Cục Hàng không Mỹ cảnh báo nguy cơ cháy nổ bình nhiên liệu trên máy bay Boeing 787
(TCHK) - FAA yêu cầu kiểm tra một số máy bay Boeing 787 Dreamliner sau khi phát hiện những thiếu sót trong quy trình kiểm tra chất bịt kín bình nhiên liệu.
Diễn đàn Hàng không bền vững ASEAN lần thứ 10 với chủ đề “Hàng không bền vững: Từ cam kết toàn cầu đến triển khai thực tiễn” vừa diễn ra tại Đà Nẵng, quy tụ đại diện Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA), các hãng Airbus, Boeing, các quốc gia ASEAN cùng doanh nghiệp nhiên liệu và hãng hàng không.
Diễn đàn đã tập trung thảo luận những điều kiện cần thiết để thúc đẩy chuyển đổi xanh, từ phát triển nhiên liệu hàng không bền vững, huy động vốn đến xây dựng thị trường carbon minh bạch. Thách thức đặt ra là chuyển các mục tiêu khí hậu thành cơ chế đủ khả thi để doanh nghiệp đầu tư và mở rộng giải pháp giảm phát thải.
Trong lộ trình hướng tới phát thải carbon ròng bằng 0 vào năm 2050, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) được xem là một trong những giải pháp quan trọng giúp giảm phát thải của ngành hàng không. Tuy nhiên, khả năng phổ biến SAF vẫn phụ thuộc vào nguồn cung, giá thành và chính sách hỗ trợ dài hạn.

IATA đánh giá nguồn cung SAF đang có xu hướng tăng, song quy mô hiện vẫn còn nhỏ so với nhu cầu toàn cầu. Bên cạnh đó, giá SAF cao hơn đáng kể so với nhiên liệu phản lực truyền thống, tạo ra áp lực chi phí chuyển đổi cho các hãng hàng không.
Theo IATA, để thu hẹp khoảng cách giữa mục tiêu giảm phát thải và khả năng triển khai, cần kết hợp chính sách hỗ trợ, đầu tư sản xuất và các giải pháp giảm chi phí. Cơ chế chính sách ổn định, có khả năng dự đoán cũng giúp doanh nghiệp xây dựng kế hoạch đầu tư dài hạn.
Trong ngắn hạn, việc tận dụng các nhà máy lọc dầu hiện hữu và nghiên cứu đồng xử lý nguyên liệu có thể là những hướng đi để khai thác hạ tầng sẵn có. Tuy nhiên, khả năng áp dụng phụ thuộc vào công nghệ, nguyên liệu đầu vào, tiêu chuẩn nhiên liệu và yêu cầu chứng nhận tương ứng.
Với ASEAN, cơ hội không chỉ nằm ở nguồn nguyên liệu mà còn ở khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị SAF, từ thu gom và xử lý nguyên liệu đến chế biến, vận chuyển và chứng nhận tính bền vững, thay vì chỉ cung cấp nguyên liệu thô.
Sự liên kết giữa các khâu có thể giúp ASEAN gia tăng giá trị sản phẩm, phát triển năng lực sản xuất và thu hút đầu tư vào lĩnh vực này. Để hiện thực hóa tiềm năng này, các quốc gia cần phối hợp về tiêu chuẩn, chính sách và cơ chế xác nhận tính bền vững, tạo điều kiện cho SAF được công nhận trên thị trường quốc tế.
Tại Việt Nam, phát triển SAF đòi hỏi sự kết nối giữa nhu cầu của các hãng hàng không và năng lực sản xuất trong nước. Nếu nguồn cung thiếu ổn định, giá thành cao và hạ tầng hỗ trợ còn hạn chế, việc mở rộng sử dụng loại nhiên liệu này sẽ gặp khó khăn.
Đại diện Vietjet cho biết các hãng đang triển khai nhiều giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nhiên liệu, cải tiến hoạt động khai thác, hiện đại hóa đội tàu bay và giảm phát thải trong hoạt động bay lẫn mặt đất. Tuy nhiên, SAF vẫn có giá cao hơn nhiên liệu Jet A-1 truyền thống, trong khi nguồn cung thương mại và hạ tầng hỗ trợ trong nước còn hạn chế.

Vì vậy, việc thúc đẩy sử dụng SAF không thể chỉ dựa vào yêu cầu từ phía các hãng hàng không. Doanh nghiệp cần khuôn khổ chính sách rõ ràng, ổn định, có thể dự đoán cùng cơ chế hỗ trợ tài chính phù hợp.
Một phương án được hãng đề cập là cơ chế Book & Claim, cho phép tách việc ghi nhận lợi ích môi trường của SAF khỏi quá trình giao nhận nhiên liệu vật lý. Cơ chế này có thể mở rộng khả năng tham gia thị trường, nhưng cần hệ thống theo dõi, xác nhận và kiểm soát để bảo đảm tính minh bạch, tránh ghi nhận trùng lặp lợi ích giảm phát thải.
Ở khâu sản xuất, Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) cho thấy Việt Nam có thể nghiên cứu tận dụng nền tảng lọc dầu, hệ thống tiện ích và năng lực logistics hiện hữu để từng bước tham gia thị trường SAF.
Thay vì đặt mục tiêu mở rộng sản xuất ngay từ đầu, lộ trình được trao đổi tại Diễn đàn hướng tới triển khai theo từng giai đoạn. Việt Nam có thể nghiên cứu các phương án phối trộn và đồng xử lý trước, từng bước phát triển năng lực sản xuất SAF theo công nghệ HEFA (công nghệ xử lý hydro este và axit béo) khi điều kiện thị trường cho phép, đồng thời chuẩn bị cho các công nghệ dài hạn hơn như ATJ (Công nghệ chuyển hóa cồn thành nhiên liệu hàng không) và e-SAF (Nhiên liệu hàng không tổng hợp sử dụng điện).
Cách tiếp cận theo lộ trình giúp gắn mục tiêu chuyển đổi xanh với điều kiện công nghệ, khả năng cung ứng nguyên liệu và hiệu quả kinh tế. Đây cũng là cơ sở để hạn chế rủi ro đầu tư, tận dụng hạ tầng sẵn có và tạo tiền đề cho các dự án sản xuất SAF có quy mô lớn hơn trong tương lai.
Diễn đàn Hàng không bền vững ASEAN lần thứ 10 cho thấy chuyển đổi xanh của ngành hàng không cần được triển khai trên nhiều phương diện, từ chính sách, công nghệ, nguồn cung nhiên liệu đến tài chính và quản trị phát thải. Với Việt Nam và ASEAN, cơ hội không chỉ là đáp ứng các cam kết khí hậu toàn cầu mà còn nằm ở khả năng hình thành năng lực sản xuất, phát triển chuỗi giá trị mới và thu hút đầu tư.
Để SAF thực sự trở thành một lựa chọn có thể triển khai ở quy mô thương mại, các mục tiêu dài hạn cần được cụ thể hóa bằng lộ trình khả thi, cơ chế thị trường minh bạch và sự phối hợp giữa các bên liên quan. Đây sẽ là nền tảng để khu vực từng bước chuyển từ cam kết giảm phát thải sang những kết quả có thể đo lường, duy trì và mở rộng trong thực tiễn.
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, lượng SAF được các hãng hàng không tại Việt Nam sử dụng đã tăng từ 37.000 tấn năm 2024 lên 72.000 tấn năm 2025.
Hiện nay Cục Hàng không Việt Nam đang dự thảo và đưa vào dự thảo Thông tư quy định về giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường trong hoạt động hàng không dân dụng gửi lấy ý kiến các bộ ngành. Các quy định được xây dựng theo các yêu cầu của ICAO và định hướng thực hiện cam kết của Việt Nam về phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.
Lộ trình sử dụng SAF tại Việt Nam đang được Cục Hàng không Việt Nam phối hợp với Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng đề xuất dựa trên các cam kết của Việt Nam, quy định của cơ chế CORSIA, khả năng tự chủ cung ứng SAF của Việt Nam, cũng như đảm bảo sự ổn định của thị trường vận tải hàng không, đảm bảo không gây ra các cú “shock” cho thị trường vận tải hàng không và các hãng hàng không Việt Nam.
(TCHK) - FAA yêu cầu kiểm tra một số máy bay Boeing 787 Dreamliner sau khi phát hiện những thiếu sót trong quy trình kiểm tra chất bịt kín bình nhiên liệu.
Nhận thông tin mới nhất từ Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng không Việt Nam
Bạn có thể xem thử email gần nhất tại đây.