berg dẫn trường hợp Air France. Sau nhiều tháng không khai thác đường bay đến Dubai, hãng đã chuyển công suất sang các thị trường châu Á, trong đó có Ấn Độ, Nhật Bản và Thái Lan.
Theo Airbus nhu cầu đi lại vẫn duy trì, tạo cơ hội để các hãng bảo vệ doanh thu và lợi nhuận
Một ví dụ khác là Jazeera Airways của Kuwait. Khi sân bay tại Kuwait phải đóng cửa trong 57 ngày, hãng đã nhanh chóng chuyển hoạt động đến một sân bay ở phía đông bắc Saudi Arabia.
“Jazeera vừa nhanh chóng mở rộng toàn bộ hoạt động và chuyển đến một sân bay ở phía đông bắc Saudi Arabia; đó là một sự linh hoạt đáng nể khi làm được điều đó trong thời điểm khó khăn như vậy”, bà Van den Berg nói.
Riyadh Air cũng triển khai phương án khai thác thay thế. Theo đó kể từ ngày 25/10, một số chuyến bay của hãng được chuyển qua sân bay Al Qassim sau khi sân bay chính tại Riyadh phải đóng cửa do các cuộc không kích của lực lượng Houthi.
Bên cạnh khả năng điều chuyển hoạt động, cơ cấu đội bay cũng tạo lợi thế cho các hãng. Việc sở hữu nhiều dòng máy bay với kích thước và hiệu suất khác nhau giúp doanh nghiệp lựa chọn loại tàu bay phù hợp với từng tuyến, tùy theo nhu cầu và điều kiện khai thác. Bà Van den Berg cho biết các hãng hàng không Trung Đông đang đón nhận những máy bay mới một phần nhờ mức tiêu thụ nhiên liệu thấp hơn, qua đó hỗ trợ kiểm soát chi phí.
Máy bay hãng hàng không Jazeera Airways của Kuwait
Nhu cầu còn, triển vọng dài hạn vẫn tích cực
Dù cuộc khủng hoảng đã làm sụt giảm năng lực khai thác tại một số thị trường, bà Van den Berg lập luận rằng điều này không nên được xem là bằng chứng cho thấy nhu cầu đi lại bằng đường hàng không đang sụp đổ. "Vẫn còn rất nhiều thị trường mà ở đó có cơ hội để bảo vệ lợi nhuận", bà Van den Berg nhận định.
Dù vậy, triển vọng ngắn hạn vẫn chịu sức ép từ chi phí nhiên liệu, thời gian bay kéo dài và bất ổn địa chính trị. Bà Van den Berg cho biết dự báo tăng trưởng ngành hàng không năm 2026 đã suy yếu do những biến động này. Số liệu của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) ghi nhận lưu lượng hành khách giảm trong tháng 8, dù kết quả tính từ đầu năm vẫn tích cực hơn đôi chút.
Airbus vẫn đánh giá Trung Đông có tiềm năng tăng trưởng nhờ vị trí địa lý thuận lợi
Ở góc độ dài hạn, Airbus vẫn đánh giá Trung Đông có tiềm năng tăng trưởng nhờ vị trí địa lý thuận lợi, nằm giữa các trung tâm dân cư lớn tại châu Âu, châu Á và châu Phi. Theo bà Van den Berg, từ khu vực Vùng Vịnh, một chuyến bay kéo dài khoảng 8 giờ có thể tiếp cận gần 80% dân số thế giới. Các trung tâm trung chuyển tại đây vì thế tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc kết nối những thành phố chưa có đường bay thẳng.
Airbus dự báo ngành hàng không toàn cầu sẽ cần khoảng 42.000 máy bay mới từ tất cả các nhà sản xuất trong hai thập kỷ tới. Để đáp ứng mức tăng trưởng này, các quốc gia và doanh nghiệp cần tiếp tục đầu tư vào năng lực sân bay và hạ tầng hàng không.
"Tôi biết chúng ta đang trải qua một giai đoạn khó khăn hiện tại, nhưng quý vị đã thấy quỹ đạo dài hạn rồi đó. Tôi tin rằng mọi thứ đang đi đúng hướng. Hãy sẵn sàng để nắm bắt cơ hội khi thị trường phục hồi", bà Van den Berg kết luận.
(TCHK) - Việc đưa Cảng HKQT Long Thành đi vào hoạt động mở ra cơ hội chiến lược để củng cố vị thế cửa ngõ hàng không trọng điểm của Việt Nam. Tuy nhiên, việc sở hữu cơ sở hạ tầng tỷ đô không đồng nghĩa với thành công tất yếu của một Hub hàng không.
(TCHK) - Liên đoàn các hãng hàng không Ấn Độ (FIA) kêu gọi chính phủ nước này sớm giải ngân tín dụng khẩn cấp, giúp các hãng giảm áp lực chi phí do xung đột Trung Đông.
(TCHK) - Các hãng hàng không tiếp tục trì hoãn kế hoạch nối lại các chuyến bay đến Trung Đông trong bối cảnh tình hình an ninh chưa ổn định và các hạn chế về không phận.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) gia tăng nhu cầu nông sản tươi, mở thêm cơ hội cho vận tải hàng không Việt Nam rút ngắn thời gian giao hàng.